Województwo malborskie
| województwo malborskie | |||
|
|||
 województwo malborskie na mapie I Rzeczypospolitej |
|||
| Nazwa łacińska | Palatinatus Marienburgensis | ||
| Istniało | 1466–1772 | ||
| Prowincja | wielkopolska | ||
| Stolica | Malbork | ||
| Sejmik | Sztum | ||
| Wojewoda | zobacz: wojewodowie malborscy | ||
| Powierzchnia | 2 096 km² | ||
| Liczba powiatów | 4 | ||
| Liczba senatorów | 3 | ||
Województwo malborskie – województwo I Rzeczypospolitej istniejące w latach 1466–1772. Stanowiła jedną z czterech części Prus Królewskich, należących do prowincji wielkopolskiej. Stolicą był Malbork, jednakże sejmiki ziemskie odbywały się w Sztumie, a wojewoda rezydował w Dzierzgoniu (wtedy Kiszpork).
Spis treści |
Historia [edytuj]
Województwo zostało utworzone w 1466 r.
Województwo istniało do 1772, gdy w wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej tereny województwa zostały w całości włączone do Królestwa Prus.
Terytorium [edytuj]
Województwo malborskie było najmniejszym województwem Prus Królewskich. Obejmowało obszar od Zatoki Gdańskiej i Zalewu Wiślanego, granicząc od wschodu z Księstwem Warmińskim i Prusami Książęcymi. Od południa także z częścią Prus Książęcych zwanych Pomezanią, a od zachodu graniczyło z województwem pomorskim poprzez koryto Wisły. Województwo obejmowało znaczną część Żuław Wiślanych.
Województwo obejmowało obszar 2096 km².[potrzebne źródło]
Administracja [edytuj]
Za stolicę województwa uznawano Malbork, gdzie na przemian z Grudziądzem odbywały się sesje sejmu stanów pruskich (tzw. generał pruski)[1].
Województwo malborskie dzieliło się na 4 powiaty[1]:
- sztumski
- kiszporski (dzierzgoński)
- elbląski
- malborski
Województwo miało 1 starostwo grodowe kiszporskie (dzierzgońskie) oraz 2 starostwa niegrodowe: sztumskie, tolkmickie. Zygmunt Gloger wskazywał, że były jeszcze inne[1].
Wojewoda malborski był jednocześnie starostą kiszporskim (dzierzgońskim). Wybierał sobie podwojewodziego i pisarza. Sprawował także sądy grodzkie w Dzierzgoniu (wtedy Kiszpork)[1].
W Malborku nie odbywały się sądy, a jedynie w Dzierzgoniu oraz sądy grodzkie i ziemskie w Sztumie. Sądy ziemskie sprawował sędzia ziemski z ławnikami[1].
Sejmiki [edytuj]
Sejmiki ziemskie odbywały się w Sztumie, gdzie wybierano 8 posłów (po dwóch z powiatu) na sejmik generalny dla Prus Królewskich i 2 deputatów do Trybunału Koronnego w Piotrkowie[1].
Gród w Sztumie zależał od starosty w Kiszporku (czyli wojewody)[1].
Przypisy
|
||||||||||||||||
