Naród wybrany
Naród wybrany – istniejący szczególnie w judaizmie i większości wyznań chrześcijańskich pogląd o szczególnym związku Żydów z Bogiem, który jest niezmienny i przekazany w Starym (Rdz 28,14-15; Pwt 7,7n) i Nowym Testamencie (Rz 11,28n).
W ciągu całej historii różne grupy ludzi postrzegały siebie jako lud wybrany przez bóstwo do określonego celu. Zjawisko „ludu wybranego” jest powszechnie znane wśród Izraelitów i Żydów, gdzie termin ten odnosi się do Izraelitów jako ludu wybranego przez Jahwe, aby czcić tylko Jego i wypełniać misję głoszenia Jego prawdy na całym świecie[1]. Niektórzy twierdzą, że są wybrańcami, opierając się na podobnych twierdzeniach dotyczących izraelskiego pochodzenia, jak w przypadku sekt Chrześcijańskiej Identyfikacji i sekt czarnych Hebrajczyków – obie uważają siebie (a nie Żydów) za „prawdziwy Izrael”. Inni postrzegają tę koncepcję jako duchową, zgodnie z którą osoby, które szczerze wierzą w Boga, są uważane za „prawdziwy” lud wybrany, "wybrańców"”. Pogląd ten jest rozpowszechniony wśród wielu wyznań chrześcijańskich, które historycznie wierzyły, że Kościół zastąpił Izrael jako lud Boży.
Antropolodzy zazwyczaj traktują przekonanie o wybraństwie jako formę etnocentryzmu[2][3].
Koncepcja ludu uprzywilejowanego lub wybranego przez Boga – którą można podsumować hasłami takimi jak Gott mit uns – może przyczyniać się do ogólnego nacjonalizmu[4][5].
Judaizm
[edytuj | edytuj kod]W judaizmie „wybranie” to przekonanie, że Żydzi, jako potomkowie starożytnych Izraelitów, są narodem wybranym, czyli są wybrani do zawarcia przymierza przymierzaz Bogiem[6]. Idea wybrania Izraelitów przez Boga znajduje najbardziej bezpośrednio wyraz w Księdze Powtórzonego Prawa, gdzie odnosi się ona do Izraelitów na górze Synaj pod warunkiem przyjęcia przez nich przymierza Mojżeszowego między nimi a Bogiem. Zaraz po tym następuje dekalog, a siódmy dzień szabatu jest podany jako znak przymierza, z wymogiem, aby Izrael go przestrzegał, w przeciwnym razie zostanie odrzucony. Czasownik „bahar” (hebr. בָּחַ֣ר) jest przywoływany w innych miejscach Biblii Hebrajskiej przy użyciu innych terminów, takich jak „święty lud”[7]. W literaturze rabinicznej wiele napisano na te tematy. Trzy największe wyznania żydowskie – judaizm ortodoksyjny, judaizm konserwatywny i judaizm reformowany – podtrzymują wiarę, że Żydzi zostali wybrani przez Boga w określonym celu. Czasami wybór ten postrzegany jest jako powierzenie Żydom szczególnej misji – bycia światłem dla narodów i przykładem przymierza z Bogiem opisanego w Torze. Po raz pierwszy zostało to wyraźnie nakreślone w Księdze Rodzaju 12:2: „Uczynię bowiem z ciebie wielki naród, będę ci błogosławił i twoje imię rozsławię: staniesz się błogosławieństwem”[8][9].
Mimo że pojęcie „wybraństwa” może być przez niektórych rozumiane jako oznaczające supremację etniczną[10][11][12][13] konserwatywny judaizm zaprzecza temu, twierdząc, że w wyniku bycia wybranymi Żydzi ponoszą również największą odpowiedzialność, co pociąga za sobą najsurowszą karę za nieposłuszeństwo. Idea narodu izraelskiego jest rezultatem niezbadanej woli Boga, a nie szczególnych zasług tego narodu. Wszystkie nieszczęścia jakie spotykają Żydów są karą za zawiedzenie boskich oczekiwań (Iz 2,3; 60, 1-3; Mi 4,2; Za 8, 13.23) – Izraelici nie grzeszyli bardziej, ale jako naród wybrany są surowiej karani.
„Niewiele przekonań było przedmiotem tak wielu nieporozumień jak doktryna „ludu wybranego”. Tora i prorocy jasno stwierdzili, że nie oznacza to żadnej wrodzonej wyższości Żydów. Jak powiedział Amos (3:2): „Spośród wszystkich rodów ziemi, poznałem tylko was, dlatego i was nawiedzę za wszystkie wasze winy.”. Tora mówi nam, że powinniśmy być „królestwem kapłanów i narodem świętym”, z zobowiązaniami i obowiązkami wynikającymi z naszej gotowości do przyjęcia tego statusu. Nie jest to bynajmniej zezwolenie na specjalne przywileje, ale wiąże się z dodatkowymi zobowiązaniami nie tylko wobec Boga, ale także wobec naszych bliźnich. Jak zostało to wyrażone w błogosławieństwie podczas czytania Tory, nasz lud od zawsze uważał za przywilej bycie wybranym do takiego celu. Dla współczesnego tradycyjnego Żyda nauka o wybraństwie i przymierzu Izraela nadaje sens istnieniu Żydów, który przekracza ich własne interesy. Sugeruje ona, że ze względu na naszą szczególną historię i unikalne dziedzictwo jesteśmy w stanie pokazać, że lud, który traktuje poważnie ideę przymierza z Bogiem, może nie tylko prosperować w obliczu opresji, ale także być źródłem błogosławieństwa dla swoich dzieci i sąsiadów. Zobowiązuje nas to do budowania społeczeństwa sprawiedliwego i pełnego współczucia na całym świecie, a zwłaszcza w ziemi Izraela, gdzie możemy uczyć poprzez przykład, co to znaczy być „ludem przymierza, światłem dla narodów”[14].
Podobnie rabin lord Immanuel Jakobovits postrzega pojęcie „”wybraństwa” jako wybór przez Boga różnych narodów, a co za tym idzie także jednostek, do wniesienia wyjątkowego wkładu w świat, podobnie jak w przypadku podziału pracy.
Tak, wierzę w koncept narodu wybranego, potwierdzony przez judaizm w jego świętych pismach, modlitwach i tysiącletniej tradycji. W rzeczywistości wierzę, że każdy naród – a w bardziej ograniczonym sensie każda jednostka – jest „wybrany” lub przeznaczony do realizacji określonego celu w ramach realizacji planów Opatrzności. Tyle że niektórzy wypełniają swoją misję, a inni nie. Być może Grecy zostali wybrani ze względu na swój wyjątkowy wkład w sztukę i filozofię, Rzymianie – za swoje pionierskie osiągnięcia w dziedzinie prawa i rządzenia, Brytyjczycy – za wprowadzanie rządów parlamentarnych na świecie, a Amerykanie – za wprowadzanie demokracji w pluralistycznym społeczeństwie. Żydzi zostali wybrani przez Boga, aby być „ szczególnymi dla Mnie" jako pionierzy religii i moralności; to było i jest ich przeznaczeniem jako narodu[15][16].
Chrześcijaństwo
[edytuj | edytuj kod]Chrześcijańska Identyfikacja
[edytuj | edytuj kod]Chrześcijańska Identyfikacja to przekonanie, zgodnie z którym tylko ludy germańskie, anglosaskie, celtyckie, nordyckie lub aryjskie oraz osoby o pokrewnym pochodzeniu są potomkami Abrahama, Izaaka i Jakuba, a tym samym potomkami starożytnych Izraelitów[17].
Niezależnie praktykowana przez osoby prywatne, niezależne zgromadzenia i pewne gangi więzienne, nie jest zorganizowaną religią ani nie jest powiązana z konkretnymi chrześcijańskimi odłamami[18]. Jej teologia propaguje rasową interpretację chrześcijaństwa[19][20]. Przekonania dotyczące Chrześcijańskie Identyfikacji zostały przede wszystkim opracowane i propagowane przez amerykańskich autorów, którzy uważali Europejczyków za „lud wybrany”, a Żydów za przeklęte potomstwo Kaina. Jej teologia propaguje rasową interpretację chrześcijaństwa. Wiara w tożsamość chrześcijańską została opracowana i propagowana przede wszystkim przez amerykańskich autorów, którzy uważali Europejczyków za „lud wybrany”, a Żydów za przeklęte potomstwo Kaina, „hybrydy węża” lub nasienie węża, co jest znane jako doktryna dwóch linii nasienia[17]. Sekty i gangi propagujące supremację białej rasy przyjęły później wiele z tych nauk.
Chrześcijańska tożsamość głosi, że wszystkie osoby niebiałe (niebędące w całości pochodzenia europejskiego) zostaną albo unicestwione, albo zniewolone, aby służyć białej rasie w nowym Królestwie Niebieskim na Ziemi pod panowaniem Jezusa Chrystusa. Jej doktryna głosi, że tylko ludzie „adamiczni” (biali) mogą osiągnąć zbawienie i raj[21].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Chosen people | Jewish Identity & History | Britannica [online], www.britannica.com [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ William A. Haviland, Harald E.L. Prins, Dana Walrath, Bunny McBride, Essence of Anthropology, Wadsworth Cengage Learning, 2010, s. 159, ISBN 978-0-495-59981-4 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ D. Stanley Eitzen, Maxine Baca Zinn, In conflict and order: understanding society, 2003, s. 84, ISBN 978-0135164686 [zarchiwizowane] (ang.).
- ↑ Anthony D. Smith, Chosen peoples: sacred sources of national identity, wyd. Reprint, Oxford: Oxford University Press, 2010, ISBN 978-0-19-210017-7 [dostęp 2025-08-16].
- ↑ William Robert Hutchison, Hartmut Lehmann (red.), Many are chosen: divine election and Western nationalism, Harvard theological studies, Minneapolis, Minn: Fortress Press, 1994 (38), ISBN 978-0-8006-7091-7 [dostęp 2025-08-16].
- ↑ Ronald Clements, God's chosen people: A theological interpretation of the book of Deuteronomy, 1968 [dostęp 1968-01-01] (ang.).
- ↑ S. Leyla Gurkan, The Jews as a Chosen People: Tradition and transformation, Routledge, 5 grudnia 2008, s. 9-10, ISBN 978-1-134-03707-0 [dostęp 2025-08-17] (ang.).
- ↑ Genesis, chapter12 | Biblia Tysiąclecia [online] [dostęp 2025-08-17] (ang.).
- ↑ Biblia Tysiąclecia - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Rdz 12 [online], biblia.deon.pl [dostęp 2025-08-17].
- ↑ Mala Tabory, Yoram Dinstein (red.), Israel Yearbook on Human Rights, Volume 17 (1987), Israel Yearbook on Human Rights, Leiden Boston: Brill | Nijhoff, 1988 (17), s. 29, ISBN 978-90-247-3646-1 [dostęp 2025-08-17] (ang.).
- ↑ Ethel Tobach (red.), Challenging racism and sexism: alternatives to genetic explanations, Genes and gender, New York: Feminist Pr, 1994 (7), s. 319, ISBN 978-1-55861-090-3 [dostęp 2025-08-17].
- ↑ Avi Beker, The Chosen: the history of an idea, the anatomy of an obsession, wyd. 1st ed, New York: Palgrave Macmillan, 2008, s. 131, 139, 151, ISBN 978-0-230-60048-5 [dostęp 2025-08-17].
- ↑ Wesley Haddon Brown, Peter F. Penner (red.), Christian perspectives on the Israeli-Palestinian conflict, wyd. 1st ed, Pasadena, CA: WCIU Press, 2008, s. 66, ISBN 978-0-86585-005-7 [dostęp 2025-08-17].
- ↑ Commission on the Philosophy of Conservative Judaism, Emet ve-emunah: statement of principles of Conservative Judaism = Emet ṿe-emunah, wyd. secound Printing, New York, N.Y.: Jewish Theological Seminary of America, 1990, s. 33-34, ISBN 978-0-916219-06-2 [dostęp 2025-08-17].
- ↑ Don Mackenzie, Ted Falcon, Jamal Rahman, Religion Gone Astray: What We Found at the Heart of Interfaith, SkyLight Paths Publishing, 2011, s. 21, ISBN 978-1-59473-317-8 [dostęp 2025-08-17] (ang.).
- ↑ e, Jews as The Chosen People [online], The Spiritual Life, 27 marca 2020 [dostęp 2025-08-17] (ang.).
- ↑ a b Christian Identity [online], 1 sierpnia 2018 (ang.).
- ↑ Bigotry Behind Bars: Racist Groups In U.S. Prisons [online], ADL [dostęp 2025-08-17] [zarchiwizowane z adresu 2015-07-29] (ang.).
- ↑ Diana L. Eck, A new religious America: how a "Christian country" has become the world's most religiously diverse nation, wyd. Nachdr., New York: HarperCollins, 2007, s. 347, ISBN 978-0-06-062159-9 [dostęp 2025-08-17] (ang.).
- ↑ Christopher Buck, Religious myths and visions of America: how minority faiths redefined America's world role, Westport, Conn: Praeger Publishers, 2009, s. 107-108, 213, ISBN 978-0-313-35959-0 [dostęp 2025-08-17] (ang.).
- ↑ Michael Barkun, Religion and the racist right: the origins of the Christian Identity movement, wyd. Rev. ed., [3rd pr.], Chapel Hill: Univ. of North Carolina Press, 2008, s. 115-119, ISBN 978-0-8078-4638-4 [dostęp 2025-08-17].