Raul Chadżymba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Raul Chadżymba
Рауль Џьумка-иҧа Ҳаџьымба
Raul Khajimba 2015.jpg
Data i miejsce urodzenia 1958
Tkwarczeli
Abchazja Wiceprezydent Abchazji
Okres od 12 lutego 2005
do 28 maja 2009
Poprzednik Walerij Arszba
Następca Siergiej Szamba
Abchazja Premier Abchazji
Okres od 22 kwietnia 2003
do 6 października 2004
Poprzednik Gennadi Gagulia
Następca Nodar Chaszba
Abchazja Minister Obrony
Okres od 2002
do 22 kwietnia 2003
Abchazja Prezydent Abchazji
Okres od 25 września 2014
Poprzednik Walerij Bganba (p.o.)

Raul Dżumkowicz Chadżymba (abch. Рауль Џьумка-иҧа Ҳаџьымба: ur. 1958 w Tkwarczeli) – abchaski polityk, minister obrony w latach 2002–2003, premier nieuznanej Abchazji od 2003 do 2004, wiceprezydent Abchazji w latach 2005–2009. Kandydat w wyborach prezydenckich w 2004, 2009, 2011 oraz w 2014. Prezydent nieuznanej Abchazji od 25 września 2014[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Raul Chadżymba urodził się w Tkwarczeli w ówczesnej Abchaskiej ASRR w ZSRR. W 1965 rozpoczął naukę w miejscowej szkole podstawowej, następnie kształcił się w gimnazjum (1972–1975). Po ukończeniu szkoły pracował krótko jako ślusarz. W latach 1976–1978 odbywał służbę wojskową w siłach obrony przeciwlotniczej[2].

Od 1978 do 1978 pracował ponownie jako ślusarz w domu wypoczynkowym w okolicach Suchumi. Od 1979 do 1984 studiował prawo na Abchaskim Uniwersytecie Państwowym. Po studiach podjął pracę jako radca prawny w fabryce chemicznej w Suchumi. Od 1985 do 1986 studiował w Szkole KGB w Mińsku, po czym, w latach 1986–1992, był agentem KGB w Tkwarczeli. W czasie wojny gruzińsku-abchaskiej w latach 1992–1993, był szefem wywiadu wojskowego i kontrwywiadu na froncie wschodnim. Po wojnie, od 1995 do 1996, pracował jako szef departamentu bezpieczeństwa Republiki Abchazji. W latach 1996–1998 pełnił funkcję szefa wydziału ds. zwalczania przemytu w Państwowym Komitecie Celnych Abchazji. Od 1998 do 1999 był wicedyrektorem Państwowego Komitetu Celnego[2].

W latach 1999–2001 zajmował stanowisko szefa Służby Bezpieczeństwa Abchazji. Od 2001 do 2003 pełnił funkcję wicepremiera. Dodatkowo od 2002 do 22 kwietnia 2003 był ministrem obrony. Od 22 kwietnia 2002 do 6 października 2004 zajmował urząd premiera Abchazji[2].

Raul Chadżymba jest żonaty, ma dwoje dzieci[2].

Wybory prezydenckie 2004 i mandat wiceprezydenta[edytuj | edytuj kod]

W ostatnich latach prezydentury Władysława Ardzinby zastępował chorego prezydenta w pełnieniu licznych obowiązków głowy państwa. Otrzymał także jego poparcie przed październikowymi wyborami prezydenckimi w 2004. Jego kandydaturę poparł także prezydent Rosji Władimir Putin. W wyborach z 3 października 2004 jego głównym rywalem był kandydat opozycji, Siergiej Bagapsz, który sprzeciwiał się zbyt dużym wpływom rosyjskim w nieuznawanej republice[3]. Wybory doprowadziły do ostrego kryzysu politycznego w Abchazji.

Pierwsze sondażowe wyniki wyborów exit polls wskazywały na zwycięstwo Chadżymby na poziomie 61% głosów, daleko przed Bagapszem (22%)[4]. W sytuacji przeciągającego się oczekiwania na wynik wyborów, każdy z kandydatów ogłosił swoje własne zwycięstwo[5].

11 października 2004 komisja wyborcza ogłosiła zwycięstwo Bagapsza, który według jej wyników zdobył 50,08% głosów, co oznaczało wygraną już w I turze głosowania. Chadżymba nie uznał tych wyników, zapowiedział zaskarżenie ich do Sądu Najwyższego i zażądał ponownego przeliczenia głosów[6]. W celu zażegnania kryzysu powołana został specjalna komisja, złożona z przedstawiciela Chadżymby, Bagapsza i komisji wyborczej, której zadaniem było powtórne przeliczenie głosów. 28 października 2004 Sąd Najwyższy potwierdził zwycięstwa Bagapsza stosunkiem głosów 44000 do 30800. W odpowiedzi na orzeczenie sądu, zwolennicy Chadżymby otoczyli jego budynek i zażądali zmiany decyzji. Pod ich presją, następnego dnia Sąd Najwyższy anulował wcześniejsze orzeczenie i ogłosił zwycięzcą wyborów Chadżymbę. Jednak wkrótce potem oświadczył, że działał pod groźbą i przywrócił swoje pierwotne orzeczenie o zwycięstwie Bagapsza. Głos w konflikcie zabrał również prezydent Ardzinba, który 6 października 2004 zdymisjonował Chadżymbę ze stanowiska premiera, a 29 października 2004 zarządził przeprowadzenie nowych wyborów w dniu 6 grudnia[7]. Bagapsz odrzucił decyzję prezydenta i zapowiedział na 6 grudnia 2004 inaugurację swojej prezydentury[8].

21 listopada Chadżymba odrzucił ofertę Bagapsza objęcia stanowiska premiera lub wiceprezydenta w zamian za uznanie porażki w wyborach. 23 listopada zwycięstwo Bagapsza uznała Rada Starszych, a trzy dni później parlament[9]. Do porozumienia między Chadżymbą a Bagapszem doszło dopiero 5 grudnia 2004. Bagapsz zgodził się wówczas na ponownie wybory w styczniu 2005, w których miał wystartować wspólnie z Chadżymbą jako kandydatem na stanowisko wiceprezydenta[8]. W powtórnych wyborach prezydenckich z 12 stycznia 2005 duet Bagapsz-Chadżymba uzyskał 91,54% głosów poparcia[10]. 12 lutego 2005 Chadżymba został zaprzysiężony na stanowisku wiceprezydenta[11].

28 maja 2009 Chadżymba podał się do dymisji w proteście przeciw polityce prezydenta Bagapsza i braku sukcesów jego rządu w kluczowych sprawach. Stwierdził, że kraj cierpi na "kryzys władzy" z powodu stylu i metod rządzenia obranych przez prezydenta i jego krąg. Zarzucił mu naruszenie warunków porozumienia o podziale władzy między prezydentem a wiceprezydentem z 2004, a także skrytykował zawarcie porozumienia z Rosją o ochronie granic. Stwierdził, że nie był w stanie kontynuować walki z korupcją i wzmacniania bezpieczeństwa państwa z powodu braku wsparcia ze strony Bagapsza i ograniczania mu pola manewru[12].

Wybory prezydenckie 2009[edytuj | edytuj kod]

Na początku listopada 2009 Chadżymba został jednym z pięciu kandydatów w wyborach prezydenckich w grudniu 2009. Jego głównym rywalem ponownie był Siergiej Bagapsz[13][14].

Według oficjalnych wyników, Chadżymba w I turze wyborów z 13 grudnia 2009 zajął drugie miejsce, zdobywając 15,4% głosów. Wybory wygrał prezydent Bagapsz, który uzyskał 61,16% głosów, zapewniając sobie tym samym reelekcję na stanowisku[15][16]. Chadżymba odrzucił wyniki wyborów, oskarżając władze o fałszerstwa wyborcze i liczne nieprawidłowości w czasie głosowania. Wybory nie zostały uznane przez społeczność międzynarodową (oprócz trzech państw uznających niepodległość Abchazji) i potępione przez Gruzję. W ich kontroli nie uczestniczyli obserwatorzy z żadnych organizacji międzynarodowych. Obserwatorzy z Rosji i Wenezueli uznali je za "wolne i uczciwe"[17][18].

Wybory prezydenckie 2011[edytuj | edytuj kod]

Chadżymba wziął w udział w wyborach prezydenckich zorganizowanych 26 sierpnia 2011 po śmierci prezydenta Siergieja Bagapsza. Zajął w nich trzecie miejsce z wynikiem 19,83% głosów, przegrywając z wiceprezydentem Aleksandrem Ankwabem (54,86%) i premierem Siergiejem Szambą (21,04%). Rosyjskie ministerstwo spraw zagranicznych nazwało wybory "sukcesem". Wybory nie zostały oficjalne uznane przez zdecydowaną większość państw oraz organizacji międzynarodowych (jako, że Abchazję uznawały tylko 4 państwa na świecie), w tym NATO i OBWE[19][20].

Wybory prezydenckie 2014[edytuj | edytuj kod]

W 2014 roku Chadżymba po raz czwarty wziął udział w wyborach prezydenckich. Według informacji komisji wyborczej, Chadżymba zwyciężył w pierwszej turze zdobywając ponad 50% głosów, przy frekwencji wynoszącej ok. 70%[21].

Przypisy

  1. Abkhazia (pol.). Worldstatesmen.org, 25 września 2014. [dostęp 2014-10-28].
  2. a b c d Хаджимба Рауль Джумкович (ros.). kvkaz-uzel.ru. [dostęp 2009-11-18].
  3. Namaszczony przez Moskwę separatysta wygrywa wybory w Abchazji (pol.). gazeta.pl, 4 października 2004. [dostęp 2009-11-18].
  4. Raul Chadżimba nowym prezydentem separatystycznej Abchazji (pol.). yahoo/PAP, 3 października 2004. [dostęp 2009-11-18].
  5. Abchazja: Wyniki wyborów prezydenckich wciąż nieznane (pol.). psz.pl, 5 października 2004. [dostęp 2009-11-18].
  6. Opozycjonista Siergiej Bagapsz odniósł sensacyjne zwycięstwo w Abchazji (pol.). gazeta.pl, 12 października 2004. [dostęp 2009-11-18].
  7. Abchazja/ Wyborczy skandal (pol.). psz.pl, 31 października 2004. [dostęp 2009-11-18].
  8. a b Abchazja/ Bagapsz ustąpił (pol.). psz.pl, 11 grudnia 2004. [dostęp 2009-11-18].
  9. Abchazja/ Wyborczy kryzys trwa (pol.). psz.pl, 1 grudnia 2004. [dostęp 2009-11-18].
  10. Abkhazia : Victory of the frontrunner Sergey Bagapsh on the elections held on January 12th, 2005 (ang.). Caucaz Europenews, 13 stycznia 2005. [dostęp 2009-11-18].
  11. Abchazja/ Inauguracja prezydenta Bagapsza (pol.). psz.pl, 12 lutego 2005. [dostęp 2009-11-18].
  12. Abkhazia's vice president resigns over dispute with leader (ang.). RiaNovosti, 28 maja 2009. [dostęp 2009-11-18].
  13. "Kommiersant": koniec zapisów na kandydatów na prezydenta Abchazji (pol.). tf.pl, 2 listopada 2009. [dostęp 2009-11-18].
  14. Five Presidential Candidates Registered In Abkhazia (ang.). Radio Free Europe/Radio Liberty, 7 listopada 2009. [dostęp 2009-11-18].
  15. Bagapsh's poll result upped to over 61 percent (ang.). The Voice of Russia, 14 grudnia 2009. [dostęp 2010-02-13].
  16. Abchazja wybrała prezydenta (pol.). wp.pl, 13 grudnia 2009. [dostęp 2009-12-13].
  17. Sergei Bagapsh re-elected president of Abkhazia (ang.). BBC News, 13 grudnia 2009. [dostęp 2009-12-14].
  18. Separatist leader Bagapsh ‘re-elected’ in controversial poll (ang.). France24, 13 grudnia 2009. [dostęp 2009-12-14].
  19. Александр Анкваб набрал 54,86% голосов избирателей (ros.). apsnypress.info, 27 sierpnia 2011. [dostęp 2011-08-29].
  20. Georgia rebel region vice president wins election (ang.). Reuters, 27 sierpnia 2011. [dostęp 2011-08-30].
  21. Polskatimes.pl - Dziennik Polska. Najnowsze Informacje, www.polskatimes.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).