Kórnica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kórnica
Kościół par. pw. śś. Fabiana i Sebastiana
Kościół par. pw. śś. Fabiana i Sebastiana
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat krapkowicki
Gmina Krapkowice
Strefa numeracyjna (+48) 77
Kod pocztowy 47-300[1]
Tablice rejestracyjne OKR
SIMC 0497242
Położenie na mapie gminy Krapkowice
Mapa lokalizacyjna gminy Krapkowice
Kórnica
Kórnica
Położenie na mapie powiatu krapkowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krapkowickiego
Kórnica
Kórnica
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Kórnica
Kórnica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kórnica
Kórnica
Ziemia50°24′13″N 17°54′03″E/50,403611 17,900833

Kórnica (niem. Körnitz[2]) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Krapkowice.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Kórnica[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0497259 Czekaj część wsi
0497265 Wygon część wsi

Sołectwo[edytuj | edytuj kod]

Sołectwo Kórnica składa się z osiedla starej Kórnicy, z założonej w 1714 roku wsi służebnej Schekai/Chudoba, z w 1784 roku założonej kolonii fryderycjanskiej Reitersdorf/Rajdyna oraz z folwarku Agnesenhof/Agnieszów, założonego w 1826 roku.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Kórnica zamieszkana jest w większości przez miejscową ludność śląską i niemiecką.

Liczba mieszkańców waha się dziś około 700 osób (1925: 1193 mieszkańców / 1913: 1204 / 1861: 970 – 963 katolików, 7 protestantów- / 1845: 667 / 1830: 572 / 1784: 383).

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według Heinricha Adamy'ego nazwa miejscowości wywodzi się od polskiej nazwy ptaka domowego "kury" -"von kur, kura, kogut, kokosz = Hahn und Henne"[5]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najwcześniejszą nazwę miejscowości wymienia ją w polskiej formie - "Kurnica" podając jej znaczenie "Huhnerdorf" czyli po polsku "Miejscowość kur"[5]. Niemcy zgermanizowali nazwę miejscowości na Körnitz w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie.

Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje wieś pod polską nazwą Kurnica, a także zgermanizowaną Körnitz we fragmencie: "Körnitz (1217 Carnici, polnisch Kurnica)"[6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kórnica pojawia się po raz pierwszy w historii w dokumencie z dnia 30 października 1323 roku, z panem dziedzicznym Wernerem I von Körnitz. Werner I von Körnitz przybył tutaj wraz z żoną Dobislavą, synem Andreasem oraz pewnie dalszymi kolonistami z wioski Duckwitz (koło Wrocławia), w trakcie z zachodu na wschód rozprzestrzeniającej się kolonizacji Górnego Śląska poprzez niemieckich osadników. Potomkowie Wernera von Körnitz (Andreas, Jaroslaw, Werner II, Janus i Heinrich) posiadali wioskę do 1455 roku. Tego roku wioskę otrzymał od księcia opolskiego Bolka V pan Heinrich von Müllmen. Późniejsi panowie wioski to ród Strala von Müllmen, pan Friedrich Schoff, ród von Redern (1574-1780) oraz ród hrabiów von Seherr-Thoss[7].

W 1864 roku Kórnica składała się z części wiejskiej oraz z majątku (Rittergut) do którego należały Schekai i Agnesenhof. Majątek z polami mierzył 2731 morgów (682 ha) ziemi i posiadał 34 konie, 91 krów, 3200 owiec i 8 świń. W części wiejskiej żyły (wraz z Schekai) 32 rodziny rolników, 15 rodzin zagrodników oraz 45 rodzin chałupników. Mieszkańcy wioski uprawiali 2217 morgów (554 ha) dobrej ziemi rolniczej i posiadali 81 koni, 380 sztuk bydła i 60 świń. W wiosce znajdowały się kościół, szkoła, 3 karczmy, 4 kowalnie, 5 posesje rzemieślnicze, 140 domów prywatnych oraz 119 budynków rolniczych.

W plebiscycie o przynależność państwową Górnego Śląska, w 1921 roku, wypowiedziało się 73% mieszkańców za przynależnością ich ojczyzny do Niemiec. W II wojnie światowej zginęło ok. 100 kórniczan na frontach wojny oraz po zajęciu wioski poprzez wojska radzieckie a później poprzez nową administrację polską. Latem 1945 roku wioska zasłynęła z powstania, jakie miejscowa ludność zorganizowała przeciw polskim władzom[8].

W latach 1945-54 siedziba gminy Kórnica.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[9]:

  • kościół par. pw. śś. Fabiana i Sebastiana. Po raz pierwszy kościół w Kórnicy jest wzmiankowany w 1433 roku. W okresie Reformacji kościół znajdował się w ręku protestantów, mieszkańcy wioski byli do XVII wieku protestantami. W 1710 roku orkan zdewastował kościół i szkołę. Nowy kościół zbudowany został w latach 1794-95 jako filia Krapkowic. Parafia utworzona została 10 V 1851 r.
  • spichrz folwarczny, z 1795 r.

inne zabytki:

  • cmentarz, znajdujący się przy kościele
  • krzyż z 1893 roku, wznosi się przed wejściem do świątyni, postawiony z okazji jubileuszu księdza Andreasa Krecika.


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. a b Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 59.
  6. Felix Triest 1865 ↓, s. 1080.
  7. Andreas Smarzly, Körnitz und seine Anfänge, w: Neustädter Heimatbrief, nr. 07.2006 (s. 216-217), 08.2006 (S.247-248) 09.2006 (s. 249-280) i 10/2006 (s. 311-313)
  8. Andreas Smarzly, Pół dnia wolności – wypadki kórnickie latem 1945 roku w: Ziemia Prudnicka – Rocznik 2005 (s. 35-39)
  9. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 10.12.2012]. s. 48.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]