Hibatullah Achundzada

Hibatullah Achundzada
‏ھیبت الله اخوندزاده‎
Data i miejsce urodzenia	1961 (?) ; Kandahar, Afganistan
	Emir Islamskiego Emiratu Afganistanu
Okres	od 15 sierpnia 2021
Przynależność polityczna	Talibowie
Poprzednik	Urząd na nowo utworzony
	Multimedia w Wikimedia Commons

Hibatullah (lub Hajbatullah^[1]^[2]) Achundzada (paszto ‏ھیبت الله اخوندزاده‎; ur. prawdopodobnie 1961 w południowym Kandaharze^[3]) – afgański duchowny islamski, przywódca (emir) ruchu talibów od 2016, od upadku Kabulu 15 sierpnia 2021 faktyczny przywódca Afganistanu.

Życiorys

Pochodzi z plemienia Nurzaj z południowego Kandaharu. Większość życia spędził w Afganistanie, nie podróżował, utrzymywał jedynie kontakty z organizacją talibów z Kwety w Pakistanie^[3]. Do fundamentalistów islamskich przyłączył się po radzieckiej interwencji w Afganistanie, jednak prawdopodobnie nie brał bezpośredniego udziału w walce zbrojnej z armią radziecką^[4]. Według innego źródła związał się z talibami dopiero po wycofaniu wojsk radzieckich^[5]. W latach rządów talibów w Afganistanie (1996-2001) pracował w wymiarze sprawiedliwości^[4], początkowo w prowincji Farah. Po zajęciu przez talibów Kandaharu zasiadał w utworzonym przez nich trybunale wojskowym dla tej prowincji, później powierzono mu stanowisko przewodniczącego trybunału wojskowego w prowincji Nagarhar. Doszedł do stanowiska przewodniczącego sądu wojskowego talibów i zastępcy przewodniczącego sądu najwyższego^[5]. Po obaleniu rządów talibów przez Amerykanów wszedł do rady uczonych islamskich przy dowództwie ruchu^[5].

Od 2013^[4] był zastępcą przywódcy (emira) ruchu talibów i nadal stał na czele prowadzonych przez nich sądów^[3]. Jako islamski uczony^[6] miał według niektórych źródeł prowadzić w pobliżu Kwety szkołę religijną dla talibów^[5]. Jest ponadto autorem większości fatw wydawanych przez talibów^[3]. Jego wypowiedzi i dekrety w sprawach religijnych były wykorzystywane przez dowodzącego talibami Achtara Mansura jako uzasadnienie dla podejmowanych działań^[4].

Achundzada został wybrany na nowego przywódcę ruchu talibów po śmierci mułły Achtara Mansura, który zginął w zorganizowanym przez Stany Zjednoczone ataku drona. Jego wybór nie został uznany przez jedno ze skrzydeł ruchu, co odzwierciedla głębokie podziały w nim^[3].

Przypisy

↑ Krążyły pogłoski o jego śmierci. Reuters: najwyższy przywódca talibów pokazał się publicznie. TVN24, 2021-10-31. [dostęp 2025-05-26].
↑ Przywódca talibów Hajbatullah Ahundzadeh jest w Afganistanie, niedługo po raz pierwszy wystąpi publicznie. Polska Agencja Prasowa, 2021-08-29. [dostęp 2025-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu].
↑ ^a ^b ^c ^d ^e Afghan Taliban announce successor to Mullah Mansour [online], BBC News, 25 maja 2016 [dostęp 2017-02-28] (ang.).
↑ ^a ^b ^c ^d MasoudM. Popalzai MasoudM., EuanE. McKirdy EuanE., TimT. Lister TimT., TimT. Hume TimT., New Taliban head ‘natural choice’ to lead [online], CNN [dostęp 2017-02-28] .
↑ ^a ^b ^c ^d Profile: New Taliban chief Mawlawi Hibatullah Akhundzada [online], BBC News, 26 maja 2016 [dostęp 2017-02-28] (ang.).
↑ MujibM. Mashal MujibM., TaimoorT. Shah TaimoorT., Taliban’s New Leader, More Scholar Than Fighter, Is Slow to Impose Himself, „The New York Times”, 11 lipca 2016, ISSN 0362-4331 [dostęp 2017-02-28] .

[1] Krążyły pogłoski o jego śmierci. Reuters: najwyższy przywódca talibów pokazał się publicznie. TVN24, 2021-10-31. [dostęp 2025-05-26].

[2] Przywódca talibów Hajbatullah Ahundzadeh jest w Afganistanie, niedługo po raz pierwszy wystąpi publicznie. Polska Agencja Prasowa, 2021-08-29. [dostęp 2025-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu].

[:0-3] Afghan Taliban announce successor to Mullah Mansour [online], BBC News, 25 maja 2016 [dostęp 2017-02-28] (ang.).

[:1-4] MasoudM. Popalzai MasoudM., EuanE. McKirdy EuanE., TimT. Lister TimT., TimT. Hume TimT., New Taliban head ‘natural choice’ to lead [online], CNN [dostęp 2017-02-28] .

[:2-5] Profile: New Taliban chief Mawlawi Hibatullah Akhundzada [online], BBC News, 26 maja 2016 [dostęp 2017-02-28] (ang.).

[6] MujibM. Mashal MujibM., TaimoorT. Shah TaimoorT., Taliban’s New Leader, More Scholar Than Fighter, Is Slow to Impose Himself, „The New York Times”, 11 lipca 2016, ISSN 0362-4331 [dostęp 2017-02-28] .

[A-7] Przewodniczący Prezydium Wojskowej Rady Rewolucyjnej

[B-8] z uznaniem międzynarodowym, choć państwo kontrolowało tylko ok. 10% terytorium

[C-9] Bez uznania międzynarodowego, choć emirat kontrolował niemal całe terytorium

[D-10] Jako emir i wódz wiernych

[b-11] Republika Chińska (Tajwan) jest uznawana przez 11 państw członkowskich ONZ oraz Stolicę Apostolską.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[A]

[B]

[C]

[D]

[A]

Prezydent I Republiki Afganistanu	Mohammad Daud Chan (1973–1978)
Przewodniczący Prezydium Rady Rewolucyjnej Demokratycznej Republiki Afganistanu	Abdul Kadir Dagarwal (1978)^[A] Nur Mohammad Taraki (1978–1979) Hafizullah Amin (1979) Babrak Karmal (1979–1986) Hadżi Mohammad Czamkani (1986–1987) Mohammad Nadżibullah (1987)
Prezydenci II Republiki Afganistanu	Mohammad Nadżibullah (1987–1992) Abdurrahim Hatef (p.o., 1992)
Prezydenci Islamskiego Państwa Afganistanu	Sibghatullah Modżaddedi (p.o., 1992) Burhanuddin Rabbani (1992–1996) Burhanuddin Rabbani (p.o., 1996–2001)^[B]
Głowy Rady Najwyższej Islamskiego Emiratu Afganistanu^[C]	Mohammad Omar (1996–2001)^[D] Abdul Kabir (p.o., 2001)
Prezydenci Tymczasowego Islamskiego Państwa Afgańskiego	Hamid Karzaj (p.o., 2001–2004)
Prezydenci Islamskiej Republiki Afganistanu	Hamid Karzaj (2004–2014) Aszraf Ghani (2014–2021)
Emir Islamskiego Emiratu Afganistanu^[C]	Hibatullah Achundzada (od 2021)^[D]