Bnej Israel
Bnej Israel (hebr. בני ישראל, „Synowie Izraela”) – określenie Żydów, ponadto grupa uważających się za Hebrajczyków mieszkańców okolicy Bombaju (Mumbaju) w Indiach. Posługują się językiem miejscowej ludności – marathi[1].
Nie używają oni określenia Żydzi (Jehudim) jako oznaczającego mieszkańców królestwa Judei, a według własnego mniemania są potomkami jednego z dziesięciu zaginionych plemion izraelskich, które odłączyły się pod wodzą Jeroboama od Judy i założyły królestwo Izrael, a potem zostały uprowadzone w niewolę przez Asyryjczyków. Inna legenda wyjaśnia, że przodkowie Bnej Israel są potomkami 7 żydowskich par ocalałych z katastrofy statku u wybrzeży Indii. Miało się to stać w II w. p.n.e. Istnieje również podejrzenie, że mogą pochodzić od grupy żydów z Koczinu (żydów malabarskich) na południowo-zachodnim wybrzeżu Indii.
Hindusi nazywają ich „sobotnimi olejarzami”, gdyż zajmowali się tłoczeniem oliwy. Sobotnimi – od szabatu, którego przestrzegają. Bnej Israel zachowali również wiedzę o innych przepisach, m.in. dotyczących koszerności i obrzezania. Ich znajomość modlitwy szma i powtarzanie jej przy każdej okazji zwróciły podobno w XVII wieku uwagę przebywającego w Bombaju żyda, który rozpoznał w nich wyznawców judaizmu i skontaktował z innymi środowiskami żydowskimi.
W 1796 roku powstała w Bombaju pierwsza synagoga zbudowana przez Bnej Israel. Nie znając dokładnie obrzędów, korzystali wówczas z pomocy rabinów z kolonii handlowej żydów bagdadzkich. Dalsze postępy w odrodzeniu religijnym Bnej Israel dokonały się w pierwszej połowie XIX wieku za sprawą żydów z Koczinu. Podobno aby uzyskać pewność, kogo można zaliczyć do utrzymującej odrębność grupy, dawali kobietom różne gatunki ryb, a te, które przyrządziły posiłek wyłącznie z koszernych, potwierdzały w ten sposób żydowskie pochodzenie rodziny. Następnie nastąpiła nauka Bnej Israel innych, zapomnianych przez nich, a obowiązujących wyznawców judaizmu obrządków, rytuałów i przepisów, w wersji i formach żydów z Koczinu, odbiegających od judaizmu ortodoksyjnego i przez niego nie uznawanych.
Bnej Israel dzielą się na dwie żyjące razem, ale o różnych prawach grupy – „białych” i „czarnych”. Warstwa wyższa, „biali”, ma pochodzić bezpośrednio od pierwotnych osadników, „czarni” to mieszańcy z tubylcami. Istniejący podział musiał nastąpić dość dawno, może w czasach nauk żydów z Koczinu, którzy również go przestrzegali, gdyż współcześnie ciemny rodzaj skóry spotyka się w obu grupach. Kiedyś „biali” nie zawierali małżeństw z „czarnymi” ani nawet z nimi nie jadali. Współcześnie formalnie nie ma takich zakazów, są wspólne synagogi, ale „czarni” są uważani za gorszych Synów Izraela.
Duża część Bnej Israel wyemigrowała do Państwa Izrael.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Bnej Israel, [w:] Alan Unterman, Encyklopedia tradycji i legend żydowskich, [w:] niniwa22, zarchiwizowano w archive.today, 1998 [dostęp 2025-06-06] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-06], Cytat: Bnej Israel - mówiący językiem marati indyjscy Hebrajczycy z okolic Bombaju. Bnej Israel nie używają określenia "Żyd", ponieważ po hebrajsku oznacza ono mieszkańca królestwa Judei, podczas gdy Bnej Israel utrzymują, że wywodzą się z Dziesięciu Zaginionych Plemion z królestwa Izrael. Według innej wersji przodkowie Bnej Israel opuścili Palestynę w II w. p.n.e. Z katastrofy statku u zachodnich wybrzeży Indii uratowało się siedem par. Z czasem Bnej Israel zapomnieli swej religii, lecz zachowali pewną wiedzę o szabacie i innych świętach, znajomość przepisów dotyczących pożywienia, obrzezania oraz modlitwę Szma. Powtarzali Szma przy każdej okazji, aż rozpoznał ją przypadkowy gość, Żyd, który pomógł im nawiązać kontakt z szerszą społecznością żydowską. Wśród swych sąsiadów Hindusów znani byli jako "sobotni olejarze", ponieważ zarabiali na życie tłoczeniem oliwy, lecz nie pracowali w soboty. Bnej Israel dzielą się na dwie grupy: "białych", którzy pochodzą bezpośrednio od pierwotnych osadników, oraz "czarnych", potomków Bnej Israel z mieszanych małżeństw z tubylcami. W przeszłości "biali" i "czarni" Bnej Israel nie zawierali między sobą związków małżeńskich ani nawet nie jadali razem. Dziś, choć mają wspólne synagogi, "czarni" nadal odgrywają podrzędną rolę. Co ciekawe, ciemny kolor skóry spotyka się w obu grupach. Odrodzenie religijne Bnej Israel nastąpiło po przybyciu Dawida Rahabi, Żyda z Koczinu. Chcąc sprawdzić, czy Bnej Israel są naprawdę Żydami, dał kobietom z tej gminy różne gatunki ryb, prosząc o przyrządzenie z nich posiłku. Wybierając tylko ryby koszerne kobiety przekonały go o żydowskim rodowodzie grupy. Pierwszą synagogę Bnej Israel zbudowano w Bombaju w 1796. Wprawdzie brakowało im kapłanów, lecz dla celów obrzędowych korzystali z pomocy kapłanów bagdadzkich Żydów z Bombaju. Wielu członków Bnej Israel wyemigrowało do Izraela, gdzie naczelny rabinat podawał w wątpliwość ich żydowski status. (pol.).
