Związek Północnoniemiecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Norddeutscher Bund
Związek Północnoniemiecki
Związek Niemiecki 1867-1871 Cesarstwo Niemieckie
Flaga Związku Północnoniemieckiego
Godło Związku Północnoniemieckiego
Flaga Związku Północnoniemieckiego Godło Związku Północnoniemieckiego
Położenie Związku Północnoniemieckiego
Konstytucja Verfassung des Norddeutschen Bundes
Język urzędowy niemiecki
Stolica Berlin
Ustrój polityczny monarchia konstytucyjna
Ostatnia głowa państwa Prezydent związkowy Wilhelm I Hohenzollern (także król Prus)
Ostatni szef rządu kanclerz związkowy Otto von Bismarck
Data powstania 16 kwietnia 1867
Data likwidacji 18 stycznia 1871
Strefa czasowa UTC +1

Związek Północnoniemiecki (niem. Norddeutscher Bund) – związek państw utworzony przez Prusy w 1867, po wojnie austriacko-pruskiej i rozwiązaniu Związku Niemieckiego. Na początku był to związek wojskowy, a od 1 lipca 1867 państwo federalne.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Sztandar wojenny Związku Północnoniemieckiego (1867-1871)
Herb Niemiec
Historia Niemiec
Monografie
Państwo niemieckie
Pozostałe
Portale
Niemcy • Historia

Do Związku Północnoniemieckiego weszły 22 państwa niemieckie położone na północ od linii Menu oraz Wielkie Księstwo Poznańskie, jako część Prus. Do Związku nie weszła Austria, Bawaria, Wirtembergia, Badenia, Luksemburg, Liechtenstein i część Hesji.

W 1867 Reichstag uchwalił nową konstytucję opracowaną przez Ottona von Bismarcka (kanclerz Związku), była ona wstępem do zjednoczenia Niemiec pod egidą Prus. Związek istniał do 1871.

Przewodniczącym Związku Północnoniemieckiego był król Prus, który był także naczelnym wodzem armii oraz floty w czasie wojny i pokoju, a przy okazji otrzymał prawo veta do zmian w konstytucji Związku. Decyzje króla Prus jako przewodniczącego Związku wymagały kontrasygnaty kanclerza, z wyjątkiem spraw wojskowych. Kolegialnymi organami Związku były Sejm Rzeszy (Reichstag) i Rada Związku (Bundesrat). Sejm realizował kompetencje ustawodawcze i ratyfikował umowy międzynarodowe. Większość ustaw uchwalanych przez Reichstag musiała być zatwierdzana przez Radę, która także wydawała rozporządzenia do ustaw uchwalonych przez Reichstag. Zwraca uwagę fakt, iż w kompetencji Sejmu nie figurowały sprawy wojskowe. Sejm wybierany był w głosowaniu powszechnym, bezpośrednim i jawnym przez mężczyzn, którzy ukończyli 25. rok życia. Co ciekawe, powszechnego głosowania nie wprowadzono w samych Prusach, gdzie nadal obowiązywało trójklasowe prawo wyborcze. Rada Związku posiadała także uprawnienia administracyjne i pełniła funkcję sądu rozjemczego między członkami federacji. Składała się z 43 przedstawicieli (z czego 17 z Prus) mianowanych przez rządy państw wchodzących w skład Związku Północnoniemieckiego. Prusy, przy pomocy delegatów z państewek północnych, miały zawsze w Radzie większość (14 głosów wystarczyło, by nie dopuścić do żadnych zmian w konstytucji). Rada realizowała swoje uprawnienia przy pomocy wydziałów. Powoływała także Prezydium Rady, do którego należała władza wykonawcza. Na czele Prezydium stał kanclerz (pierwszym i jedynym był Otto von Bismarck), który był także premierem rządu pruskiego i ministrem spraw zagranicznych Prus.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • S. Salmonowicz: Prusy.Dzieje państwa i społeczeństwa.