Przejdź do zawartości

Steblów (powiat krapkowicki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Steblów
Stebłów
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

krapkowicki

Gmina

Krapkowice

Liczba ludności (2019)

984

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

47-300[2]

Tablice rejestracyjne

OKR

SIMC

0497331

Położenie na mapie gminy Krapkowice
Mapa konturowa gminy Krapkowice, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Steblów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Steblów”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Steblów”
Położenie na mapie powiatu krapkowickiego
Mapa konturowa powiatu krapkowickiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Steblów”
Ziemia50°27′16″N 17°56′06″E/50,454444 17,935000[1]

Steblów (nazwa historyczna: Stebłów[1], niem. Stöblau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Krapkowice. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Znajduje się ok. 1 km od Krapkowic w kierunku Prudnika i przejścia granicznego do Czech. Przez Steblów przepływa rzeka Osobłoga.

W latach 1945–1954 miejscowość należała do gminy Strzeleczki w powiecie prudnickim. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Geografia

[edytuj | edytuj kod]

Steblów znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik[3]. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska[4]. Pod względem administracyjnym Steblów położony jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie krapkowickim, w gminie Krapkowice, tuż przy granicy z gminą Strzeleczki[5]. Znajduje się w odległości około 21 km od granicy z Czechami[5]. Należy do Euroregionu Pradziad[6].

Sołectwo Steblów obejmuje obręb wsi Steblów[7]. Zajmuje powierzchnię 4,5 km²[8]. Graniczy z miastem Krapkowice od północy i wschodu oraz z sołectwami (od wschodu, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Pietna, Komorniki, Łowkowice, Dobra[5].

Wieś leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Steblów znajduje się w granicach mikroregionów Wysoczyzna Niemodlińska (318.55.6) i Dolina Dolnej Osobłogi (318.55.10)[9]. W obszarze wsi przepływa rzeka Osobłoga.

Nazwa wywodzi się od nazwy osobowej Stebel. W 1294 wzmiankowana jako Styblow, a w 1302 jako de Stebbulou. W czasach niemieckich nazywana Stöblau. W 1845 przy ówczesnej niemieckiej urzędowej nazwie miejscowości podano również polską nazwę Steblów[10].

12 listopada 1946 nadano miejscowości, wówczas administracyjnie należącej do powiatu prudnickiego, polską nazwę Stebłów[11], jednak miejscowa ludność używała powszechnie nazwy Steblów. Zgodnie z wolą mieszkańców i władz samorządowych, 10 lutego 1995 miejscowości nadano nazwę Steblów[12].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Podczas badań archeologicznych odnaleziono fragmenty naczyń z okresu neolitu. Znaleziono także naczynia z okresu VIII–X wieku. Osada w miejscu współczesnego Steblowa prawdopodobnie istniała już w drugiej połowie IX wieku[10].

Wieś była wzmiankowana po raz pierwszy w 1294 w dokumencie księcia Bolka I opolskiego jako Styblow. Dokument papieski z 1302 wspomina ją jako de Stebbulou[10]. W XV wieku wieś znalazła się w granicach księstwa głogówecko-prudnickiego[13]. Do czasów reformacji wieś należała do parafii w Dobrej. W 1573 właścicielem Steblowa był Jan Rohowski (Rogowski) z Kornic[14].

Pieczęć Steblowa (1924)

Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów[15]. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk[16]. 28 lutego 1780 majątek w Dobrej wraz ze Steblowem zakupił hrabia Leopold Heinrich von Seherr-Thoss[10]. Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu drwala z toporem na ramieniu kroczącego przez most, a w otoku napis: GEMEINDE-VORSTAND Stöblau / KR. NEUSTADT O/S. (pol. Gmina Steblów / Powiat Prudnicki, Górny Śląsk)[17][18].

Od 1806 wieś była własnością Ernesta von Seherr-Thossa. W 1845 Steblów liczył 389 mieszkańców. Znajdowało się w nim wówczas około 60 budynków, w tym gospoda i kuźnia. W tymże roku otwarto pierwszą szkołę w Steblowie. Nowy budynek szkolny, dostosowany do obowiązujących wówczas przepisów sanitarnych i szkolnych, wzniesiono w 1865. W połowie XIX wieku na ziemi prudnickiej panowała epidemia cholery. Założono wówczas cmentarz w Steblowie, poświęcony 27 listopada 1866[10]. 1 maja 1874 miejscowość weszła w skład gminy Dobra w powiecie prudnickim, rejencji opolskiej[19]. W 1898 powstał nowy budynek szkolny[12].

Steblów (Steblau) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na mapie z 1804

Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 757 mieszkańców Steblowa 13 posługiwało się językiem niemieckim, a 744 językiem polskim[20]. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Steblów znalazł się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem[21].

Zbiorowa mogiła żołnierzy z II wojny światowej na cmentarzu w Steblowie

W okresie II wojny światowej w Steblowie pracowali robotnicy przymusowi z Polski, m.in. z miejscowości Frydrychowice[22]. W Steblowie utworzono podobóz Stalag VIII B/E191 obozu jenieckiego w Łambinowicach dla jeńców z imperium brytyjskiego[23]. Mieszkańcy Steblowa zostali ewakuowani do Prudnika przed nadejściem frontu. Akcją ewakuacyjną kierował Theodor Hergesell – szef obwodowej grupy NSDAP. Na miejscu pozostało kilku starych i chorych ludzi. Armia Czerwona wkroczyła do Steblowa 25 stycznia 1945 w drodze na Prudnik podczas operacji górnośląskiej. 27 stycznia 1945, pod naporem przeważających sił niemieckich, czerwonoarmiści wycofali się z rejonu Dobrej i Steblowa. Tego samego dnia wieś odbiły pododdziały 100 Dywizja Strzelców. W toku działań bojowych w Steblowie żołnierze Wehrmachtu wzięli do niewoli czerwonoarmistę, którego związali drutem kolczastym, zabili szpadlem i pozostawili na placu[24]. Podczas walk spalono trzy domy mieszkalne oraz jedną stodołę, zginęło 60 żołnierzy[12].

Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim[25]. Mieszkańcom Steblowa, posługującym się dialektem śląskim bądź znającym język polski, pozwolono pozostać we wsi po otrzymaniu polskiego obywatelstwa.

W 1949 we wsi znajdowały się między innymi: szkoła podstawowa prowadzona przez Inspektorat Szkolny w Prudniku[26], piekarz[27]. Do 1956 roku Steblów należał do powiatu prudnickiego. W związku z reformą administracyjną, w 1956 Steblów został odłączony od powiatu prudnickiego i przyłączony do nowo utworzonego krapkowickiego[28]. W 1980 powstał kościół, a w 1981 została utworzona samodzielna parafia (wydzielona z parafii w Krapkowicach).

Wieś ucierpiała podczas powodzi we wrześniu 2024. Uszkodzony został most w Steblowie[29].

Mieszkańcy

[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość zamieszkiwana jest przez mniejszość niemiecką oraz Ślązaków. Mieszkańcy wsi posługują się gwarą prudnicką, będącą odmianą dialektu śląskiego. Należą do podgrupy gwarowej nazywanej Mietlołrzy[30].

Liczba mieszkańców wsi

[edytuj | edytuj kod]
  • 1845 – 389
  • 1861 – 447
  • 1871 – 484[31]
  • 1885 – 477[32]
  • 1905 – 571[33]
  • 1910 – 757[20]
  • 1933 – 866[34]
  • 1939 – 1035[34]
  • 1955 – 960
  • 1966 – 1067[35]
  • 1998 – 1051[36]
  • 2002 – 980[36]
  • 2009 – 994[36]
  • 2011 – 965[36]
  • 2018 – 986
  • 2019 – 984[37]
  • 2021 – 1036[36]

Zabytki

[edytuj | edytuj kod]

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisana jest mogiła zbiorowa żołnierzy z II wojny światowej, na cmentarzu komunalnym[38].

Zgodnie z gminną ewidencją zabytków w Steblowie chronione są ponadto[39]:

  • cmentarz
  • kaplica-dzwonnica przy domu ul. Wiejska 24
  • kapliczka przy domu ul. Wiejska 51
  • szkoła, ul. Szkolna 2
  • dom, ul. Wiejska
  • dom, ul. Wiejska 32

Transport

[edytuj | edytuj kod]

Transport drogowy

[edytuj | edytuj kod]
Wjazd do Steblowa od strony Prudnika

Przez Steblów przebiega droga wojewódzka 409 DębinaStrzelce Opolskie

Transport kolejowy

[edytuj | edytuj kod]
Przystanek kolejowy w Steblowie

Nieczynny przystanek kolejowy w Steblowie znajduje się przy ul. Dworcowej. Najbliższa czynna stacja kolejowa znajduje się w Gogolinie.

Lokalni przedsiębiorcy i właściciele majątków ziemskich zawiązali w 1895 spółkę Kolej Prudnicko-Gogolińska z siedzibą w Prudniku, której celem stała się budowa linii lokalnej z Prudnika do Gogolina. Linia kolejowa nr 306 relacji PrudnikGoglin została oddana do użytku w 1896[40]. Powódź w 1997 zniszczyła most na Odrze w Krapkowicach, uniemożliwiając dojazd do Gogolina. W 2005 ruch na linii 306 został zawieszony. Zmodernizowana do celów towarowych linia relacji Prudnik – Krapkowice została oddana do użytku w 2016[41][42].

Transport autobusowy

[edytuj | edytuj kod]
Przystanek autobusowy

Steblów posiada połączenia autobusowe z Opolem, Prudnikiem, Krapkowicami, Moszną, Smolarnią. We wsi znajdują się dwa przystanki autobusowe[43].

Transport autobusowy w Steblowie obsługiwany był przez PKS Prudnik[44]. W 2004 prudnicki PKS został sprywatyzowany z udziałem Connex Polska[45]. W 2008, w wyniku połączenia spółek PKS Connex Prudnik i PKS Connex Kędzierzyn-Koźle, utworzona została spółka Veolia Transport Opolszczyzna[46], w 2013 przejęta przez Arriva Bus Transport Polska[47]. W 2019 Arriva wycofała się z Prudnika[48]. Wówczas organizacją przewozów pasażerskich w Steblowie i okolicy zajęły się ościenne PKS-y[49]. W grudniu 2021 powołano Powiatowo-Gminny Związek Transportu „Pogranicze”, mający na celu poprawę jakości transportu[50].

Instytucje

[edytuj | edytuj kod]

We wsi działa Stowarzyszeniowa Publiczna szkoła Podstawowa[51], biblioteka publiczna, OSP, restauracja[52].

Religia

[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej[53].

Turystyka

[edytuj | edytuj kod]

Oddział PTTK „Sudetów Wschodnich” w Prudniku ustanowił turystyczną Odznakę Krajoznawczą Ziemi Prudnickiej, którą zdobywa się poprzez zwiedzenie odpowiedniej liczby obiektów w miejscowościach położonych na ziemi prudnickiej, w tym w Steblowie[54].

12 lipca 2010, w ramach organizowanego w Prudniku VI Europejskiego Tygodnia Turystyki Rowerowej, w którym wzięli udział rowerzyści z całej Europy, przez Steblów prowadziła trasa „Szlakiem Pielgrzyma”[55].

Bezpieczeństwo

[edytuj | edytuj kod]

W zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz innych miejscowych zagrożeń w Steblowie działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej[56]. Do 1998 bezpieczeństwo pożarowe w Steblowie było nadzorowane przez Komendę Rejonową PSP w Prudniku[57].

Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 6 Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach[58].

Teren wsi, jak i całej gminy Krapkowice, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwa[59]. Gminę Krapkowice obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG[60].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 130883.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1223 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. Grzegorz Kopij, Wyniki inwentaryzacji gniazd bociana białego Ciconia ciconia na Ziemi Prudnickiej w latach 2007–2009, „Przyroda Śląska Opolskiego”, 22, 2017, s. 14–17.
  4. Andrzej Dereń, Historia Powiatu Prudnickiego [online], powiatprudnicki.pl [dostęp 2026-02-21].
  5. a b c Powiat Prudnicki – Regionalna Infrastruktura Informacji Przestrzennej województwa opolskiego [online], mapy.opolskie.pl [dostęp 2026-02-21].
  6. Mapa interaktywna [online], emapy.com [dostęp 2020-08-20].
  7. Dziennik Urzędowy Województwa Opolskiego z dnia 24 listopada 2017 r. [online], duwo.opole.uw.gov.pl [dostęp 2026-02-24].
  8. obręb STEBLÓW [online], e-mapa.net [dostęp 2026-02-24].
  9. Krzysztof Badora. Mikroregiony fizycznogeograficzne Opolszczyzny. „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”. Nr 37, s. 18–22, 2017. Opole. ISSN 1896-1460. OCLC 1051268260. 
  10. a b c d e Kasza 2018 ↓, s. 410.
  11. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).
  12. a b c Kasza 2018 ↓, s. 411.
  13. Maciej Woźny: Rycerstwo opolskie do połowy XV wieku. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2020, s. 461. ISBN 978-83-226-3887-3.
  14. Roman Sękowski, Stosunki społeczne na wsiach księstw opolskiego i raciborskiego w epoce Habsburgów (XVI–XVII wiek) w świetle aktów prawnych i akt sądowych: Materiały, Chorzów: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – Państwowego Instytutu Badawczego, 2016, s. 125, ISBN 978-83-941769-2-1.
  15. Johann Wolfgang Wieland, Principatus Silesiae Oppoliensis exactissima Tabula geographica, sistens Circulus Oppoliensem Ober-Glogau Gros Strehliz, Cosel, Tost, Rosenberg, Falckenberg & Lubleniz, Norimbergae: ab Homannianis Heredibus. Cum Spec. S. Caes. Rque Mtis Privilegio, 1736.
  16. Andrzej Dereń, XVIII-wieczna rewolucja, „Tygodnik Prudnicki”, Antoni Weigt – redaktor naczelny, 18 (441), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 6 kwietnia 1999, s. 17, ISSN 1231-904X.
  17. Aleksandra Starczewska-Wojnar, 1042 Stöblau (Steblów) III [online], Pieczęcie gminne na Śląsku, 19 sierpnia 2021 [dostęp 2024-01-11] (pol.).
  18. Aleksandra Starczewska-Wojnar, Odciśnięta pamięć wspólnoty: prawne i komunikatywne funkcje pieczęci gmin wiejskich na przykładzie zachodnich powiatów rejencji opolskiej w latach 1816-1933, Archiwalne Źródła Tożsamości, Opole: Archiwum Państwowe w Opolu : Uniwersytet Opolski, 2020, nr 1042, ISBN 978-83-956475-6-7 [dostęp 2025-01-04] (pol.).
  19. Rolf Jehke, Amtsbezirk Burgwasser [online], territorial.de, 25 lutego 2011 [dostęp 2025-12-09].
  20. a b Kazimierz Nabzdyk, Rezultaty wyborów w powiecie prudnickim na początku XX wieku – szkic demograficzny, „Ziemia Prudnicka”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 2007, s. 75.
  21. Natomiast z pow. prudnickiego należą do terenu plebiscytowego tylko następujące gminy, które tutaj poniżej według polskich i niemieckich nazw imiennie podajemy, „Instrukcja dla Komitetów Parytetycznych”, 2, 1921, s. 24.
  22. „STEBLÓW (PRUDNIK)” i „STEBŁÓW (PRUDNIK)” w bazie danych „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką” [online], straty.pl [dostęp 2025-09-11].
  23. Working Parties [online], lamsdorf.com [dostęp 2024-01-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-29] (ang.).
  24. Damian Tomczyk, Śląsk Opolski 1945 r. Zbrodnie wojenne Wehrmachtu popełnione na czerwonoarmistach, „Biuletyn Informacyjny Akowiec”, Danuta Schetyna – redaktor naczelny, 1 (48), Opole: Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej – Oddział Opole, 2010, s. 6–8, ISSN 1506-9141.
  25. Andrzej Dereń, Polska Ziemia Prudnicka, „Tygodnik Prudnicki”, 19 (754), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 11 maja 2005, s. 8, ISSN 1231-904X.
  26. Śląsk 1949 ↓, s. 151.
  27. Śląsk 1949 ↓, s. 405.
  28. Andrzej Dereń, Historia Powiatu Prudnickiego [online], powiatprudnicki.pl [dostęp 2022-04-17] (pol.).
  29. Beata Szczerbaniewicz, Zbiornik w Racławicach Śląskich zniknął z rządowych planów. Potem przyszła powódź [online], Opolska360, 1 grudnia 2024 [dostęp 2024-12-03] (pol.).
  30. Robert Hellfeier, Chrzelicka mowa? cz. I, „Panorama Bialska”, Rafał Magosz – redaktor naczelny, 6 (279), Biała: Gminne Centrum Kultury, czerwiec 2018, s. 8, ISSN 1232-7352.
  31. Kreis Neustadt O.S. (1. Dezember 1871) [online], AGOFF [dostęp 2024-06-14] (niem.).
  32. Kreis Neustadt O.S. (1. Dezember 1885) [online], AGOFF [dostęp 2024-06-14] (niem.).
  33. Kreis Neustadt O.S. (1. Dezember 1905) [online], AGOFF [dostęp 2024-06-14] (niem.).
  34. a b Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Neustadt [online], treemagic.org [dostęp 2024-04-18] [zarchiwizowane z adresu 2023-04-13] (niem.).
  35. Ludność wiejska. Wyniki badania struktury ludności wsi z dnia 15 X 1966, Opole: Wojewódzki Urząd Statystyczny w Opolu, 1969, s. 97.
  36. a b c d e Wieś Steblów w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2020-07-02], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  37. RAPORT O STANIE GMINY KRAPKOWICE - Gmina Krapkowice [online], bip.krapkowice.pl [dostęp 2020-07-02].
  38. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo opolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 grudnia 2025, s. 51.
  39. Ewidencja – Gmina Krapkowice [online], bip.wuozopole.pl [dostęp 2023-08-16].
  40. Kasza 2020 ↓, s. 105.
  41. Maciej Dobrzański: Pociągi wracają na linię Prudnik-Krapkowice. prudnik24.pl, 2016-08-03. [dostęp 2019-03-02]. (pol.).
  42. Radosław Dimitrow: Linia kolejowa Krapkowice – Prudnik wyremontowana. Ale pociągi pasażerskie tędy nie pojadą. nto.pl, 2016-08-30. [dostęp 2020-02-15]. (pol.).
  43. Rozkład jazdy PKS na przystanku Steblów, gm. Strzeleczki [online], e-podroznik.pl [dostęp 2024-02-21].
  44. PKS Connex Prudnik / Przewozy pasażerskie / Rozkład jazdy [online], pks-prudnik.com.pl [dostęp 2024-04-08] [zarchiwizowane z adresu 2006-10-23].
  45. Damian Wicher, Nowy PKS, „Tygodnik Prudnicki”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, 49 (732), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 8 grudnia 2004, s. 5, ISSN 1231-904X.
  46. Zbigniew Taylor, Ariel Ciechański, Deregulacja i przekształcenia przedsiębiorstw transportu lądowego w Polsce na tle polityki spójności UE: Deregulation and transformation among Poland’s surface-transport companies against the background of the EU cohesion policy, IGiPZ PAN, 29 grudnia 2017, s. 126, ISBN 978-83-61590-74-3 [dostęp 2024-04-08] (pol.).
  47. Arriva przejmuje Veolia Transport Polska. infobus.pl, 2013-06-06. [dostęp 2024-04-08].
  48. Arriva zamyka komunikację lokalną w sześciu ośrodkach [online], transport-publiczny.pl, 28 listopada 2018 [dostęp 2024-04-08] (pol.).
  49. Maciej Dobrzański, Kto od lipca obsłuży przewozy pasażerskie? [online], Prudnik24, 16 lutego 2019 [dostęp 2024-04-08] (pol.).
  50. Maciej Dobrzański, Powołują związek, który ma ułatwić komunikację [online], Prudnik24, 18 sierpnia 2021 [dostęp 2024-04-08] (pol.).
  51. SPSP Steblów - News [online], www.spsp.steblow.pl [dostęp 2020-07-02].
  52. Restauracja Daniels Steblów - kontakt, telefon, ceny, opinie. [online], meteor-turystyka.pl [dostęp 2020-07-02] (pol.).
  53. Steblów - [PARAFIA] Historia [online], www.steblow.pl [dostęp 2020-07-02].
  54. Regulamin Odznaki Krajoznawczej Ziemi Prudnickiej [online], prudnik.pttk.pl [dostęp 2024-01-01].
  55. Trasy rowerowe VI ETTR w Prudniku, „Tygodnik Prudnicki”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, 27 (1019), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 7 lipca 2010, s. 20–21, ISSN 1231-904X.
  56. Informacja o stanie bezpieczeństwa powiatu krapkowickiego w zakresie ochrony przeciwpożarowej za 2018 rok [online], s. 11 [dostęp 2024-02-25].
  57. Kasza 2020 ↓, s. 581.
  58. Komenda Powiatowa Policji w Krapkowicach [online], krapkowice.policja.gov.pl [dostęp 2024-02-24] (pol.).
  59. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy (Dz. U. z 2005 r. Nr 188, poz. 1580).
  60. PSG w Opolu [online], slaski.strazgraniczna.pl, 19 sierpnia 2012 [dostęp 2024-05-08].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Śląsk: księga adresowa województwa śląskiego, Katowice: Robotnicza Spółdzielnia Wydawnicza Prasa, 1949.
  • O. Henryk Kałuża SVD Dzieje Parafii Brożec i Okolic, Brożec - Nysa 2009, s. 192-193
  • Ryszard Kasza, Powiat prudnicki – historia dawną fotografią pisana, Prudnik: Powiat Prudnicki, 2018, ISBN 978-83-931068-0-6.
  • Ryszard Kasza: Ulicami Prudnika z historią i fotografią w tle. Przemysław Birna, Franciszek Dendewicz, Piotr Kulczyk. Prudnik: Powiat Prudnicki, 2020. ISBN 978-83-954314-5-6.