Żyła wrotna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żyła wrotna
vena portae
Ilustracja
Żyła wrotna i jej dopływy żyła krezkowa górna, żyła śledzionowa i żyła krezkowa dolna

Żyła wrotna (łac. vena portae) – krótkie naczynie, mierzące 6–8 cm, o znacznej średnicy (1–1,5 cm), doprowadzające krew do wątroby. Powstaje za głową trzustki z zespolenia żyły śledzionowej (vena lienalis) i żyły krezkowe górnej (vena mesenterica superior)[1], do których uchodzi szereg żył z nieparzystych narządów jamy brzusznej: żołądka, jelita cienkiego, jelita grubego, trzustki, śledziony i pęcherzyk żółciowy[2]. Bezpośrednio do żyły wrotnej wnikają[3]:

  1. żyła żołądkowa prawa (vena gastrica dextra)
  2. żyła żołądkowa lewa (vena gastrica sinistra)
  3. żyła trzustkowo-dwunastnicza górna tylna (vena pancreaticoduodenalis posterior superior)
  4. żyła przedodźwiernikowa (vena prepylorica)
  5. żyła pęcherzykowa (vena cystica)
  6. żyła pępowinowa (vena umbilicalis) (w życiu płodowym).

Pień żyły wrotnej powstaje z połączenia żyły krezkowej górnej z żyłą śledzionową, do której zwykle uchodzi żyła krezkowa dolna. Miejsce połączenia znajduje się z tyłu szyjki trzustki, na prawo od tętnicy krezkowej górnej i na lewo od przewodu żółciowego wspólnego. Początkowy odcinek żyły, zwany częścią zatrzustkową, biegnie ku górze i w prawo na tylnej powierzchni głowy trzustki, dochodząc do dolnego brzegu górnej dwunastnicy. Kolejny odcinek, zwany częścią zadwunastniczą, krzyżuje się na tylnej powierzchni dwunastnicy z tym narządem. Następnie w części sieciowej wstępuje do dolnej części sieci mniejszej do więzadła wątrobowo-dwunastniczego w którym następnie biegnie do wątroby. Żyła kończy się podziałem na gałąź prawą i lewą. Gałąź prawa zaopatruje prawy płat wątroby, z kolei gałąź lewa jego lewy płat. Płat ogoniasty zazwyczaj otrzymuje zaopatrzenie bezpośrednio z pnia. Płat czworoboczny i okoliczny odcinek płata lewego otrzymuje zaopatrzenie z samodzielnej odnogi gałęzi lewej będącej pozostałością żyły pępkowej[1]. Po podziale na gałąź prawą i lewą żyła ulega podziało na żyły międzyzrazikowe, następnie na żyły okołozrazikowe i ostatecznie na żyłę środkową zrazika, z których to powstają żyły wątrobowe (venae hepaticae) odprowadzające krew do żyły głównej dolnej[4].

Zespolenia pomiędzy układem wrotnym a układem żył wrotnych[edytuj]

Zespolenia mają kliniczne znaczenie w przypadku marskości wątroby. W rozwiniętym nadciśnieniu wrotnym konsekwencją tych połączeń są żylaki przełyku, żylaki żołądka, żylaki odbytu i tak zwana głowa Meduzy. Są to[5]:

  • zespolenia przełykowe – w dolnej części przełyku żyła żołądkowa lewa łączy się z żyłami przełykowymi, będących dopływami żyły nieparzystej, oraz z żyłami przeponowymi, będących dopływami żyły głównej dolnej),
  • zespolenia odbytnicze – połączenia żył odbytniczych, będących dopływami żyły krezkowej dolnej, z żyłami odbytniczymi dolnymi i środkowymi, będących dopływami żyły biodrowej wewnętrznej,
  • zespolenia pępkowe – prawidłowo żyły skórne okolicy pępka odprowadzają krew ku górze do żyły podobojczykowej i ku dołowi do żyły udowej. Z żył skórnych otoczenia pępka powstają żyły przypępkowe, które poprzez pierścień pępkowy lub kresę białą wstępują do więzadła sierpowatego i łączą się ze sobą w kilka pni. Jeden z powstałych pni wnika do zachowanego przewodu w więzadle obłym wątroby (pozostałość żyły pępowinowej) uchodząc do lewej gałęzi żyły wrotnej, a pozostałe pnie uchodzą bezpośrednio do miąższu wątroby,
  • zespolenia zaotrzewnowe (ścienne) – liczne żyły biegnące w ścianie jelit wtórnie zlepionych ze ścianą jelit mogą pośredniczyć w drenowaniu pomiędzy układem wrotnym a układem żył głównych.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.