Wiesiołek dwuletni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiesiołek dwuletni
Illustration Oenothera biennis0.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd mirtowce
Rodzina wiesiołkowate
Rodzaj wiesiołek
Nazwa systematyczna
Oenothera biennis L.
Sp. Pl. 1: 346. 1753[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiat
Kwiat
Owoce

Wiesiołek dwuletni, w. czerwonołodygowy, w. pachnący, w. póżnokwitnący (Oenothera biennis L.) – gatunek rośliny należący do rodziny wiesiołkowatych. W Polsce pospolity, prawdopodobnie kenofit[3]. Pochodzi z Ameryki Północnej[4]. Według J. Mowszowicza do Europy został zawleczony na początku XVII w[5].

Morfologia[3][5][edytuj | edytuj kod]

Uwagi
Gatunki wiesiołka są bardzo trudne do odróżnienia, tworzą też liczne mieszańce. Do prawidłowego oznaczenia gatunku należy znać m.in. siedlisko, w którym dana roślina rosła, barwę głównych nerwów na liściach, zabarwienie wierzchołka łodygi i pączków, stosunek długości płatków do szerokości, budowę włosków.
Łodyga
Pojedyncza, wzniesiona, o wysokości 50-100 (150) cm, owłosiona. Przed kwitnieniem nie zgina się. Rodzaj jej owłosienia jest ważną cechą przy rozróżnianiu gatunków. Włoski są łukowate i spiczaste z wałeczkowatymi lub stożkowymi, wielokomórkowymi brodawkami w nasadzie.
Liście
Liście odziomkowe krótkoogonkowe, odwrotnie jajowate, tępo zakończone, przylegające do ziemi. Liście łodygowe krótkoogonkowe, podługowatolancetowate. Mają czerwone nerwy (nie dotyczy to okazów rosnących w miejscach zacienionych, oraz jesiennych).
Kwiaty
Żółte, zebrane w silnie ogruczolony kwiatostan. Kielich 4-krotny o działkach dłuższych od płatków korony, 4 duże płatki korony o długości 20-30 mm i wyraźnie szersze, niż dłuższe. Pączki kwiatowe zielone, o działkach dołem stykających się.
Owoc
Wąska, podłużnie jajowata torebka otwierająca się 4 klapami.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina dwuletnia. Kwitnie od czerwca do sierpnia, Przedprątne kwiaty otwierają się dopiero wieczorem i są zapylane przez ćmy. Słupki dojrzewają dopiero po 24 h od dojrzenia pręcików[5]. Jest to jeden z mechanizmów zabezpieczających przed niekorzystnym dla rośliny samozapyleniem. Kwiaty mają intensywny, przyjemny zapach. Siedlisko: siedliska ruderalne; przydroża, nasypy kolejowe, także brzegi rzek. Roślina światłolubna, hemikryptofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Onopordetalia[6].

Nazewnictwo i zmienność[edytuj | edytuj kod]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Roślina łatwa w uprawie, rośnie szybko. Najlepiej rośnie na przepuszczalnym, piaszczystym podłożu. Jest całkowicie mrozoodporny, dość dobrze znosi też suszę. Wymaga stanowiska słonecznego. Rozmnaża się go poprzez nasiona, poprzez podział lub przez sadzonki pędowe (sporządza się je późną wiosną).

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-14].
  2. 2,0 2,1 The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
  3. 3,0 3,1 3,2 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-10].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.
  6. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. 8,0 8,1 Internetowy atlas roślin leczniczych (data dostępu:2007-11-12)