Żyły powierzchowne kończyny górnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żyły powierzchowne kończyny górnej

Żyły powierzchowne (a. skórne) kończyny górnej – naczynia żylne tworzące ważną (pod względem fizjologicznym i klinicznym) sieć, położoną na powięzi kończyny, w podskórnej tkance łącznej i tłuszczowej. Towarzyszą im pnie limfatyczne i gałęzie nerwowe; nie posiadają odpowiadających tętnic. Rozwojowo, stanowią główną drogę żylną u zarodka. Z wyjątkiem żż. pośrodkowych posiadają zastawki, zwykle w mniejszej liczbie niż u żył głębokich.

Charakterystyka[edytuj]

Na obszarze dłoni, odwrotnie niż w przypadku sieci tętniczej, system żylny jest lepiej wykształcony po stronie tylnej. Krew spływa na jej grzbiet już wzdłuż palców, głównie zaś żż. międzygłówkowymi, łączącymi obie powierzchnie. Pierwotnie główną powierzchowną drogę żylną stanowi na całej długości ż. odłokciowa, gdy tymczasem ż. odpromieniowa wraz ze swoimi połączeniami pełnią funkcję drogi pobocznej. W części ramieniowej pozostaje zachowana zawsze pierwotna relacja, lecz na przedramieniu stosunek ten z wiekiem ulega odwróceniu. Zmienność omawianego układu jest b. duża, szczególnie w przedniej okolicy łokciowej. Można tu wyróżnić (za Paturetem, 1951) trzy zasadnicze typy, swoim przebiegiem odpowiadające wizualnie kształtom liter: "M" (60%), "Y" (30%) oraz "N" (8%). Żyły powierzchowne wytwarzają liczne zespolenia zarówno między sobą jak i żyłami głębokimi; krew może swobodnie przemieszczać się między obydwoma układami.

Elementy składowe sieci[edytuj]

  • Żyły powierzchowne palców
    • sieć dłoniowa palców
      • splot opuszkowy
      • żż. dłoniowe palców (vv. digitales palmares)
      • żż. międzygłówkowe (vv. intercapitulares)
    • sieć grzbietowa palców
      • splot podpaznokciowy
      • żż. grzbietowe palców[1] (vv. digitales dorsales)
      • żż. międzygłówkowe (vv. intercapitulares)
  • Żyły powierzchowne ręki
    • żyły strony dłoniowej ręki
      • skórna sieć dłoniowa[2]
    • żyły strony grzbietowej ręki
      • sieć żylna grzbietowa ręki[3] (rete venosum dorsale manus)

Uwagi kliniczne[edytuj]

  • Żyły powierzchowne mają duże znaczenie praktyczne, będąc częstym miejscem wkłuć w celu robienia iniekcji, podawania leków, pobierania krwi, zakładania kaniul lub cewników, dokonywania transfuzji itp.

Przypisy

  1. W tym dwie żż. brzeżne ręki (vv. marginales), nominalnie dające początek późniejszym głównym naczyniom przedramienia: ż. odłokciowa palca małego i ż. odpromieniowa kciuka
  2. Nie tworzy anatomicznie istotnych elementów
  3. Powierzchowna sieć żylna grzbietowa ręki jest często (Bochenek, Gray's) opisywana na podobieństwo układu żył głębokich. Wyróżnia się wówczas przebiegające podłużnie żż. grzbietowe śródręcza i poprzeczne łuki żylne: jedne koronkowo łączą podstawy palców, inny przecina śródręcze. Ich zdublowane nazwy pominięto w celu uniknięcia pomyłek.

Bibliografia[edytuj]

  • Susan Standring: Gray's Anatomy. Elsevier, 2005, s. 857,885. ISBN 0-443-07168-3.
  • Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia Człowieka. Warszawa: PZWL, 1993, s. 386-392. ISBN 83-200-1628-2.
  • Richard S. Snell: Clinical Anatomy by Regions. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2007, s. 468. ISBN 0781764041.
  • Harold Ellis: Clinical Anatomy. Oxford: Blackwell Publishing, 2006, s. 166-167. ISBN 1-4051-3804-1.
  • Heinz Feneis: Ilustrowana anatomia człowieka. Mianownictwo międzynarodowe. Warszawa: PZWL, 2003, s. 244-245. ISBN 83-200-2744-6.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.