80 Pułk Piechoty (austro-węgierski)

80 pułk piechoty
Infanterieregiment Nr. 80
	Historia
Państwo	Austro-Węgry
Sformowanie	1860
Rozformowanie	1918
Nazwa wyróżniająca	Galicyjski
	Dowódcy
Pierwszy	płk Gottfried von Auersperg
	Działania zbrojne
	I wojna światowa
	Organizacja
Dyslokacja	Wiedeń, Vicenza, Koszyce, Złoczów, Lwów, Tuzla, Brczko, Nevesinje
Rodzaj sił zbrojnych	c. i k. Armia
Rodzaj wojsk	piechota
Podległość	30 Dywizja Piechoty
	Multimedia w Wikimedia Commons

80 Galicyjski Pułk Piechoty Wielkiego Księcia Saksońsko-Weimarsko-Eisenachskiego Wilhelma^[1] (niem. Infanterieregiment Wilhelm Ernst Großherzog von Sachsen-Weimar-Eisenach, Herzog zu Sachsen Nr.80^[2]) – pułk piechoty cesarskiej i królewskiej Armii.

Historia pułku

Pułk został sformowany 1 lutego 1860^[3] w Wiedniu z batalionów liniowych (Linieninfanterieregiment) 13 pułku piechoty i 16 pułku piechoty. Główna stacja okręgu uzupełnień i kancelaria rachunkowa (niem. Haupt-Ergänzungs-Bezirks- und Rechnungskanzlei-Station) znajdowała się w Vicenza. Okręg uzupełnień nr 80 Złoczów na terytorium 11 Korpusu. Kolory pułkowe: wyłogi i patki szkarłatne, guziki srebrne^[4].

Garnizony pułku

W 1866 roku pułk został przeniesiony do Koszyc, w 1869 roku do Lwowa, w 1880 roku do Višegradu, a w 1882 roku wrócił do Lwowa. W 1873 roku sztab pułku stacjonował we Lwowie, natomiast batalion zapasowy i komenda uzupełnień w Złoczowie. W latach 1903–1914 komenda pułku razem z 1. i 3. batalionem stacjonowała we Lwowie, 2. batalion w Złoczowie, a 4. batalion podlegał dyslokacjom: 1903–1906 – Lwów, 1907–1909 – Tuzla, 1910–1911 – Brczko, 1912–1914 – Nevesinje.

Pułk w I wojnie światowej

W przededniu I wojny światowej pułk etatowo niewielki sztab, cztery bataliony po cztery kompanie. Kompania piechoty czasu wojny składała się z czterech plutonów i liczyła około 250 żołnierzy i 5 oficerów. Na szczeblu pułku występowały także cztery oddziały karabinów maszynowych (w każdym 1 oficer i 36 szeregowych) i pluton pionierów. W sumie pułk liczył około 4600 żołnierzy^[5].
W tym czasie pułk (bez 4. batalionu) wchodził w skład 60 Brygady Piechoty należącej do 30 Dywizji Piechoty, natomiast detaszowany 4. batalion był podporządkowany komendantowi 3 Brygady Górskiej. Skład narodowościowy w 1914 roku: 25% – Polacy, 68% – Rusini, 7% – inne narodowości^[6].
Wykorzystując doświadczenia wojenne, w cesarsko-królewskiej armii wspólnej rozpoczęto wprowadzać nowe rozwiązania organizacyjne. W nowej strukturze pułk miał posiadać trzy bataliony, kompanię karabinów maszynowych (8 ckm), kompanię techniczną i kompanię pionierów^[7]. W ramach tak zwanej „reformy Conrada”, pułk przekazał swój jeden batalion nowo formowanemu 130 pułkowi piechoty^[8]^[9].

Szefowie pułku

Osobny artykuł: Szef pułku.

Kolejnymi szefami pułku byli:

generał kawalerii Wilhelm von Schleswig-Holstein-Glücksburg (1860 – †5 IX 1893),
książę Bawarii Arnulf(inne języki) (1894 – †12 XI 1907),
wielki książę Saksonii-Weimar-Eisenach Wilhelm Ernest (od 1908).

Żołnierze

Dowódcy pułku

płk Gottfried Leopold von Auersperg (1860 – )
płk Joseph Heinold (1873)
płk Karl Strasser (1903–1904)
płk Philipp Freih. von Rechbach (1905–1908)
płk Adalbert Letovsky (1909–1911)
płk Józef Kruźlewski (1912–1914)

Oficerowie

mjr Stanisław Bastgen
mjr Iwan Maksymowycz
kpt. Karol Paryłowski
kpt. Aleksander Paszkiewicz
kpt. Hipolit Podhorodecki
kpt. Mieczysław Wiktor
por. Rudolf Klotzek
por. rez. Karol Słowik
ppor. Roman Czibulka
ppor. Mieczysław Szczudłowski
ppor. rez. Tadeusz Kurzeja
ppor. rez. Feliks Waluszewski
chor. rez. Jan Zakrzewski
starszy lekarz rezerwy Stanisław Goździewski

Żołnierze

chor. rez. Aleksander Patejdl

Przypisy

↑ Nowakowski 1992 ↓, s. 82.
↑ Pułki piechoty 1–102; luty 1914 ↓, regiment.
↑ Pułki piechoty 1–102; luty 1914 ↓, daty powstania.
↑ Jung 2020a ↓, s. 36.
↑ Jung 2020a ↓, s. 37.
↑ Pułki piechoty 1‒102; lipiec 1914 ↓, skład narodowościowy.
↑ Jung 2020b ↓, s. 13.
↑ Jung 2020b ↓, s. 14.
↑ Piechota austro-węgierska 1914–1918 ↓, pułki 103–139.

Bibliografia

Glenn Jewison, Jörg C. Steiner: Austro-Hungarian Army – Infantry Regiments 1914. [w:] Austro-Hungarian Land Forces 1848-1918 [on-line]. austro-hungarian-army.co.uk/. [dostęp 2025-10-16]. (ang.).
Glenn Jewison, Jörg C. Steiner: Austro-Hungarian Army – Infantry Regiments 1914 – Nationality. [w:] Austro-Hungarian Land Forces 1848-1918 [on-line]. austro-hungarian-army.co.uk/. [dostęp 2025-10-16]. (ang.).
Glenn Jewison, Jörg C. Steiner: Austro-Hungarian Infantry Development 1914-1918: The organisation and wartime history of the Austro-Hungarian Infantry 1914-1918. [w:] Austro-Hungarian Land Forces 1848-1918 [on-line]. austro-hungarian-army.co.uk/. [dostęp 2025-10-23].
Peter Jung: Armia austro-węgierska w I wojnie światowej 1914–1916. T. 1. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2020. ISBN 978-83-8178-241-8.
Peter Jung: Armia austro-węgierska w I wojnie światowej 1916–1918. T. 2. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2020. ISBN 978-83-8178-242-5.
Michael R. Lorenz, Österreich-Ungarns bewaffnete Macht 1900 – 1914
Kais. Königl. Militär-Schematismus für 1873. Wiedeń: K. K. Hof- und Staatsdruckerei, 1873. (niem.).
Tomasz Nowakowski: Armia austro-węgierska 1908–1918. Warszawa: Fenix editions, 1992. ISBN 83-900217-4-9.
Schematismus für das Kaiserliche und Königliche Heer und für das Kaiserliche und Königliche Kriege-Marine für 1895. Wiedeń: K. K. Hof- und Staatsdruckerei, 1894. (niem.).
Schematismus für das Kaiserliche und Königliche Heer und für das Kaiserliche und Königliche Kriege-Marine für 1900. Wiedeń: K. K. Hof- und Staatsdruckerei, 1889. (niem.).

[CITEREFNowakowski199282-1] Nowakowski 1992 ↓, s. 82.

[CITEREFPułki_piechoty_1–102;_luty_1914regiment-2] Pułki piechoty 1–102; luty 1914 ↓, regiment.

[CITEREFPułki_piechoty_1–102;_luty_1914daty_powstania-3] Pułki piechoty 1–102; luty 1914 ↓, daty powstania.

[CITEREFJung2020a36-4] Jung 2020a ↓, s. 36.

[CITEREFJung2020a37-5] Jung 2020a ↓, s. 37.

[CITEREFPułki_piechoty_1‒102;_lipiec_1914skład_narodowościowy-6] Pułki piechoty 1‒102; lipiec 1914 ↓, skład narodowościowy.

[CITEREFJung2020b13-7] Jung 2020b ↓, s. 13.

[CITEREFJung2020b14-8] Jung 2020b ↓, s. 14.

[CITEREFPiechota_austro-węgierska_1914–1918pułki_103–139-9] Piechota austro-węgierska 1914–1918 ↓, pułki 103–139.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

Dywizje piechoty	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 OK 14 15 16 17 18 19 20 H 21 OK 22 OK 23 H 24 25 26 OK 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 H 38 H 39 H 40 H 41 H 42 H 43 OK 44 OK 45 OK 46 OK 47 48 49 50 51 H 52 53 54 55 56 56 OK 57 58 59 60 61 62 63 64 H 70 H 71 72 73 74 H 81 90 91 92 93 94 95 PR 106 PR 155 H
Brygady piechoty	3 4 5 6 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 OK 26 OK 27 28 29 30 31 32 33 34 37 38 39 H 40 H 41 OK 42 OK 43 OK 44 OK 45 H 46 H 47 48 49 50 51 OK 52 OK 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 H 74 H 75 H 76 H 77 H 78 H 79 H 80 H 81 H 82 H 83 H 84 H 85 OK 86 OK 87 OK 88 OK 89 OK 90 OK 91 OK 92 OK 94 96 97 98 121 122
Brygady górskie	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
Pułki cesarskiej i królewskiej Armii	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 110 121 112 123 114 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139
Pułki piechoty bośniacko-hercegowińskiej	1 2 3 4
Pułki cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37
Pułki królewsko-węgierskiej Obrony Krajowej	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32
Tyrolskie pułki strzelców cesarskich	Tyrolski Pułk Strzelców Cesarskich 1 2 3 4
Pułki strzelców krajowych	I II III
Bataliony strzelców polowych	1 2 3 5 6 7 8 9 10 11 12 13 16 17 19 20 21 22 23 24 25 28 29 30 31 32
Pułki piechoty Legionów Polskich	1 2 3 4 5 6 7