Trzcinniczek zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Trzcinniczek zwyczajny
Acrocephalus scirpaceus[1]
(Hermann, 1804)
Trzcinniczek zwyczajny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina trzciniaki
Rodzaj Acrocephalus
Gatunek trzcinniczek zwyczajny
Synonimy
  • Turdus scirpaceus Hermann, 1804[2]
Podgatunki
  • A. s. scirpaceus (Hermann, 1804)
  • A. s. fuscus (Hemprich & Ehrenberg, 1833)
  • A. s. avicenniae Ash, D. J. Pearson, Nikolaus & Colston, 1989
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Trzcinniczek zwyczajny, trzcinniczek, trzcionka[4] (Acrocephalus scirpaceus) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny trzciniaków, wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych, zamieszkujący Europę od Pirenejów po Don poza północną częścią Wysp Brytyjskich i Półwyspu Skandynawskiego i Półwyspem Apenińskim oraz Azję Mniejszą i Azję Środkową. Zimuje w równikowej Afryce. Przelatuje w kwietniu-maju i sierpniu-wrześniu. W Polsce średnio liczny ptak lęgowy niżu (lokalnie może być liczny)[5].

Systematyka 
Wyróżniono kilka podgatunków A. scirpaceus[6][7]:
  • trzcinniczek zwyczajny (Acrocephalus scirpaceus scirpaceus) – Europa do zachodniej Rosji, Ukrainy i zachodniej Turcji, północno-zachodnia Afryka.
  • trzcinniczek oliwkowy (Acrocephalus scirpaceus fuscus) – Egipt przez Bliski Wschód do południowo-wschodniej europejskiej części Rosji, wschodni Kazachstan i Iran.
  • trzcinniczek arabski (Acrocephalus scirpaceus avicenniae) – wybrzeża Morza Czerwonego.
Cechy gatunku 
Podobny do trzciniaka zwyczajnego, ale znacznie mniejszy. Ubarwieniem podobny do łozówki, trudny do odróżnienia. Obie płci ubarwione jednakowo. Wierzch ciała jednolicie oliwkowobrązowy, na kuprze i pokrywach nadogonowych bardziej pomarańczowy. Spód ciała biały, na bokach i pod ogonem beżowy. Nad oczami kremowe brwi.
Wymiary średnie 
długość ciała ok. 13 cm
rozpiętość skrzydeł 19 cm
masa ciała ok. 13 g
Biotop 
Jeziora, stawy, ale też mniejsze, zarośnięte zbiorniki wodne, przydrożne rowy i bagna z przewagą trzcin przemieszanych z pałką wodną.
Gniazdo 
Zawsze nad powierzchnią wody, a nie ziemi, bardzo podobne do gniazda trzciniaka, lecz stosunkowo mniejsze.
Acrocephalus arundinaceus
Jaja 
Lęgi ok. połowy do końca maja, a czasami i w lipcu. Jaja w ilości 3-6, o średnich wymiarach 18x13 mm, o białym tle z obfitymi oliwkowozielonymi plamkami. Obserwuje się wydłużenie okresu lęgowego (wcześniejsze jego rozpoczęcie, prawdopodobnie ze względu na ocieplenie klimatu), co pozwala trzcinniczkom gniazdować nawet pięciokrotnie w jednym sezonie, co prowadzi do większego sukcesu rozrodczego[8].
Wysiadywanie 
Od złożenia ostatniego jaja trwa przez 11-12 dni. Często wysiadują jajo kukułki. Młode opuszczają gniazdo po 11-13 dniach.
Pożywienie 
Drobne owady.
Ochrona 
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[9].
Trzcinniczek karmiący pisklę kukułki

Przypisy

  1. Acrocephalus scirpaceus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Eurasian Reed-warbler (Acrocephalus scirpaceus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-10-06].
  3. Acrocephalus scirpaceus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. Albin Łącki: Wśród zwierząt – ptaki. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988, s. 194. ISBN 83-09-01320-5.
  5. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 637. ISBN 83-919626-1-X. Wg skali przyjętej przez autorów, dla okresu lęgowego średnio liczny oznacza zagęszczenie 10–100 par na 100 km2, a liczny – 100–1000 par na 100 km2.
  6. Frank Gill, David Donsker: Family Acrocephalidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.3. [dostęp 2013-05-30].
  7. Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Acrocephalidae Salvin, 1882 - trzciniaki - Acrocephalid Warblers. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2012-10-06].
  8. Lucyna Hałupka, Andrzej Dyrcz, Marta Borowiec. Climate change affects breeding of reed warblers Acrocephalus scirpaceus. „Journal of Avian Biology”. 39 (1), s. 95–100, 2008. doi:10.1111/j.2008.0908-8857.04047.x (ang.). 
  9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]