Moszna (województwo opolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie opolskim. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Artykuł 50°26′15″N 17°46′01″E
- błąd 39 m
WD 50°25'59.9"N, 17°46'0.1"E
- błąd 14 m
Odległość 490 m
Moszna
wieś
Ilustracja
Pałac w Mosznej
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat krapkowicki
Gmina Strzeleczki
Liczba ludności (2011) 344[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 47-370[2]
Tablice rejestracyjne OKR
SIMC 0503534
Położenie na mapie gminy Strzeleczki
Mapa lokalizacyjna gminy Strzeleczki
Moszna
Moszna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Moszna
Moszna
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Moszna
Moszna
Położenie na mapie powiatu krapkowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krapkowickiego
Moszna
Moszna
Ziemia50°26′15″N 17°46′01″E/50,437500 17,766944
Strona internetowa

Moszna (dodatkowa nazwa w j. niem. Moschen) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Strzeleczki[3]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Kotliny Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 344 osoby[1].

Do wsi należy przysiółek Urszulanowice.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 11 km od granicy z Czechami, w zachodniej części Kotliny Raciborskiej, na dawnym szlaku komunikacyjnym z Prudnika do Krapkowic około 30 km od Opola, tuż przy granicy gminy Strzeleczki z gminą Biała (powiat prudnicki). Należy do Euroregionu Pradziad[4]. Położona jest w rozwidleniu lewych dopływów Odry.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

W Mosznej panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,3 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Mosznej wynoszą 612 mm. Dominują wiatry zachodnie[5].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje wieś pod obecnie stosowaną, polską nazwą Moszna, a także niemiecką Moschen we fragmencie: „Moschen (polnisch Moszna)”[6]. Nazwa wsi pochodzi od wyrazu moszna, tj. worek, torba – w znaczeniu topograficznym: wgłębienie, dolina[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół Niepokalanego Serca Maryi

Wieś była lokowana w czasach średniowiecza na prawie niemieckim. Pierwsze źródła pisane wspominające wieś pochodzą z 1687[7].

W 1679 właścicielem wsi była rodzina von Skallów. Około 1723 przeszła ona w ręce Wilhelma von Reisewitza. W 1771 kolejnym jej właścicielem został Heinrich Leopold von Seherr-Toß. W 1853 Moszną sprzedano Heinrichowi von Erdmansdorfowi, a w 1866 nabył ją Hubert von Tiele-Winckler z rodu Tiele-Wincklerowie.

W latach 1743–1945 wieś należała do powiatu prudnickiego.

Pałac w Mosznej został zbudowany w XVIII wieku.

W latach 1945–1950 Moszna należała do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego.

W 1948 na bazie stada ze zlikwidowanej stadniny w Dłoniach koło Rawicza, w Mosznej powstała stadnina koni, która prowadzi od początku hodowlę koni pełnej krwi angielskiej, a od 1961 również koni szlachetnej półkrwi.

Według stanu z 1 lipca 1952 Moszna należała do gminy Łącznik[8].

W latach 1983–1999, według projektu architektów Zbigniewa Trzosa i Alojzego Wocko, w Mosznej zbudowano kościół filialny pod wezwaniem Niepokalanego Serca Maryi należący do parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Łączniku,

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Widok pałacu

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[9]:

  • zespół pałacowy, z XVIII-XX w.:
    • pałac
    • oficyna
    • stajnie
    • wozownie
    • park, w parku zamkowym odkryto na początku XX wieku fragmenty piwnic, które H. Barthel w 1929 identyfikował, raczej bezzasadnie, z zamkiem templariuszy, miał on łączyć się podziemiami z zamkiem w Chrzelicach. Po II wojnie światowej podczas prac budowlanych natknięto się na ślady średniowiecznej palisady
    • stacja pomp, ul. Zamkowa, z pocz. XX w.
    • dom, ul. Wiejska 22, z pocz. XX w.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Przez Mosznę przebiega droga wojewódzka:

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

W 1895 firma Lenz & Co, lokalne samorządy, właściciele papierni w Krapkowicach oraz majątków ziemskich zawiązali spółkę Kolej Prudnicko-Gogolińska z siedzibą w Prudniku, której celem stała się budowa drugorzędnej, normalnotorowej linii lokalnej z Prudnika do Gogolina, na stacjach końcowych stycznej z istniejącymi już w tym czasie liniami państwowymi. Pierwszy odcinek – z Prudnika do Białej Prudnickiej – oddano dla ruchu towarowego 22 października 1896, a już 4 grudnia 1896 oddano do użytku całą linię z Prudnika do Gogolina, zarówno dla ruchu towarowego, jak i osobowego. 28 listopada 2005 w związku z pogarszającym się stanem torów oraz kradzieżami szyn linia została całkowicie zamknięta i wykreślona z wykazu D29[10].

3 sierpnia 2016 roku zmodernizowana przed czasem linia kolejowa relacji Prudnik–Krapkowice (docelowo do Gogolina) została oddana do użytku. Tory miały być wykorzystywane do celów wojskowych (dojazd do Centralnej Składnicy Materiałów Wybuchowych pod Krapkowicami); planowano corocznie dwa przejazdy kontrolne. Poza tym z torowiska będą mogły korzystać prywatne firmy, takie jak Metsä Tissue, która prowadzi w Krapkowicach zakład papierniczy. Szybkość pociągów na tym odcinku będzie mogła wynosić 40 km/h[11]. Nie jest przewidywana reaktywacja ruchu pasażerskiego[12].

Moszna
Linia nr 306 Gogolin – Prudnik
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Zielina
odległość: 2,439 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 1,817 km

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Pałac w Mosznej jest jednym z najbardziej znanych obiektów zabytkowych w województwie opolskim. W obiekcie odbywa się doroczne Święto kwitnącej azalii[13] – w maju i czerwcu jest tu popularyzowana muzyka kompozytorów polskich i niemieckich, w czasie święta galeria prezentuje wystawy plastyczne, odbywają się tu również plenery malarskie[14].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

 Wykaz literatury uzupełniającej: Moszna (województwo opolskie).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych – Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. Mapa interaktywna, emapy.com [dostęp 2020-08-20].
  5. Klimat: Moszna: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu – Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2020-08-20].
  6. Felix Triest 1865 ↓, s. 1100.
  7. a b Moszna – Urząd Gminy Strzeleczki, strzeleczki.pl [dostęp 2020-08-20].
  8. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
  9. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 49. [dostęp 2012-12-11].
  10. Historia linii Gogolin-Prudnik.
  11. Maciej Dobrzański, Pociągi wracają na linię Prudnik – Krapkowice, Prudnik24, 3 sierpnia 2016 [dostęp 2020-03-16] (pol.).
  12. Radosław Dimitrow, Linia kolejowa Krapkowice – Prudnik wyremontowana. Ale pociągi pasażerskie tędy nie pojadą, Nowa Trybuna Opolska, 30 sierpnia 2016 [dostęp 2020-03-16] (pol.).
  13. Muzyczne Święto Kwitnących Azalii 1–30 maja 2015 – Zamek Moszna, www.moszna-zamek.pl [dostęp 2020-08-20] (pol.).
  14. Wojciech Giermaziak, Zamek w Mosznej jako dawne Centrum Terapii Nerwic, „Forum Bibliotek Medycznych”, R.10, nr 1, 2017, s.546.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschlesien. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.