Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Brdy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dolina Rzeki Brdy
Ilustracja
Brda w Piekiełku
rezerwat krajobrazowy
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Mezoregion Dolina Brdy
Data utworzenia 1994
Akt prawny M.P. z 1994 r. nr 51, poz. 433
Powierzchnia 1691,65 ha
Ochrona ścisła, czynna, krajobrazowa
Położenie na mapie powiatu tucholskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tucholskiego
Dolina Rzeki Brdy
Dolina Rzeki Brdy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dolina Rzeki Brdy
Dolina Rzeki Brdy
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Dolina Rzeki Brdy
Dolina Rzeki Brdy
Ziemia53°37′00″N 17°56′48″E/53,616667 17,946667

Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Brdyrezerwat krajobrazowy o powierzchni 1691,65 ha, położony w województwie kujawsko-pomorskim w powiecie tucholskim, gminach: Tuchola, Gostycyn i Cekcyn[1].

Obszar rezerwatu podlega ochronie ścisłej, czynnej i krajobrazowej[1].

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Pod względem fizycznogeograficznym rezerwat znajduje się w mezoregionie Dolina Brdy. Zajmuje teren wzdłuż rzeki Brdy, od Woziwody na północy do miejscowości Piła-Młyn na południu.

Rezerwat jest położony w obrębie Tucholskiego Parku Krajobrazowego, na terenie nadleśnictw: Tuchola (1348,13 ha[2]) i Woziwoda (343,52 ha).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rezerwat został utworzony na podstawie Zarządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 12 września 1994 r.[1]

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszym elementem ochrony w rezerwacie jest rzeka Brda, która rozcina głęboką doliną pola piasków sandrowych. Celem ochrony jest zachowanie ze względów naukowych, dydaktycznych, krajobrazowych i turystycznych doliny rzeki Brdy o wyjątkowych walorach przyrodniczo-krajobrazowych[1].

Dolina posiada system teras, odcinki przełomowe o założeniu rynnowym oraz z reguły strome, wysokie zbocza. Linia nurtu kształtuje się w wyniku erozji brzegów, akumulacji niesionego materiału oraz zarastaniu koryta roślinnością wodną[3].

Teren doliny Brdy jest bardzo urozmaicony pod względem rzeźby terenu oraz siedlisk przyrodniczych. Charakterystycznymi elementami krajobrazu są meandry, starorzecza, kępy i łachy rzeczne. Na brzegach występują strome skarpy, urwiska, głazowiska oraz wywroty przegradzające koryto rzeki[3].

Wzdłuż Brdy występują zróżnicowane zbiorowiska leśne. Do najbardziej naturalnych należą łęgi olszowe i wiązowe, a oprócz tego występują m.in.: bory sosnowe, subkontynentalne bory świeże oraz grądy zboczowe i subkontynentalne[3].

Na obszarze rezerwatu znajdują się liczne pomniki przyrody oraz stanowiska roślin chronionych. Występują tu m.in.: podkolan biały, gnieźnik leśny, listera jajowata, jarząb brekinia i inne[4].

Rezerwat jest również ostoją wielu rzadkich zwierząt. Stwierdzono 25 gatunków ryb, 7 gatunków płazów, 5 gadów, 117 ptaków i 40 gatunków ssaków[4]. Do najcenniejszych należą m.in.: pstrąg potokowy, bocian czarny, koza, gągoł, tracz nurogęś, trzmielojad, kania czarna, kania ruda, myszołów, rybołów, kobuz, derkacz, brodziec samotny, zimorodek, pliszka górska, borowiaczek, bóbr, wydra[4].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez rezerwat przebiegają szlaki turystyczne[5][6]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Brdy. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-04-19].
  2. Rezerwaty przyrody. Nadleśnictwo Tuchola – Lasy Państwowe. [dostęp 2019-04-19].
  3. a b c Wencel W., Leśny Kompleks Promocyjny "Bory Tucholskie", Nadleśnictwo Woziwoda – rezerwaty przyrody, Bydgoszcz, ok. 2007
  4. a b c Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Brdy. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody (wersja archiwalna) [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-21)].
  5. Bykowski Włodzimierz: Na szlakach Borów Tucholskich. Nowoczesny przewodnik rowerowy. Wydawnictwo Aperion. Bydgoszcz 2000. ​ISBN 83-911441-2-7
  6. Bartłomiej Szabowski, Anna Kowalska: Tucholski Park Krajobrazowy : mapa turystyczno-przyrodnicza. Gdańsk: Eko-Kapio, 2007. ISBN 978-83-88201-59-2.