Wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Unia Europejska
EU28 on a globe.svg

Ten artykuł jest częścią serii o:
Relacjach zewnętrznych
Unii Europejskiej


Polityka zewnętrzna Unii Europejskiej

Stosunki z państwami europejskimi

Stosunki z koloniami i obszarami zamorskimi państw członkowskich

Główne kierunki polityki zagranicznej Unii

Współpraca z organizacjami międzynarodowymi

Tematy powiązane:
Polityka bezpieczeństwaCSDP • Misje ESDPEurosferaCARDSTACISMEDATAIEX
Portal Portal Unia Europejska

Wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (pot. Monsieur PESC[1]) - organ Unii Europejskiej odpowiedzialny za prowadzenie Wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony. Wysoki przedstawiciel jest powoływany na pięcioletnią kadencję. Pierwszym był Jürgen Trumpf, a obecnie (od 1 grudnia 2009 r.) funkcję tę sprawuje Brytyjka Catherine Ashton.

Geneza tego organu sięga poprzedzającej szczyt Unii w 1997 r. Konferencji Międzyrządowej, która odbywała się rok wcześniej i była poświęcona reformie WPZiB. Wówczas państwa członkowskie UE postanowiły podnieść rolę Sekretariatu. Sprawiło to, iż traktat amsterdamski ustanowił urząd wysokiego przedstawiciela do spraw wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Stanowisko to zostało wówczas połączone z funkcją Sekretarza Generalnego Rady.

Obecnie zadaniem tego organu, jest dowodzenie unijną dyplomacją. Działa on z upoważnienia Rady. Jest mianowany przez Radę Europejską, która wybiera go kwalifikowaną większością głosów, za zgodą przewodniczącego Komisji. Jego wybór musi zostać zatwierdzony przez Parlament Europejski[2]. Jego kadencja może zostać zakończona w ten sam sposób[3]. Zgodnie z art. 5 Protokołu dołączonego do TUE[4], kadencja Wysokiego przedstawiciela jest połączona z kadencją Komisji Europejskiej. W wykonywaniu jego obowiązków wspiera go Europejska Służba Działań Zewnętrznych, która współpracuje ze służbami dyplomatycznymi państw członkowskich. Składa się ona z urzędników właściwych służb Sekretariatu Generalnego Rady i Komisji oraz osób wyznaczonych przez krajowe służby dyplomatyczne[5]. Stanowisko wysokiego przedstawiciela UE ds. WPZiB piastuje obecnie (od 1 grudnia 2009 roku) Brytyjka Catherine Ashton.

Kompetencje[edytuj | edytuj kod]

  • Jest reprezentantem Unii w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Wyraża jej stanowisko w organizacjach międzynarodowych i na konferencjach międzynarodowych[6]
  • Prowadzi WPZiB oraz WPBiO. Poprzez swoje propozycje, przyczynia się do opracowania tych polityk i realizuje je[7]
  • Prowadzi dialog polityczny ze stronami trzecimi[6]
  • Czuwa nad spójnością działań zewnętrznych Unii[8]
  • Uczestniczy w pracach Rady Europejskiej[9]
  • Zapewnia wykonanie decyzji przyjętych przez Radę Europejską i Radę Unii Europejskiej[10]
  • Jest przewodniczącym Rady do Spraw Zagranicznych[11] oraz jednym z wiceprzewodniczących Komisji[8]
  • Odpowiada w ramach Komisji za jej obowiązki w dziedzinie stosunków zewnętrznych i koordynację innych aspektów działań zewnętrznych Unii[8]
  • Może przedkładać Radzie swoje wnioski[12] oraz zalecenia w sprawach wydania upoważnienia do podjęcia negocjacji odnośnie umowy międzynarodowej[13]. Może do niej również zwracać się z wszelkimi pytaniami dotyczącymi WPZiB[14].
  • Musi się regularnie konsultować z Parlamentem Europejskim w zakresie głównych spraw związanych z WPZiB oraz WPBiO. Musi również informować go o rozwoju tych polityk. Do jego obowiązków należy należyte uwzględnienie poglądów Parlamentu[15].
  • W przypadku przeprowadzania misji utrzymania pokoju, zapobiegania konfliktom i wzmacniania międzynarodowego bezpieczeństwa, czuwa nad koordynacją cywilnych i wojskowych ich aspektów[16]
  • W przypadkach wymagających szybkiej decyzji może w ciągu 48 godzin zwołać, z inicjatywy własnej albo na wniosek państwa członkowskiego, nadzwyczajne posiedzenie Rady. W razie bardzo pilnej potrzeby może to nastąpić szybciej[17].
  • Poszukuje rozwiązania w sytuacji, gdy jeden z członków Rady oświadczy, że ze względów polityki krajowej zamierza sprzeciwić się podjęciu decyzji podejmowanej większością kwalifikowaną[18]
  • Wraz z Radą czuwa nad poszanowaniem zasad lojalności i solidarności działań państw członkowskich UE w dziedzinie stosunków zewnętrznych[19]. Zapewnia z nią jednolitość, spójność i skuteczność działań Unii[20].

Lista Wysokich Przedstawicieli[edytuj | edytuj kod]

Osoba Kraj Okres urzędowania Uwagi Zdjęcie
Jürgen Trumpf  Niemcy 1 maja 1999 18 października 1999 Także Sekretarz Generalny Rady UE

Javier Solana  Hiszpania 18 października 1999 1 grudnia 2009 Także Sekretarz Generalny Rady UE Javier Solana (2007) edit.jpg
Catherine Ashton  Wielka Brytania 1 grudnia 2009 nadal
Kadencja do 2014
Działa na zasadach traktatu lizbońskiego File-Baroness Ashton head wide.jpg

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. fr. Politique Étrangère et de Sécurité Commune – Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa
  2. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 17, ust. 7.
  3. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 18, ust. 1.
  4. Protokół do TUE, art. 5 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0159:0164:PL:PDF
  5. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 27, ust. 3.
  6. 6,0 6,1 Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 27, ust. 2.
  7. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 18, ust. 2.
  8. 8,0 8,1 8,2 Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 18, ust. 4.
  9. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 15, ust. 2.
  10. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 27, ust. 1.
  11. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 18, ust. 3.
  12. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 22, ust. 2.
  13. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, art. 218, ust. 3
  14. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 30, ust. 1.
  15. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 36
  16. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 43, ust. 2.
  17. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 30, ust. 2.
  18. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 31, ust. 2.
  19. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 24, ust. 3.
  20. Traktat lizboński, wersja skonsolidowana, art. 26, ust. 3.