Stałe fizyczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Stała fizyczna – wielkość fizyczna, która nie zmienia się w czasie i przestrzeni.

Spis treści

Podstawowe stałe fizyczne [edytuj]

Nazwa stałej Symbol Wartość Jednostka u_{r}* Źródło
Stałe uniwersalne
Prędkość światła w próżni c \, 299 792 458 m·s-1 (dokładnie) [1]
Stała magnetyczna[2] \mu_0 \, 4π·10−7 =
12,566 370 614...·10−7		 N·A-2 (dokładnie) [3]
Stała elektryczna[4] \varepsilon_0 \, 8,854 187 817...·10−12 F·m−1 (dokładnie) [5]
Impedancja właściwa próżni Z_0 \, 376,730 313 461 Ω (dokładnie) [6]
Stała grawitacji G \, 6,674 28(67)·10−11 m3·kg−1·s−2 1,0·10−4 [7]
Stała Plancka h \, 6,626 068 96(33)·10−34 J·s 5,0·10−8 [8]
4,135 667 33(10)·10−15 eV·s 2,5·10−8 [9]
Zredukowana stała Plancka \hbar 1,054 571 628(53)·10−34 J·s 5,0·10−8 [10]
6,582 118 99(16)·10−16 eV·s 2,5·10−8 [11]
Masa Plancka m_p \, 2,176 44(11)·10−8 kg 5,0·10−5 [12]
Długość Plancka l_p \, 1,616 252(81)·10−35 m 5,0·10-5 [13]
Czas Plancka t_p \, 5,391 24(27)·10−44 s 5,0·10−5 [14]
Stałe elektromagnetyczne
Ładunek elementarny e \, 1,602 176 487(40)·10−19 C 2,5·10−8 [15]
Magneton Bohra \mu_B \, 927,400 915(23)·10−26 J·T−1 2,5·10−8 [16]
Magneton jądrowy \mu_N \, 5,050 783 24(13·10−27 J·T−1 2,5·10−8 [17]
Stałe atomowe i jądrowe
Energia Hartree'go E_h \, 4,359 743 94(22)·10−18 J 5,0·10−8 [18]
Jednostka masy atomowej m_u \, 1,660 538 782(83)·10−27 kg 5,0·10−8 [19]
Odwrotność stałej struktury subtelnej \alpha^{-1} \, 137,035 999 679(94) 6,8·10−10 [20]
Promień atomu Bohra a_0 \, 0,529 177 208 59(36)·10−10 m 6,8·10-10 [21]
Stała struktury subtelnej \alpha \, 7,297 352 5376(50)·10−3 6,8·10-10 [22]
Elektron e^-
Czynnik g elektronu g_e \, -2,002 319 304 3622(15) 7,4·10−13 [23]
Energia spoczynkowa elektronu m_e c^2 \, 8,187 104 38(41)·10-14 J 5,0·10−8 [24]
0,510 998 910(13) MeV 2,5·10−8 [25]
Masa spoczynkowa elektronu m_e \, 9,109 382 15(45)·10−31 kg 5,0·10−8 [26]
5,485 799 0943(23)·10−4 u 4,2·10−10 [27]
Moment magnetyczny elektronu \mu_e \, −928,476 377(23)·10−26 J·T−1 2,5·10−8 [28]
Stosunek ładunku do masy dla elektronu -e/m_{e} \, -1,758 820 150(44)·1011 C·kg−1 2,5·10−8 [29]
Proton p
Energia spoczynkowa protonu w MeV m_p c^2 \, 938,272 013(23) MeV 2,5·10−8 [30]
Stosunek żyromagnetyczny protonu \gamma_p \, 2,675 222 099(70)·108 s−1·T−1 2,6·10−8 [31]
Masa spoczynkowa protonu m_p \, 1,672 621 637(83)·10−27 kg 5,0·10−8 [32]
Moment magnetyczny protonu \mu_p \, 1,410 606 662(37)·10−26 J·T−1 2,6·10−8 [33]
Moment magnetyczny protonu – stosunek do magnetonu Bohra \mu_p / \mu_B \, 1,521 032 209(12))·10−3 8,1·10−9 [34]
Współczynnik żyromagnetyczny protonu \gamma_p / 2 \pi \, 42,577 4821(11) MHz·T−1 2,6·10−8 [35]
Neutron n
Energia spoczynkowa neutronu w MeV m_n c^2 \, 939,565 346(23) MeV 2,5·10−8 [36]
Masa spoczynkowa neutronu m_n \, 1,674 927 211(84)·10−27 kg 5,0·10−8 [37]
Stałe fizykochemiczne
Pierwsza stała promieniowania v_1 \, 3,741 771 18(19)·10−16 W·m2 5,0·10−8 [38]
Druga stała promieniowania c_2 \, 1,438 7752(25)·10−2 m·K 1,7·10−6 [39]
Stała Avogadra (liczba Avogadra) N_A \, 6,022 141 79(30)·1023 mol−1 5,0·10−8 [40]
Stała Boltzmanna k \, 1,380 6504(24)·10−23 J·K−1 1,7·10−6 [41]
Stała Faradaya F \, 96 485,3399(24) C·mol−1 2,5·10−8 [42]
Stała gazowa (na 1 mol) R \, 8,314 472(15) J·mol−1·K-1 1,7·10−6 [43]
Stała Loschmidta
(w T = 273,15 K, p = 101325 Pa)		 n_0 \, 2,686 7774(47)·1025 m−3 1,7·10−6 [44]
Objętość molowa gazu doskonałego
(w T = 273,15 K, p = 101325 Pa)		 v_m \, 22,413996·10−3 m3·mol-1 1,7·10−6 [45]
Stała przesunięć Wiena b \, 2,897 7685(51)·10−3 m·K 1,7·10−6 [46]
Stała Rydberga R_\infty 10 973 731,568 527(73) m-1 6,6·10-12 [47]
Stała Stefana-Boltzmanna \sigma \, 5,670 400(40)·10−8 W·m-2·K−4 7,0·10−6 [48]

* u_{r} – względna niepewność standardowa.

Stałe fundamentalne [edytuj]

Eyvind H. Wichmann twierdził, że naprawdę fundamentalne stałe są bezwymiarowe, gdyż jednostki zależą od wymiarów człowieka. Proponował następujące wielkości[49]:

  1. stała struktury subtelnej
    \alpha = \frac{e^2}{\hbar c} \approx \frac{1}{137}
  2. stosunek masy elektronu do masy protonu
    \beta = \frac{m}{M_p} \approx \frac{1}{1836}
  3. stała grawitacji w jednostkach naturalnych
    \gamma = \frac{(M_p^2 G) / (\hbar \ M_p c)}{M_p c^2} \approx 5{,}902 \cdot 10^{-39}
  4. stała charakteryzująca moc oddziaływań słabych, mniejszą o wielkość rzędu 10^{-14} od oddziaływań silnych
  5. stosunek masy elektronu do masy mionu
    \frac{m}{m_\mu} \sim \frac{1}{200}
  6. stałe charakteryzujące oddziaływania silne, np.
    s_1 = \frac{\mathrm{masa \; mezonu \; \pi}}{\mathrm{masa \; protonu}} \approx 0{,}15
    s_2 = \frac{B_D}{M_p} \approx 2{,}35 \cdot 10^{-3}

Dziś lepiej rozumiemy naturę oddziaływań słabych i silnych, a za stałe fundamentalne można uznać parametry swobodne Modelu Standardowego. Ponadto przypisuje się bardziej fundamentalne znaczenie masie Plancka wynikającej z wartości stałej grawitacji niż masom elektronu i protonu.

Przypisy

  1. ↑ speed of light in vacuum NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  2. ↑ Do 1998 roku nazywana przenikalnością magnetyczną próżni.
  3. ↑ magnetic constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  4. ↑ Do 1998 roku nazywana przenikalnością elektryczną próżni.
  5. ↑ electric constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  6. ↑ characteristic impedance of vacuum NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  7. ↑ Newtonian constant of gravitation NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  8. ↑ Planck constant NIST Physical Reference Data – CODATA Fundamental Physical Constants.
  9. ↑ Planck constant in eV s NIST Physical Reference Data – CODATA Fundamental Physical Constants.
  10. ↑ Planck constant over 2 pi NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  11. ↑ Planck constant over 2 pi in eV s NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  12. ↑ Planck mass NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  13. ↑ Planck length NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  14. ↑ Planck time NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  15. ↑ elementary charge NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  16. ↑ Bohr magneton NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  17. ↑ nuclear magneton NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  18. ↑ Hartee energy NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  19. ↑ atomic mass constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  20. ↑ inverse fine-structure constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  21. ↑ Bohr radius NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  22. ↑ fine-structure constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  23. ↑ electron g factor NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  24. ↑ electron mass energy equivalent NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  25. ↑ electron mass energy equivalent in MeV NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  26. ↑ electron mass NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  27. ↑ electron mass in u NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  28. ↑ electron magnetic moment NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  29. ↑ electron charge to mass quotient NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  30. ↑ proton mass energy equivalent in MeV – CODATA Fundamental Physical Constants.
  31. ↑ proton gyromagnetic ratio NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  32. ↑ proton mass NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  33. ↑ proton magnetic moment NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  34. ↑ proton magnetic moment to Bohr magneton ratio NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  35. ↑ proton gyromagnetic ratio over 2 pi NIST - CODATA Fundamental Physical Constants.
  36. ↑ neutron mass energy equivalent in MeV NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  37. ↑ neutron mass NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  38. ↑ first radiation constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  39. ↑ second radiation constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  40. ↑ Avogadro constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  41. ↑ Boltzmann constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  42. ↑ Faraday constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  43. ↑ molar gas constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  44. ↑ Loschmidt constant (273.15 K, 101.325 kPa) NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  45. ↑ molar volume of ideal gas (273.15 K, 101.325 kPa) NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  46. ↑ Wien wavelength displacement law constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  47. ↑ Rydberg constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  48. ↑ Stefan-Boltzmann constant NIST – CODATA Fundamental Physical Constants.
  49. ↑ Eyvind H. Wichmann: Fizyka kwantowa. Warszawa: PWN, 1973, s. 97-99.

Linki zewnętrzne [edytuj]

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stałe_fizyczne&oldid=36067350”