Andora (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy stolicy państwa Andora. Zobacz też: Księstwo Andory oraz Andora – miejscowość we Włoszech.
Andora
Andorra la Vella
Ilustracja
Widok ogólny
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Andora
Parafia Andora
Burmistrz Maria Rosa Ferrer Obiols
Powierzchnia 12 km²
Wysokość 1023 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

19 407[1]
1617,3 os./km²
Kod pocztowy AD500,
AD501[2]
Tablice rejestracyjne C
Położenie na mapie Andory
Mapa konturowa Andory, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Andora”
Ziemia42°30′N 1°30′E/42,500000 1,500000
Strona internetowa

Andora[3] (kat. Andorra la Vella, hiszp. Andorra la Vieja, fr. Andorre-la-Vieille – każdy z wariantów w tłumaczeniu na j. pol. oznacza „Stara Andora”) – stolica Księstwa Andory, położona w śródgórskiej kotlinie we wschodnich Pirenejach pomiędzy Francją i Hiszpanią. W 2012 roku miasto liczyło 19 407 mieszkańców.

Jest to również nazwa parafii, która otacza miasto.

Główną gałęzią gospodarki jest turystyka, choć państwo czerpie również dochody z faktu bycia „rajem podatkowym”. Meble i brandy to produkty regionalne[4].

Geografia [5][edytuj | edytuj kod]

Andora jest położona w głównej dolinie kraju, w pobliżu zbiegu rzek Valira de Nord i Valira d'Orient, które tworzą rzekę Valira. Miasto znajduje się 11 km od granicy z Hiszpanią i 33 km od granicy z Francją. Miasto jest położone 1023 m n.p.m. Sprawia to, że Andorra la Vella jest najwyżej położoną stolicą Europy. Miasto według danych z 2012 roku liczy 19 000 mieszkańców.

Położenie i klimat[edytuj | edytuj kod]

Andora jest umiejscowiona w południowo-zachodniej części kraju, w pobliżu ujścia rzeki Valila del Norte do rzeki Valira w dolinie Gran Valira. To najwyżej położona europejska stolica. Leży na południowych stokach Pirenejów na wysokości 1023 m n.p.m., dzięki czemu stała się popularnym kurortem narciarskim. Klimat panujący w Andorze jest umiarkowany, z chłodną zimą i ciepłym, bardziej suchym latem. Temperatura waha się od około –1°C w styczniu do około 20°C w lipcu. Roczna suma opadów wynosi 808 mm.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Andora położona jest stosunkowo daleko (o trzy godziny) od najbliższych lotnisk w Tuluzie, Gironie, Perpignan i Barcelonie. Jest to rezultatem małej liczby ludności i górzystego ukształtowania terenu. Miasto nie ma również stacji kolejowej. W Andorze znajduje się jednak dworzec autobusowy, z którego można dojechać do francuskiej stacji L’Hospitalet-près-l’Andorre, skąd jest bezpośrednie połączenie do Paryża. Jednak najwięcej połączeń autobusowych jest z Barceloną.

Demografia i język[edytuj | edytuj kod]

Stanowiący największą liczebnie grupę narodową w Księstwie Andory Katalończycy stanowią jedynie 33% populacji miasta Andora. Najwięcej mieszkańców miasta to Hiszpanie (43%), znaczące mniejszości narodowe to Portugalczycy (11%) i Francuzi (7%). Językiem urzędowym jest kataloński, mówi się tu również po hiszpańsku, portugalsku i francusku. Większość ludności jest wyznania katolickiego. Średnia długość życia jest wysoka – ponad 80 lat.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Casa de la Vall – kamienny budynek zbudowany ok. 1580 przez jedną z rodzin szlacheckich. Aktualnie stanowi siedzibę rządu i sądownictwa Andory. W sali posiedzeń znajduje się tzw. Szafa Siedmiu Kluczy, w której przechowywane są symboliczne klucze do siedmiu parafii Andory oraz archiwa księstwa[6].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andorra na citypopulation.de (ang.), data dostępu 20 grudnia 2013.
  2. Tylko dla skrytek pocztowych.
  3. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata (pol.). W: Andora [on-line]. ksng.gugik.gov.pl, 2013. [dostęp 2019-12-30].
  4. Wirtualna Polska Media S.A, Andora - stolica Księstwa Andory, turystyka.wp.pl, 11 kwietnia 2016 [dostęp 2021-04-09] (pol.).
  5. Geography of Andorra la Vella
  6. Hiszpania, Wydawnictwo Pascal 2008, ​ISBN 978-3-8297-6556-5​ (=Przewodniki Baedeker), s. 179–180.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]