Steblów (powiat krapkowicki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Steblów
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

krapkowicki

Gmina

Krapkowice

Liczba ludności (2019)

984

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

47-300[2]

Tablice rejestracyjne

OKR

SIMC

0497331

Położenie na mapie gminy Krapkowice
Mapa konturowa gminy Krapkowice, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Steblów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Steblów”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Steblów”
Położenie na mapie powiatu krapkowickiego
Mapa konturowa powiatu krapkowickiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Steblów”
Ziemia50°27′16″N 17°56′06″E/50,454444 17,935000[1]

Steblów (niem. Stöblau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Krapkowice. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Znajduje się ok. 1 km od Krapkowic w kierunku Prudnika i przejścia granicznego do Czech. Przez Steblów przepływa rzeka Osobłoga.

W latach 1945–1954 miejscowość należała do gminy Strzeleczki w powiecie prudnickim. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa wywodzi się od nazwy osobowej ,,Stebel''. 12 listopada 1946 r. nadano miejscowości, wówczas administracyjnie należącej do powiatu prudnickiego, polską nazwę Steblów[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pieczęć Steblowa (1924)

Wieś wspominana jest w dokumencie z 1294 r. jako Styblow. W 1302 r. miejscowość wymieniona jako Stebbulou. Do czasów reformacji wieś należała do parafii Dobra. W 1573 właścicielem Steblowa był Jan Rohowski (Rogowski) z Kornic[4]. Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów[5]. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk[6]. Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu drwala z toporem na ramieniu kroczącego przez most, a w otoku napis: GEMEINDE-VORSTAND Stöblau / KR. NEUSTADT O/S. (pol. Gmina Steblów / Powiat Prudnicki, Górny Śląsk)[7]. W latach 30. XIX w. powstaje szkoła. W 1845 r. istnieje gospoda i kuźnia. W 1866 r., w czasie epidemii cholery, powstaje cmentarz. Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 757 mieszkańców Steblowa 13 posługiwało się językiem niemieckim, a 744 językiem polskim[8]. W czasie II wojny światowej w Steblowie utworzono podobóz Stalag VIII B/E191 obozu jenieckiego w Łambinowicach dla jeńców z imperium brytyjskiego[9]. W 1949 we wsi znajdowały się między innymi: szkoła podstawowa prowadzona przez Inspektorat Szkolny w Prudniku[10], piekarz[11]. Do 1956 roku Steblów należał do powiatu prudnickiego. W związku z reformą administracyjną, w 1956 Steblów został odłączony od powiatu prudnickiego i przyłączony do nowo utworzonego krapkowickiego[12]. W 1980 r. powstał kościół, a w 1981 r. została utworzona samodzielna parafia (wydzielona z parafii Krapkowice).

Mieszkańcy[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość zamieszkiwana jest przez mniejszość niemiecką oraz Ślązaków. Mieszkańcy wsi posługują się gwarą prudnicką, będącą odmianą dialektu śląskiego. Należą do podgrupy gwarowej nazywanej Mietlołrzy[13].

Liczba mieszkańców wsi[edytuj | edytuj kod]

  • 1845 – 389
  • 1861 – 447
  • 1955 – 960
  • 1998 – 1051
  • 2002 – 980
  • 2009 – 994
  • 2011 – 965[14]
  • 2018 – 986
  • 2019 – 984[15]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisana jest[16]:

  • mogiła zbiorowa żołnierzy z II wojny światowej, na cmentarzu komunalnym.

Zgodnie z gminną ewidencją zabytków w Steblowie chronione są ponadto[17]:

  • cmentarz
  • kaplica-dzwonnica przy domu ul. Wiejska 24
  • kapliczka przy domu ul. Wiejska 51
  • szkoła, ul. Szkolna 2
  • dom, ul. Wiejska
  • dom, ul. Wiejska 32

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Wjazd do Steblowa od strony Prudnika

Przez Steblów przebiega droga wojewódzka:

Steblów posiada połączenia autobusowe z Opolem, Prudnikiem, Krapkowicami, Moszną, Smolarnią. We wsi znajdują się dwa przystanki autobusowe[18].

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Przystanek kolejowy w Steblowie

Nieczynny przystanek kolejowy w Steblowie znajduje się przy ul. Dworcowej. Najbliższa czynna stacja kolejowa znajduje się w Gogolinie.

Lokalni przedsiębiorcy i właściciele majątków ziemskich zawiązali w 1895 spółkę Kolej Prudnicko-Gogolińska z siedzibą w Prudniku, której celem stała się budowa linii lokalnej z Prudnika do Gogolina. Linia kolejowa nr 306 relacji PrudnikGoglin została oddana do użytku w 1896[19]. Powódź w 1997 zniszczyła most na Odrze w Krapkowicach, uniemożliwiając dojazd do Gogolina. W 2005 ruch na linii 306 został zawieszony. Zmodernizowana do celów towarowych linia relacji Prudnik – Krapkowice została oddana do użytku w 2016[20][21].

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

We wsi działa Stowarzyszeniowa Publiczna szkoła Podstawowa[22], biblioteka publiczna, OSP, restauracja[23].

Religia[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej[24].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Oddział PTTK „Sudetów Wschodnich” w Prudniku ustanowił turystyczną Odznakę Krajoznawczą Ziemi Prudnickiej, którą zdobywa się poprzez zwiedzenie odpowiedniej liczby obiektów w miejscowościach położonych na ziemi prudnickiej, w tym w Steblowie[25].

12 lipca 2010, w ramach organizowanego w Prudniku VI Europejskiego Tygodnia Turystyki Rowerowej, w którym wzięli udział rowerzyści z całej Europy, przez Steblów prowadziła trasa „Szlakiem Pielgrzyma”[26].

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

W zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz innych miejscowych zagrożeń w Steblowie działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej[27]. Do 1998 bezpieczeństwo pożarowe w Steblowie było nadzorowane przez Komendę Rejonową PSP w Prudniku[28].

Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 6 Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach[29].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 130883
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1223 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  4. Roman Sękowski, Stosunki społeczne na wsiach księstw opolskiego i raciborskiego w epoce Habsburgów (XVI–XVII wiek) w świetle aktów prawnych i akt sądowych: Materiały, Chorzów: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – Państwowego Instytutu Badawczego, 2016, s. 125, ISBN 978-83-941769-2-1.
  5. Johann Wolfgang Wieland, Principatus Silesiae Oppoliensis exactissima Tabula geographica, sistens Circulus Oppoliensem Ober-Glogau Gros Strehliz, Cosel, Tost, Rosenberg, Falckenberg & Lubleniz, Norimbergae: ab Homannianis Heredibus. Cum Spec. S. Caes. Rque Mtis Privilegio, 1736.
  6. Andrzej Dereń, XVIII-wieczna rewolucja, „Tygodnik Prudnicki”, Antoni Weigt – redaktor naczelny, 18 (441), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 6 kwietnia 1999, s. 17, ISSN 1231-904X.
  7. 1042 Stöblau (Steblów) III, Pieczęcie gminne na Śląsku, 19 sierpnia 2021 [dostęp 2024-01-11] (pol.).
  8. Kazimierz Nabzdyk, Rezultaty wyborów w powiecie prudnickim na początku XX wieku – szkic demograficzny, „Ziemia Prudnicka”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 2007, s. 75.
  9. Working Parties, lamsdorf.com [dostęp 2024-01-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-29] (ang.).
  10. Śląsk 1949 ↓, s. 151.
  11. Śląsk 1949 ↓, s. 405.
  12. Andrzej Dereń, Historia Powiatu Prudnickiego, powiatprudnicki.pl [dostęp 2022-04-17] (pol.).
  13. Robert Hellfeier, Chrzelicka mowa? cz. I, „Panorama Bialska”, Rafał Magosz – redaktor naczelny, 6 (279), Biała: Gminne Centrum Kultury, czerwiec 2018, s. 8, ISSN 1232-7352.
  14. Wieś Steblów w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2020-07-02] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  15. RAPORT O STANIE GMINY KRAPKOWICE - Gmina Krapkowice, bip.krapkowice.pl [dostęp 2020-07-02].
  16. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 49. [dostęp 2012-12-10].
  17. Ewidencja – Gmina Krapkowice, bip.wuozopole.pl [dostęp 2023-08-16].
  18. Rozkład jazdy PKS na przystanku Steblów, gm. Strzeleczki, e-podroznik.pl [dostęp 2024-02-21].
  19. Kasza 2020 ↓, s. 105.
  20. Maciej Dobrzański: Pociągi wracają na linię Prudnik-Krapkowice. prudnik24.pl, 2016-08-03. [dostęp 2019-03-02]. (pol.).
  21. Radosław Dimitrow: Linia kolejowa Krapkowice – Prudnik wyremontowana. Ale pociągi pasażerskie tędy nie pojadą. nto.pl, 2016-08-30. [dostęp 2020-02-15]. (pol.).
  22. SPSP Steblów - News, www.spsp.steblow.pl [dostęp 2020-07-02].
  23. Restauracja Daniels Steblów - kontakt, telefon, ceny, opinie., meteor-turystyka.pl [dostęp 2020-07-02] (pol.).
  24. Steblów - [PARAFIA] Historia, www.steblow.pl [dostęp 2020-07-02].
  25. Regulamin Odznaki Krajoznawczej Ziemi Prudnickiej, prudnik.pttk.pl [dostęp 2024-01-01].
  26. Trasy rowerowe VI ETTR w Prudniku, „Tygodnik Prudnicki”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, 27 (1019), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 7 lipca 2010, s. 20–21, ISSN 1231-904X.
  27. Informacja o stanie bezpieczeństwa powiatu krapkowickiego w zakresie ochrony przeciwpożarowej za 2018 rok, s. 11 [dostęp 2024-02-25].
  28. Kasza 2020 ↓, s. 581.
  29. Komenda Powiatowa Policji w Krapkowicach, krapkowice.policja.gov.pl [dostęp 2024-02-24] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Śląsk: księga adresowa województwa śląskiego, Katowice: Robotnicza Spółdzielnia Wydawnicza Prasa, 1949.
  • O. Henryk Kałuża SVD Dzieje Parafii Brożec i Okolic, Brożec - Nysa 2009, s. 192-193
  • Ryszard Kasza: Ulicami Prudnika z historią i fotografią w tle. Przemysław Birna, Franciszek Dendewicz, Piotr Kulczyk. Prudnik: Powiat Prudnicki, 2020. ISBN 978-83-954314-5-6.