Upiór w operze (musical)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy musicalu z 1986 r. Zobacz też: Upiór w operze.
Upiór w Operze
Tytuł oryginalny The Phantom of the Opera
Muzyka Andrew Lloyd Webber
Słowa Wielka Brytania Charles Hart i Richard Stilgoe
Na podstawie Upiór w operze, Gaston Leroux
Teatr Her Majesty's Theatre, Londyn
Data premiery Ziemia Wielka Brytania 9 października 1986,

Polska 15 marca 2008

Ostatni spektakl Polska 6 czerwca 2010
Producenci Cameron Mackintosh
Reżyseria Hal Prince
Choreografia Gillian Lynne
Kostiumy Maria Björnson
Światło David Hersey
Obsada Michael Crawford – Upiór
Sarah Brightman – Christine
Steve Barton – Raoul
Rosemary Ashe – La Carlotta
"Her Majesty's Theatre" – od światowej prapremiery nadal tu grany jest "Upiór"

Upiór w operze (ang. The Phantom of the Opera) to musical stworzony w 1986 przez Andrew Lloyd Webbera (muzyka) oraz Charlesa Harta i Richarda Stilgoe (libretto). Fabuła musicalu jest osnuta na kanwie powieści Gastona Leroux z 1911 roku i koncentruje się na losach młodej sopranistki Christine Daaé, która staje się obsesją tajemniczego zdeformowanego geniusza muzycznego, znanego jako Upiór Opery. Spektakl miał światową prapremierę w październiku 1986 na deskach londyńskiego teatru Her Majesty's Theatre. Jest:

  • drugim najdłużej granym musicalem w historii West Endu (po Les Misérables);
  • najdłużej granym musicalem w tym samym teatrze (Les Misérables dwa razy się przeprowadzał);
  • najdłużej w historii granym (od 1988 do dziś) spektaklem na Broadwayu[1];
  • najbardziej dochodowym musicalem w historii, łączny przychód przekroczył 5 miliardów dolarów[2].

W 2004 roku na bazie musicalu powstał film w reżyserii Joela Schumachera.

Historia spektaklu[edytuj | edytuj kod]

Przed premierą[edytuj | edytuj kod]

Koncepcja[edytuj | edytuj kod]

Andrew Lloyd Webber zimą roku 1984 skontaktował się ze swym producentem, Cameronem Mackintoshem (współpracował z nim uprzednio przy Kotach) poszukując inspiracji do nowego, romantycznego musicalu. Wybór padł na Upiora (za czym optowała żona Webbera, Sarah Brightman[3]). Producenci obejrzeli dostępne adaptacje filmowe, lecz zdecydowali się oprzeć akcję o oryginalną książkę Gastona Lerouxa (mieli zresztą kłopoty ze zdobyciem egzemplarza, bo książka od wielu lat nie była drukowana)[4]. Musical jest bardzo odległą od pierwowzoru adaptacją książki, wiele postaci i wątków zostało przemieszanych i zmienionych, bądź opuszczonych.

Libretto[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym wyborem Webbera był Jim Steinman z powodu jego mrocznego, obsesyjnego stylu[4], lecz inne zobowiązania librecisty przeszkodziły w przyjęciu oferty. Drugim wyborem był Alan Jay Lerner (autor libretta m.in. do Gigi i My Fair Lady), lecz ten zmarł wkrótce na raka płuc a jego wkład w libretto nie jest odnotowany.
Libretto napisał Richard Stilgoe, który wcześniej już współpracował z Webberem. Kompozytor uznał jednak, że tekst jest nieco zbyt dowcipny i błyskotliwy i zbyt mało romantyczny. Został zatem wynajęty młody pisarz Charles Hart, który przerobił libretto. Część oryginalnego tekstu Stilgoe'a jest nadal obecna w końcowym libretcie[5].

Kompozycja[edytuj | edytuj kod]

Kompozytor Upiora Andrew Lloyd Webber

Muzyka Webbera imituje momentami operową, lecz w zasadzie zachowuje strukturę musicalu. Operowe w stylu są:

  • 3 fragmenty fikcyjnych oper wystawianych przez Opera Populaire:
    • Hannibal – w stylu klasycznym, monumentalnym
    • Il Muto – w stylu buffo Mozarta
    • Don Juan Triumphant! w eklektycznym, modernistycznym stylu,
  • recytatywy drugoplanowych postaci: Carlotty, André i Firmina, Piangiego
  • rozbudowane ansamble (np. Notes/Primadonna), w których ilość wykonawców wzrasta od duetu do oktetu.

Tytułowy utwór (Phantom of The Opera) kompozytor określił kiedyś jako rock pod maską opery ("Rock n' roll merely masquerading as opera"). Jest nowocześnie zinstrumentowany (oprócz klasycznych sekcji dętych i smyczkowych występuje również: gitara elektryczna, basowa i rockowa sekcja rytmiczna). Większość ensambli Christine, Upiora i Raoula jest śpiewana nowocześnie, musicalowo. Partia wokalna Christine została napisana specjalnie pod możliwości głosowe ówczesnej żony Webbera, Sarah Brightman. Najwyższą nutę jaki Brightman była w stanie wyemitować (e3)[6] kończy utwór tytułowy.

Inscenizacja[edytuj | edytuj kod]

Za scenografię i kostiumy została odpowiedzialna Maria Björnson. Sama stworzyła ponad 200 kostiumów. Aby stworzyć scenografię, odwiedziła paryską operę, by zainspirować się wnętrzem operowym z końca XIX wieku.
Jako reżyser został wybrany Hal Prince, współtwórca takich spektakli jak Cabaret czy Evita.

Pierwszy pokaz[edytuj | edytuj kod]

Pokaz przedpremierowy Upiora miał miejsce w rodzinnej miejscowości Webbera na festiwalu w Sydmonton. Przedpremierowym Upiorem był Colm Wilkinson (późniejszy odtwórca tej roli w Toronto w latach 1989-1994), Sarah Brightman jako Kristin (później imię zmieniono na Christine). Pokaz różnił się znacząco od wersji finalnej, wiele utworów miało inne tytuły (np. Think of Me pierwotnie zwał się What Has Time Done to Me). Pełna maska zakrywająca oczy i nos utrudniała śpiew i ekspresję Upiora, została później zastąpiona półmaską.

West End[edytuj | edytuj kod]

Pokaz przedpremierowy miał miejsce w dniu 27 września 1986 w Her Majesty's Theatre w Londynie (tam spektakl grany jest po dziś dzień). W dniu 9 października tego roku odbyła się oficjalna premiera z Crawfordem i Brightman w rolach głównych. Ta inscenizacja Upiora jest obecnie drugim (po Les Miserables) najdłużej granym spektaklem w historii West Endu[7]. 10 000 przedstawienie odbyło się 25 października 2010 na przedstawieniu popołudniowym[8]. Spektakl zdobył Nagrodę Oliviera dla najlepszego musicalu w roku debiutu. Nagrodę tę zdobył również Michael Crawford.

Broadway[edytuj | edytuj kod]

Na Broadwayu spektakl miał premierę w dniu 26 stycznia 1988 na scenie Majestic Theatre. Crawford i Brightman ponownie byli premierowymi odtwórcami głównych ról. Spektakl jest rekordzistą Broadwayu , grany nieprzerwanie do dziś[9] zdetronizował 9 stycznia 2006 inne dzieło Webbera, Cats. W 2009 odbyło się dziewięciotysięczne przedstawienie. Spektakl zdobył Nagrodę Tony dla najlepszego musicalu w roku debiutu. Nagrodę zdobył także Michael Crawford[10].

Produkcja polska[edytuj | edytuj kod]

Warszawa[edytuj | edytuj kod]

Polska wersja tego musicalu została wystawiona w Teatrze Muzycznym Roma w Warszawie w reżyserii Wojciecha Kępczyńskiego, premiera miała miejsce 15 marca 2008 roku. Była to wersja non replica (z prawem do drobnych zmian w inscenizacji). W dniu 15 listopada 2008 na wieczornym przedstawieniu gościem był sam kompozytor, Andrew Lloyd Webber[11]. W dniu 13 lutego 2010 odbyło się pięćsetne przedstawienie. W dniu 6 czerwca 2010 miało miejsce ostatnie, 572 przedstawienie w Romie[12][13].

Białystok[edytuj | edytuj kod]

24 maja 2013 odbyła się premiera drugiej inscenizacji musicalu w Polsce na scenie Opery Podlaskiej[14] we współpracy z warszawskim Teatrem Roma. Reżyseruje ponownie Wojciech Kępczyński, główne role śpiewają przede wszystkim wykonawcy z wcześniejszej inscenizacji warszawskiej.

Streszczenie fabuły[edytuj | edytuj kod]

Prolog[edytuj | edytuj kod]

Rok 1911. Odbywa się licytacja pamiątek teatralnych w zrujnowanym wnętrzu Opera Populaire. Licytują podeszli wiekiem wicehrabia Raoul de Chagny (kupuje pozytywkę z małpką) i Mme Giry. Ostatnim eksponatem są resztki kryształowego żyrandola. W trakcie jego podnoszenia następuje przejście do retrospekcji (gotycko organowa Overture), otoczenie nabiera blasku i koloru. Akcja przenosi się w czasie kilkadziesiąt lat wcześniej – na próbę spektaklu Hannibal.

Akt I[edytuj | edytuj kod]

Trwa próba generalna w dzień premiery, podczas niej zostają zaprezentowani nowi właściciele teatru (Firmin i André) oraz patron (Raoul). Na primadonnę Carlottę spada fragment dekoracji, obrażona opuszcza teatr. Grozi odwołaniem spektaklu. Jedna z tancerek, Christine Daaé zna partię Carlotty (Think Of Me) i zaczyna ją śpiewać – początkowo onieśmielona, później pięknym czystym głosem. Koniec arii ma miejsce już na samej premierze. Raoul rozpoznaje w Christine swoją towarzyszkę z lat dziecięcych.
Po premierze Raoul odwiedza Christine w jej garderobie (Little Lotte) i chce ją zabrać na kolację. Gdy wychodzi na chwilę, Christine jest przyzywana do lustra przez tajemniczy głos Anioła Muzyki, (który niewidzialny potajemnie dawał jej przez lata lekcje śpiewu). Przez sekretne przejście w lustrze Upiór Opery (to on okazuje się tajemniczym nauczycielem) z maską na twarzy sprowadza Christine do gotyckich podziemi opery (The Phantom Of The Opera). Upiór darzy Christine szczególnym uczuciem – chce być jej mistrzem i mentorem, lecz jednocześnie wielbi ją (ma m.in. jej woskową figurę naturalnej wielkości) i jest śmiertelnie zazdrosny. Upiór przedstawia jej swoje credo artystyczne (Music Of The Night). Zaciekawiona Christine zdejmuje maskę Upiora, który dostaje ataku szału – maska ukrywa jego zdeformowaną twarz. Po chwili Upiór uspokaja się i pozwala Christine odejść na górę, gdzie nadszedł ranek.
Następnego dnia w biurze dyrektorów teatru zbierają się wszystkie główne postaci (poza Christine, która odsypia bezsenną noc). Każdy dostaje list (Notes) w którym Upiór wyłuszcza, czego oczekuje – nową premierą ma być opera Il Muto, w którym Christine zagra główną rolę. To znów doprowadza do szału La Carlottę. Aby ją udobruchać zarząd teatru postanawia zignorować polecenie Upiora (Primadonna) i obsadzić Carlottę w głównej roli.
Trwa przedstawienie Il Muto (Poor Fool, He Makes Me Laugh). Upiór przeszkadza w nim – najpierw werbalnie, następnie przyczynia się w podstępny sposób do niedyspozycji głosowej Carlotty. Podczas przygotowań do kontynuacji spektaklu (Christine ma znów być dublerką) Upiór morduje goniącego go inspicjenta Buqueta. Przedstawienie zostaje zerwane.
Christine ucieka ze sceny z Raoulem jak najdalej od podziemi Upiora, na dach. Tu Raoul zapewnia ją o bezpieczeństwie (Why Have You Brought Me Here), następnie wyznają sobie miłość (All I Ask Of You) i zbiegają na dół. Scenę podsłuchuje Upiór, którym targają sprzeczne uczucia miłości i nienawiści, grozi obu zemstą (All I Ask Of You (Reprise)). Następnie uruchamia mechanizm żyrandola, który z hukiem eksplodując spada na scenę.

Akt II[edytuj | edytuj kod]

Pół roku później. Trwa zabawa karnawałowa (Masquerade) (olbrzymia taneczna scena zbiorowa na schodach). Nagle pojawia się Upiór, przynoszący partyturę swej nowej opery Don Juan Triumfujący! (Christine ma być główną odtwórczynią). Następnie znika.
Trwa próba Don Juana. Wykonawcy nie chcą próbować eksperymentalnego wokalnie dzieła. Nagle pianino zaczyna samo grać. Wszyscy zaczynają hipnotycznie śpiewać.
Christine udaje się na cmentarz, gdzie leży pochowany jej ojciec. Na cmentarzu chce rozstać się z upiorami przeszłości (Wishing You Were Somehow Here Again), lecz Upiór udający Anioła Muzyki (podszywając się pod ducha jej ojca) uwodzi ją głosem. Przeszkadza temu przybywający Raoul. Mężczyźni wdają się w słowną potyczkę, podczas której Upiór wystrzeliwuje w kierunku Raoula ogniste kule ze swej laski. Christine przekonuje wicehrabiego by ten uciekał wraz z nią, na co rozwścieczony Upiór deklaruje że od tej chwili oboje są jego wrogami i wystrzeliwuje ostatnią kulę ognia, stawiając cmentarz w efektownym blasku.
Trwają przygotowania do premiery Don Juana. Raoul chce wykorzystać premierę jako okazję do pochwycenia Upiora (czemu Christine, mająca pełnić rolę przynęty, się sprzeciwia, lecz na końcu ulega namowom) gromadząc oddziały żandarmerii. Rozpoczyna się przedstawienie, Upiór potajemnie morduje Piangiego (manierycznego tenora, wykonawcę roli Don Juana) i przejmuje jego partię (The Point Of No Return w rytmie pasodoble). Znów uwodzi Christine swym głosem i muzyką. Kończąc arię wychodzi z roli wyznając Christine miłość. Ta obudzona nagle z zauroczenia, zdejmuje Upiorowi maskę z twarzy. Zza dekoracji wypada trup Piangiego, Upiór korzystając z zamieszania porywa Christine do podziemi (Down Once More).
W pogoń za nimi udaje się Raoul, lecz jest złapany w pułapkę przez Upiora. Upiór każe Christine wybierać: albo wybierze jego (zostając z nim na zawsze w podziemiach) ocalając Raoulowi życie, albo wybierze Raoula skazując go na śmierć. Christine jest postawiona przed nieludzkim wyborem pomiędzy dwoma mężczyznami, których obu kocha (każdego w inny sposób). Okazuje to uczucie (przemieszane ze współczuciem) Upiorowi całując jego oszpeconą twarz. Ten przeżywa wstrząs moralny, jego wściekłość i żądza mordu mija. Uwalnia Raoula i Christine, każe im uciec prosząc, by nie wyjawili nikomu jego sekretu. Po ich odpłynięciu siada na fotelu i zakrywa szczelnie płaszczem. Do komnaty wbiega Meg Giry (córka Mme Giry). Podnosi płaszcz, lecz na pustym fotelu znajduje tylko porzuconą maskę Upiora.

Utwory[edytuj | edytuj kod]

Akt I
  • "Prologue"
  • "Overture"
  • "Think of Me" – Carlotta, Christine i Raoul
  • "Angel of Music" – Meg Giry i Christine
  • "Little Lotte/The Mirror (Angel of Music)" – Christine, Raoul i Upiór
  • "The Phantom of the Opera" – Upiór i Christine
  • "The Music of the Night" – Upiór
  • "I Remember/Stranger than You Dreamt It" – Christine i Upiór
  • "Magical Lasso" – Buquet, Meg Giry, Madame Giry, balet
  • "Notes/Prima Donna" – Firmin, André, Raoul, Carlotta, Madame Giry, Meg, Piangi i Upiór
  • "Poor Fool, He Makes Me Laugh (Il Muto)" – Carlotta
  • "Why Have You Brought Me Here?/Raoul, I've Been There" – Raoul i Christine
  • "All I Ask of You" – Raoul i Christine
  • "All I Ask of You (Reprise)" – Upiór
Akt II
  • "Entr'acte"
  • "Masquerade/Why So Silent" – Zespół
  • "Notes II/Twisted Every Way" – Andre, Firmin, Carlotta, Piangi, Raoul, Christine, Madame Giry i Upiór
  • "Wishing You Were Somehow Here Again" – Christine
  • "Wandering Child/Bravo, Monsieur!" – Upiór, Christine i Raoul
  • "The Point of No Return" – Upiór i Christine
  • "Down Once More/Track Down This Murderer" – Upiór, Christine, Raoul i Zespół
  • "Final Lair" – Upiór, Christine i Raoul

Główne postaci[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyka głównych postaci, oraz nazwiska wykonawców prapremier[15] – londyńskiej (West End) i nowojorskiej (Broadway)

Postać Charakterystyka Obsada Londyn 1986 Obsada Nowy Jork 1988
Erik (Upiór)
tenor
Geniusz muzyczny o zdeformowanej twarzy (ukrywanej pod maską)
mieszkający w podziemiach Opery.
Michael Crawford Michael Crawford
Christine Daaé
sopran
Sierota i tancerka baletu będąca od wielu lat pod opieką muzyczną Upiora.
W wyniku nagłego zastępstwa staje się nową primadonną Opery.
Sarah Brightman Sarah Brightman
Raoul de Chagny
baryton/tenor
Wicehrabia, nowy patron Opery, przyjaciel Christine z dzieciństwa. Steve Barton Steve Barton
Carlotta Giudicelli
sopran
Manieryczna primadonna Opery zazdrosna o karierę Christine. Rosemary Ashe Judy Kaye
Madame Giry
mezzosopran
Kieruje baletem, zna sekrety Upiora, matka Meg Giry. Mary Millar Leila Martin
Meg Giry
mezzosopran
Córka Madame Giry, baletnica, oraz najbliższa przyjaciółka Christine. Janet Devenish Elisa Heinsohn
Richard Firmin
baryton
Nowy właściciel Opery, nuworysz (były handlarz złomem), zrzędliwy. Royce Mills Nicholas Wyman
Gilles André
baryton
Nowy właściciel Opery, nuworysz (były handlarz złomem), lekkoduch. David Firth Cris Groenendaal
Ubaldo Piangi
tenor
Główny tenor Opery, związany z Carlottą. John Aron David Romano

Partia Christine jest bardzo wymagająca, zarówno wokalnie (jej sopran musi być w różnych ariach: koloraturowy, dramatyczny oraz liryczny) jak również fizycznie – w II akcie praktycznie nie schodzi ze sceny. Dlatego wymagana jest co najmniej jedna dublerka roli (w warszawskim spektaklu są dwie), aby wiodąca wokalistka mogła oszczędzić głos. Niektóre partie wokalne są odtwarzane z wykonanych wcześniej nagrań. Dotyczy to m.in:

  • partii Upiora śpiewanych lub wypowiadanych zza kulis (m.in. czytanie listów)
  • części utworu tytułowego podczas płynięcia na łodzi (aby uniknąć hałasu maszynerii słyszalnego w mikrofonach). To samo dotyczy sceny z końca spektaklu, gdy Raoul i Christine odpływają.
  • nuta (e3) kończąca utwór tytułowy jest często (lecz nie zawsze) odtwarzana z zapisu, aby uniknąć zbyt częstego nadwyrężania strun głosowych śpiewającej partię Christine.


Obsada polskich inscenizacji[edytuj | edytuj kod]

Warszawa[edytuj | edytuj kod]
Musical "Upiór w Operze" w Teatrze Muzycznym Roma w Warszawie.
Białystok[edytuj | edytuj kod]

Galeria zdjęć[edytuj | edytuj kod]

Inne produkcje[edytuj | edytuj kod]

Upiór został przetłumaczony na wiele języków i wystawiony w około 20 krajach na 6 kontynentach[17]. W kilku krajach (Kanada, Niemcy) wystawiano go wielokrotnie. Poza dwoma adaptacjami (węgierską i polską) są to produkcje typu replica:

Kraj Miejsce premiery Data premiery Premierowi wykonawcy
Upiór, Christine
Argentyna Buenos Aires – Teatro Ópera 19 marca 2009 Carlos Vittori, Claudia Cota
Australia Melbourne – The Princess Theatre 1990 Rob Guest, Marina Prior
Austria Wiedeń – Theater an der Wien[18] 20 grudnia 1998 Alexander Goebel, Luzia Nistler
Brazylia São Paulo – Teatro Abril 22 kwietnia 2005 Saulo Vasconcelos, Sara Sarres
Chiny Szanghaj – Shanghai Grand Theatre brak danych brak danych
Dania Kopenhaga – Det Ny Teater styczeń 2002 Peter Jorde, Agnete Munk Rasmussen
Hiszpania Madryt – Teatro Lope de Vega 2004 Luis Amando, Felicidad Farag
Hongkong Hongkong – Grand Theatre 1995 brak danych
Holandia Scheveningen – VSB Circustheater 1993 Henk Poort, Joke de Kruijf
Japonia Osaka – Shiki Theater (jap. 四季劇場 Shiki-Gekijō?) 1988 Masaka Ichimura, Ryoko Nomura
Kanada Toronto – Pantages 1989 Colm Wilkinson, Rebecca Caine
Meksyk Meksyk – Teatro Alameda 16 grudnia 1999 Saulo Vasconcelos, Irasema Terrazas
Niemcy Hamburg – Neue Flora 1990 Peter Hofmann, Anna Maria Kaufmann
RPA Kapsztad – Artscape Opera House 2005 Brad Little, Marni Raab
Singapur Singapur – Kallang Theatre 26 lutego 1995 brak danych
Szwajcaria Bazylea – Musical Theatre Messe 1996 Florian Schneider, Ute Baum
Szwecja Sztokholm – Oscarsteatern 1998 Mikael Samuelson, Elisabeth Berg
Tajwan Tajpej – National Theater and Concert Hall 18 stycznia 2006 brak danych
Węgry Budapeszt – Madách Theatre[19] 2003 Attila Csengeri, Eszter Biro

Miało miejsce również kilkanaście tournee objazdowych w: Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Wielkiej Brytanii.

Zapis wizualny[edytuj | edytuj kod]

Adaptacja filmowa[edytuj | edytuj kod]

W roku 2004 powstała filmowa adaptacja musicalu, w rolach głównych wystąpili:

Producentem filmu był kompozytor, Andrew Lloyd Webber. Jest to najdroższa niezależna produkcja w dziejach kina.

25 rocznica premiery[edytuj | edytuj kod]

W dniach 2 i 3 października 2011 w Royal Albert Hall w Londynie odbyły się 2 galowe przedstawienia Upiora z okazji jubileuszu 25 rocznicy prapremiery londyńskiej.[20] Koncert był transmitowany w jakości HD w wybranych kinach na całym świecie. Przedstawienie było pełną inscenizacją z ruchem scenicznym, unikalna choreografia była dziełem Gillian Lynne.

W głównych rolach wystąpili:

W obsadzie znalazło się blisko 200 wykonawców. W części oficjalnej na zakończenie gali uczestniczyli m.in. twórcy (kompozytor Andrew Lloyd Webber i producent Cameron Mackintosh), pierwsi odtwórcy głównych ról (Sarah Brightman i Michael Crawford) i inni znaczący historyczni wykonawcy.

W listopadzie 2011 zapis koncertu został wydany na DVD oraz Blu-Ray.[21]

Muzyka spektaklu[edytuj | edytuj kod]

Instrumentacja[edytuj | edytuj kod]

Upiór wymaga 27-osobowej orkiestry. Główna część to sekcja smyczkowa, w składzie są także syntezatory.

Przedstawienie wymaga również odtworzenia nagranych wcześniej śladów dźwiękowych:

Są one niezbędne do wykonania Overture i tytułowego Phantom of the Opera.

Nagrania muzyczne[edytuj | edytuj kod]

Zapis oryginalnego spektaklu z West Endu wydany na CD osiągnął 1 miejsce brytyjskiej listy najlepiej sprzedających się albumów (jako pierwszy musical w historii) – w sumie jego nakład w Wielkiej Brytanii i USA przekroczył 40 milionów.
Powstały wersje płytowe spektakli w następujących językach[22]: angielski (spektakl londyński, nowojorski i kanadyjski), niemiecki, japoński hiszpański (Meksyk) holenderski i szwedzki.
W listopadzie 2009 została również wydana CD obsady polskiej inscenizacji (którą wręczono kompozytorowi w czasie jego wizyty w teatrze Roma). Płyta stała się szybko najlepiej sprzedającym krążkiem w Polsce i zyskała status podwójnej platynowej[23]
Soundtrack z muzyką z filmu został wydany w roku 2004 w 2 wersjach – skróconej (1 CD) i pełnej (2 CD).

Kontynuacja[edytuj | edytuj kod]

Andrew Lloyd Webber ukończył w 2009 kontynuację Upiora w operze, zatytułowaną Love Never Dies z librettem pióra Bena Eltona i tekstami piosenek napisanymi przez Glena Slatera. Światowa prapremiera miała miejsce 10 marca 2010 roku w Adelphi Theatre na West Endzie[24]. Musical jest swobodną adaptacją powieści Fredericka Forsytha Upiór Manhattanu.

Spektakl zszedł w Londynie z afisza w sierpniu 2011. Od maja 2011 jest wystawiany w Australii w Melbourne[25]. W styczniu 2012 przedstawienie przeniesiono do Sydney.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons