Rozejm w Jamie Zapolskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rozejm w Jamie Zapolskim w 1582 roku, kolorem pomarańczowym zaznaczono terytoria oddane Rzeczypospolitej przez Carstwo Rosyjskie

Rozejm w Jamie Zapolskim podpisany został 15 stycznia 1582, przy mediacji Antonia Possevina, legata papieża Grzegorza XIII. Kończył wojnę Stefana I Batorego z Iwanem Groźnym o Inflanty. Rzeczpospolita Obojga Narodów odzyskała Inflanty z Parnawą i Dorpatem, a samo Wielkie Księstwo Litewskie ziemię połocką, zagarniętą przez Rosję w 1563 roku. Ustanawiał też 10-letni rozejm pomiędzy walczącymi stronami.

Tło i wydarzenia poprzedzające[edytuj | edytuj kod]

Kolejna faza wojen polsko-litewsko-moskiewskich wiązała się z walką o dominację w Inflantach, na które w 1558 uderzył Iwan IV.

W roku 1561 ostatni wielki mistrz kawalerów mieczowych dokonał, na wzór Prus Zakonnych, sekularyzacji państwa zakonnego, a następnie poddał Inflanty pod opiekę polsko-litewską. Terytorium podzielono pomiędzy Rzeczpospolitą i lenne Księstwo Kurlandii i Semigalii. W 1577 roku Iwan Groźny uderzył na Inflanty i zajął ich terytorium, z wyjątkiem Księstwa Kurlandzkiego. Dopiero za rządów Stefana Batorego udało się Rzeczypospolitej odzyskać utracone terytorium. Batory przeprowadził trzy kampanie, zdobywając w roku 1579 Połock, w 1580 Wielkie Łuki, a w roku 1581 rozpoczął oblężenie Pskowa. Równoczesne zdobycie przez Szwecję Narwy zmusiły Iwana Groźnego do wycofania się z Inflant.