Mauno Koivisto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mauno Henrik Koivisto
Mauno Koivisto
Mauno Koivisto.png
Data i miejsce urodzenia 25 listopada 1923
Turku
Data i miejsce śmierci 12 maja 2017
Helsinki
Premier Finlandii
Okres od 22 marca 1968
do 14 maja 1970
Przynależność polityczna Socjaldemokratyczna Partia Finlandii
Poprzednik Rafael Paasio
Następca Teuvo Aura
Premier Finlandii
Okres od 26 maja 1979
do 26 stycznia 1982
Przynależność polityczna Socjaldemokratyczna Partia Finlandii
Poprzednik Kalevi Sorsa
Następca Kalevi Sorsa
Prezydent Republiki Finlandii
Okres od 27 stycznia 1982
do 1 marca 1994
Przynależność polityczna Socjaldemokratyczna Partia Finlandii
Poprzednik Urho Kaleva Kekkonen
Następca Martti Ahtisaari
Mauno Kovisto Signature.svg
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii Krzyż Wielki Orderu Lwa Finlandii Order Stara Płanina (Bułgaria) Order Lwa Białego I Klasy (CSRS) Order Słonia (Dania) Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia) Order Chryzantemy (Japonia) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Order Orła Białego Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Order Królewski Serafinów (Szwecja) Krzyż Wielki z Łańcuchem Węgierskiego Orderu Zasługi (cywilny) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielkim Łańcuchem (1951-2001) Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Sokoła Islandzkiego

Mauno Henrik Koivisto (ur. 25 listopada 1923 w Turku, zm. 12 maja 2017 w Helsinkach[1]) – fiński polityk, działacz Socjaldemokratycznej Partii Finlandii, minister i wicepremier, w latach 1968–1970 i 1970–1982 premier Finlandii, od 1981 pełniący obowiązki, a od 1982 do 1994 prezydent Finlandii.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Turku w rodzinie robotniczej. Pracował m.in. jako robotnik portowy[2]. W okresie wojny radziecko-fińskiej walczył jako ochotnik w oddziale Lauriego Törniego[3]. Po zakończeniu wojny wstąpił do Socjaldemokratycznej Partii Finlandii. Szkołę średnią ukończył w 1949, w 1953 został absolwentem Uniwersytetu w Turku. Doktoryzował się na tej uczelni w 1956.

W latach 1948–1951 pracował jako menedżer biura zatrudnienia w porcie w Turku, następnie jako nauczyciel w szkole podstawowej. Zasiadał w radzie miejskiej, w latach 1954–1957 w zarządzie miasta odpowiadał za sprawy kształcenia zawodowego. W 1958 został dyrektorem, a w 1959 dyrektorem zarządzającym banku oszczędnościowego Helsingin Työväen Säästöpankki, którym zarządzał do 1967. Od 1968 do 1982 pełnił funkcję prezesa Banku Finlandii (łącząc ją w tym czasie z innymi stanowiskami politycznymi lub zawodowymi).

W latach 1966–1967 był po raz pierwszy ministrem finansów. Od marca 1968 do maja 1970 po raz pierwszy sprawował urząd premiera[4]. Był przedstawicielem Finlandii w Międzynarodowym Banku Odbudowy i Rozwoju (1966–1969) oraz w Międzynarodowym Funduszu Walutowym (1970–1979). W 1972 ponownie był ministrem finansów i jednocześnie wicepremierem. W maju 1979 po raz drugi został premierem, pełniąc tę funkcję do stycznia 1982[4].

27 października 1981 przejął czasowo obowiązki prezydenta[5], zastępując Urha Kekkonena, który złożył urząd z uwagi na stan zdrowia. Pozostał premierem, przy czym czasowo jego obowiązki przejął wówczas Eino Uusitalo. W 1982 i 1988 wygrywał wybory prezydenckie. Urząd ten sprawował od stycznia 1982 do marca 1984[4].

W 1952 poślubił Tellervo Koivisto, z którą miał córkę Assi. W 2017 jego żona ujawniła, że u byłego prezydenta zdiagnozowano chorobę Alzheimera[6].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Odznaczony licznymi orderami krajowymi i zagranicznymi, w tym Orderem Słonia (1983)[7] i Orderem Orła Białego (1993)[8]. Otrzymał tytuły doktora honoris causa uniwersytetów m.in. w Helsinkach, Tampere, Turku, Pradze i Tuluzie.

Przypisy

  1. Presidentti Mauno Koivisto 1923–2017 (fiń.). tpk.fi, 12 maja 2017. [dostęp 2017-05-12].
  2. MAN IN THE NEWS; SELF-MADE FINNISH CHIEF (ang.). nytimes.com, 21 stycznia 1982. [dostęp 2017-04-21].
  3. Uhkarohkea valehyökkäys Laatokan Karjalassa 24. 1. 1940 teki Lauri Törnistä sodan ammattilaisen (fiń.). is.fi, 24 stycznia 2017. [dostęp 2017-04-21].
  4. a b c Rulers: Countries F: Finnland (ang.). rulers.org. [dostęp 2017-04-21].
  5. Tellervo Koivisto katsoo sattumien ohjanneen häntä (fiń.). ts.fi, 14 stycznia 2017. [dostęp 2017-04-21].
  6. Me Naiset: Presidentti Mauno Koivisto on muuttanut hoitokotiin (fiń.). hs.fi, 23 marca 2017. [dostęp 2017-04-21].
  7. Ordensdetaljer (duń.). borger.dk. [dostęp 2017-04-21].
  8. M.P. 1993 nr 59 poz. 543

Bibliografia[edytuj]