Jad (judaizm)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Współczesny jad na zabytkowej torze. Trzonek wykonany z mas plastycznych, natomiast "ręka" z porcelany

Jad (hebr. יד ręka) – przyrząd, wskaźnik liturgiczny w judaizmie.

Pałeczka z zakończeniem w kształcie dłoni, używane podczas czytania Tory, ułatwiająca wskazywanie i czytanie fragmentów. Przechowywany jest w aron ha-kodesz wraz z pergaminowym zwojem Tory. W czasie nabożeństwa lektor śledzi nim śpiewany tekst, gdyż według tradycji żydowskiej nie wolno dotykać świętego zwoju ręką ludzką. Wykonywany jest ze srebra, kości słoniowej, lub drewna. Czasami wysadzany kamieniami szlachetnymi.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Oprócz praktycznego wykorzystania do wskazywania liter, jad zapewnia, że ​​pergamin nie zostanie dotknięty podczas czytania.

Jest tego kilka przyczyn: obchodzenie się z pergaminem powoduje, że jeden rytualny jest nieczysty, a często kruchy pergamin łatwo ulega uszkodzeniu. Co więcej, pergamin welinowy nie pochłania atramentu, więc dotknięcie zwoju palcami spowoduje uszkodzenie napisu. Chociaż nie jest wymagane podczas intonowania z Tory, jest używane często i jest uważane za hidur micwa („upiększenie przykazania”) czytania Tory.

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Jad może być wykonany z dowolnej liczby materiałów, chociaż srebro jest powszechne, szczególnie stosowane w koronowaniu jad. Jad ma często kształt długiego pręta, zwieńczonego małą dłonią, z palcem wskazującym skierowanym w jego stronę. W niektórych przypadkach jad jest pokryty tkaniną.

Inne zastosowania[edytuj | edytuj kod]

Hebrajskie słowo jad odnosi się również do pomnika opartego na wersecie w księdze Izajasza 56:5. Organizacje ze słowem jad w swoich tytułach to:

  • Jad Eliezer - izraelska organizacja walki z ubóstwem
  • Jad_Sarah - Izrael, bezpłatna organizacja sprzętu medycznego i rehabilitacyjnego
  • Jad Waszem - oficjalny izraelski pomnik ofiar Holocaustu