Cedaka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Cedaka (hebr. צדקה) jest hebrajskim słowem oznaczającym "prawość" lub "sprawiedliwość", ale najczęściej oznacza czyny związane z dobroczynnością. Ta koncepcja „dobroczynności” jednak różni się od współczesnego zachodniego rozumienia „miłosierdzia”. To ostatnie jest zwykle rozumiane jako spontaniczny akt dobrej woli i wyznacznik szczodrości; cedaka jest zobowiązaniem etycznym.

Cedaka odnosi się do religijnego obowiązku czynienia tego, co słuszne i sprawiedliwe, co w judaizmie określane jest jako ważna część życia duchowego. W przeciwieństwie do dobrowolnej filantropii, cedaka jest postrzegana jako religijny obowiązek, który należy wypełniać niezależnie od swojej sytuacji majątkowej,[1] a więc jest obowiązkowa nawet dla tych, którzy mają ograniczone środki finansowe. Uważa się, że cedaka jest jednym z trzech głównych czynów, które mogą pozytywnie wpłynąć na niekorzystny Boży dekret.[2]

W średniowieczu Majmonides opisał ośmiopoziomową hierarchię cedaki,[3] w której najwyższą formą jest udzielenie prezentu, pożyczki lub partnerstwa, które sprawią, że odbiorca stanie się samowystarczalny i przestanie być zależny od innych.

Osiem poziomów cedaki według Majmonidesa (w kolejności od najwyższej do najniższej w hierarchii)[edytuj | edytuj kod]

  1. Udzielenie prezentu, pożyczki lub partnerstwa, bądź znalezienie pracy, potrzebującej osobie, zanim popadnie ona w ubóstwo, które sprawią, że stanie się ona samowystarczalna i nie będzie zależna od innych.
  2. Udzielenie pomocy w taki sposób, aby dawca i odbiorca pozostali dla siebie anonimowi. Do tej kategorii należą również organizacje charytatywne, zarządzane przez osoby odpowiedzialne.
  3. Udzielenie pomocy, gdy ofiarodawca wie, komu jest przekazywana pomoc, ale odbiorca nie wie od kogo ta pomoc pochodzi.
  4. Udzielenie pomocy, gdy odbiorca zna tożsamości ofiarodawcy, ale ofiarodawca nie zna tożsamości odbiorcy.
  5. Udzielenie pomocy potrzebującym bezpośrednio, zanim ofiarodawca zostanie o to poproszony.
  6. Udzielenie pomocy potrzebującym bezpośrednio, po tym, gdy zostanie o to poproszony.
  7. Kiedy ktoś daje mniej niż powinien, ale robi to z radością.
  8. Kiedy ktoś daje niechętnie.

Inne religie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tzedakah in the Jewish Tradition, My Jewish Learning [dostęp 2021-01-11] (ang.).
  2. Averting the Severe Decree, My Jewish Learning [dostęp 2021-01-11] (ang.).
  3. Matnot Aniyim - Chapter 10, www.chabad.org [dostęp 2021-01-11] (ang.).