Wasyl III Rurykowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wasyl III Iwanowicz
ilustracja
wielki książę moskiewski
Okres panowania od 1505
do 1533
Poprzednik Iwan III Srogi
Następca Iwan IV Groźny
Dane biograficzne
Dynastia Rurykowicze
Data urodzenia 25 marca 1479
Data śmierci 4 grudnia 1533
Ojciec Iwan III Srogi
Matka Zoe Paleolog
Żona Salomonida Saburowa
Helena Glińska
Dzieci Iwan IV Groźny
Jerzy

Wasyl III Iwanowicz (ros. Василий III Иванович; ur. 25 marca 1479, zm. 4 grudnia 1533) – wielki książę moskiewski w latach 1505–1533, syn Iwana III Srogiego (1462–1505) i jego drugiej żony, Zofii Paleolog.

W pierwszych dziesięcioleciach XVI wieku, kontynuując po swym ojcu dzieło podboju ziem ruskich, wdał się w wojny z Litwą i Polską (wojna litewsko-moskiewska 1507-1508 i wojna litewsko-moskiewska 1512-1522). W 1510 roku zdobył Psków, a w 1514 roku Smoleńsk. W 1521 roku przyłączył do swojej domeny Księstwo Riazańskie. Umocnił też swą władzę kosztem bojarów, którzy nadal jednak sprawowali pewną władzę w kraju: ściągali daniny i zasiadali w Dumie Bojarskiej.

Za Wasyla III zakończona została rozbudowa Kremla, który otoczony został ceglanym murem z wieżami. Zaznaczyło się również, po okresie mongolskich zniszczeń, ożywienie kultury, piśmiennictwa i malarstwa.

Pierwszą żoną Wasyla III była Salomonida Juriewna Saburowa, lecz została oddalona przez cara do klasztoru, gdyż przez dwadzieścia lat małżeństwa nie dała mu potomka. Wasyl III pojął wkrótce za żonę katoliczkę, Litwinkę Helenę Glińską. Helena urodziła carowi dwóch synów, Iwana IV Groźnego oraz Jerzego (1532).

Po śmierci Wasyla III, w czasie regencji jego żony, bojarowie próbowali odzyskać swe wpływy i znaczenie. Wzajemne porachunki, intrygi i spiski bojarów trwały kilkanaście lat, do czasu uzyskania pełnoletności przez następcę tronu Iwana IV, który został koronowany na cara w 1547 roku.

Zobacz też[edytuj]