Wielbłąd
| Wielbłąd | |
 Wielbłąd dwugarbny (Camelus bactrianus) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Szczep | łożyskowce |
| Rząd | parzystokopytne |
| Rodzina | wielbłądowate |
| Rodzaj | wielbłąd |
| Nazwa systematyczna | |
| Camelus[1] | |
| Linnaeus, 1758 | |
| Zasięg występowania | |
 Zasięg występowania wielbłądów w 2003 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Hasło wielbłąd w Wikisłowniku |
|
Wielbłąd (Camelus) – rodzaj dużych ssaków z rodziny wielbłądowatych. Fizjologicznie przystosowane do życia w warunkach suchego i gorącego klimatu, są w wielu krajach wykorzystywane jako zwierzęta użytkowe.
Spis treści |
[edytuj] Występowanie
W stanie dzikim wielbłądy występują jedynie w Azji Środkowej (wielbłąd dwugarbny) i w Australii, gdzie dotarły razem z afgańskimi poganiaczami. Wielbłąd jednogarbny wyginął na wolności wiele lat temu. Jako zwierzęta hodowlane obydwa gatunki są kosmopolityczne.
[edytuj] Cechy charakterystyczne
Ciało wielbłądów osiąga długość do 3 m. Ich szyja jest długa, łukowato wygięta; głowa długa, z wysklepionym ciemieniem; uszy małe i zaokrąglone. U samic występuje jedna para sutków.
Od pozostałych przedstawicieli rodziny różni je obecność charakterystycznego garbu lub garbów na grzbiecie, będących miejscem odkładania zapasów tłuszczu. Wielbłąd potrafi w nim zgromadzić nawet do 45 kg tłuszczu, co ma związek z drugą charakterystyczną cechą wielbłądów – ich odpornością na długotrwały brak wody. Warstwa tłuszczu na grzbiecie zwierzęcia pełni rolę izolatora, który wraz z gęstą sierścią ułatwia regulowanie temperatury ciała organizmu, a co za tym idzie – zmniejsza ilość wody odparowywanej w procesie pocenia się zwierzęcia. Poprzez podwyższoną temperaturę ciała, a zatem zmniejszenie gradientu termicznego między wnętrzem ciała, a otoczeniem, zmniejsza się również napływ ciepła ze środowiska do organizmu. Wielbłądy też wykazują dwa razy większą wytrzymałość na odwodnienie niż człowiek, u którego utrata ok. 11% wody z ustroju kończy się już śmiercią[2]. Dodatkowym przystosowaniem zwiększającym odporność na niedobór wody jest budowa powierzchni dróg nosowych wchłaniających parę wodną z wydychanego powietrza. Wielbłądy piją wodę z dowolnego źródła, zarówno słodką, jak i słoną. Wykorzystują wodę zawartą w zjadanej roślinności, przy czym znane są z umiejętności wykorzystania każdej dostępnej paszy. Dzięki tym przystosowaniom zapotrzebowanie wielbłądów na wodę w warunkach pustynnych oceniane jest na 0,28 litra na godzinę. Dla porównania człowiek przebywający na pustyni zużywa 1 litr wody na godzinę[3].
[edytuj] Gatunki
W obrębie rodzaju wyróżnia się dwa gatunki:
- wielbłąd dwugarbny (Camelus bactrianus syn. Camelus ferus[4]) – występuje zarówno w stanie dzikim (wielbłąd dwugarbny dziki C. ferus), jak i jako zwierzę hodowlane (wielbłąd dwugarbny domowy, baktrian C. bactrianus)
- wielbłąd jednogarbny (dromader) (Camelus dromedarius) – występuje tylko jako zwierzę hodowlane
- birtugan (nar, tulu) – potomek wielbłąda dwugarbnego i dromedara
[edytuj] Etymologia nazwy
Słowo wielbłąd pochodzi z gockiego "ulbandus" (w staro-wysoko-niemieckim "olpenta"), co jest zniekształconym łacińskim wyrazem elephantus – "słoń" (który z kolei pochodzi od greckiego elephas, o tym samym znaczeniu).
[edytuj] Ciekawostki
- Pośród licznych darów jakie w roku 986 Mieszko I ofiarował niemieckiemu cesarzowi Ottonowi III znalazł się m.in. wielbłąd. Jerzy Strzelczyk: „Otton III”. histmag.org. [dostęp 2011-02-11]..
- Po Bitwie pod Grunwaldem polski król Władysław II Jagiełło podarował wielbłąda czeskim rycerzom przybyłym z posiłkami wojskom polskim. Stał się on później elementem herbu miasta Pilzna. [5][6][7]
- Wielbłądy, jako nieliczne wśród ssaków, posiadają erytrocyty jądrzaste[potrzebne źródło].
- Spragniony wielbłąd potrafi wypić taką ilość wody, która równoważna jest jednej trzeciej masy ciała, choć nie ma dowodów na to, że wypija jej nadmierną ilość na zapas[2].
Przypisy
- ↑ Camelus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 Schmidt-Nielsen K., Fizjologia zwierząt - adaptacja do środowiska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997.
- ↑ Halina Komosińska, Elżbieta Podsiadło: Ssaki kopytne : przewodnik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 120. ISBN 83-01-13806-8.
- ↑ Zobacz: nomenklatura zoologiczna.
- ↑ Pilzno naszeczechy.com
- ↑ [http://czasopis.pl/czasopis/2010-09/art-10 Jadwiga Siedlecka-Siwuda, "Droga wojsk Witolda pod Grunwald",Czasopis » Nr 09/10 (WRZESIEŃ/ ВЕРАСЕНЬ 2010)
- ↑ "Mówią Wieki", Historia na pocztówce "POCZTÓWKA Z PILZNA"
[edytuj] Bibliografia
- Halina Komosińska, Elżbieta Podsiadło: Ssaki kopytne : przewodnik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 113-122. ISBN 83-01-13806-8.
