Wiktor Amadeusz II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiktor Amadeusz II
ilustracja
wizerunek herbu
herb króla Sardynii od 1720 r.
książę Sabaudii
Okres panowania od 1675
do 3 września 1730
król Sycylii
Okres panowania od 1713
do 1720
król Sardynii
Okres panowania od 1720
do 3 września 1730
Dane biograficzne
Dynastia sabaudzka
Data i miejsce urodzenia 14 maja 1666
Turyn
Data śmierci 31 października 1732
Ojciec Karol Emanuel II
Matka Maria Joanna Baptisty de Savoie-Nemours
Żona Maria Anna Orleańska
Dzieci Maria Adelajda,
Maria Anna,
Maria Ludwika,
Wiktor Amadeusz,
Karol Emanuel III,
Emanuel Filibert
Żona Anna Canalis di Cumiana
kochanka Jeanne Baptiste d’Albret de Luynes
Dzieci Wiktor Franciszek,
Katarzyna,
Maria Wiktoria
Odznaczenia
Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch)

Wiktor Amadeusz II (ur. 14 maja 1666 w Turynie, zm. 31 października 1732) – władca z dynastii sabaudzkiej. Książę Sabaudii (1675-1730), król Sycylii (1713-1720), król Sardynii (1720-1730).

Biografia[edytuj]

Urodził się w Turynie jako syn Karola Emanuela II, księcia Sabaudii i jego drugiej żony – Marii Joanny Baptisty de Savoie-Nemours.

Wiktor Amadeusz II musiał jako władca niezbyt potężnego państwa lawirować między wpływami i polityką dwóch potęg; Francji i Austrii. Był dobrym politykiem. Umiał zręcznie wygrywać silniejszych partnerów przeciw sobie. Po objęciu władzy zgodnie z nietolerancyjną polityką Ludwika XIV został zmuszony do podjęcia aktów represyjnych wobec zamieszkujących Piemont Waldensów. Ludwik XIV za pomoc w walce z waldensami naciskał na zawarcie sojuszu z Francją. Wiktor Amadeusz odmówił i przeszedł na stronę Ligi Augsburskiej, czyli na rzecz sojuszu utworzonego przez cesarza Leopolda I Habsburga i kilku z książąt z południowych Niemiec.

Mimo klęsk ponoszonych przez wojska sabaudzkie Wiktor Amadeusz II wyszedł z całej kampanii zwycięsko. W tajemnicy przed Ligą rozpoczął tajne rokowania z Francją, z którą zawarł ostatecznie pokój w Pinerolo w 1696 roku.

Gdy rozpoczęła się wojna o hiszpańską sukcesję (1700-1714), Księstwo Sabaudii-Piemontu początkowo poparło Francuzów, lecz w 1703 zdradziło Francję. Ludwik XIV wydał więc rozkaz ataku na Księstwo i opanował je. W latach 1704-1705 państwo sabaudzko-piemonckie znalazło się pod okupacja francuską.

W 1714 otrzymał Sycylię z tytułem królewskim oraz prawo do korony Hiszpanii po wygaśnięciu francuskiej linii Burbonów. W 1720 odstąpił Austrii Sycylię w zamian za Sardynię. Władca ten przeprowadził liczne reformy wewnętrzne. Jego głównym celem stało się zniesienie przywilejów szlachty i kleru, w tym przysługujących im immunitetów fiskalnych. Przeprowadził reorganizację administracji. Utworzył podpatrując wzory francuskie Radę Państwa i Generalną Radę Finansów. Za Wiktora Amadeusza państwo przejmowało opiekę nad instytucjami dobroczynnymi, co uderzało głównie w duchowieństwo. Opracowano kataster, który służył jako podstawa opodatkowania szlachty[1]. Nie zmienił się jednak stosunek powinności feudalnych.

Obok reformy administracji władca był patronem wielu inicjatyw gospodarczych. Usprawniono komunikację. Przebudowano wiele dróg i kanałów. Rozbudowano największy port Niceę.

3 września 1730 roku abdykował na rzecz swojego syna Karola Emanuela III.

Małżeństwa i potomstwo[edytuj]

W 1683 ożenił się z Marią Anną Orleańską, bratanicą króla Ludwika XIV (córką księcia OrleanuFilipa I i jego pierwszej żony – Henrietty Anny Stuart). Mieli 6 dzieci:

  1. Marię Adelajdę, (1685-1712), żonę Ludwika Burbona, księcia Burgundii, "Małego Delfina" (1682–1712), syna Wielkiego Delfina – Ludwika Burbona (1661-1711) i Marii Anny Wittelsbach (1660-1690), księżniczki bawarskiej,
  2. Marię Annę (1687-1690),
  3. Marię Ludwikę (1688-1714), pierwszą żonę króla Hiszpania – Filipa V Burbona,
  4. Wiktora Amadeusza (1699-1715), księcia Piemontu,
  5. Karola Emanuela III (1701-1773),
  6. Emanuela Filiberta (1705), księcia Chablais,

Jego drugą żoną została Anna Canalis di Cumiana (ur. 1679 – zm. 1769), było to małżeństwo morganatyczne.

Wiktor Amadeusz II miał również dzieci z Jeanne Baptiste d’Albret de Luynes, swoją kochanką (ur. 1670 – zm. 1736):

  • Wiktora Franciszka Sabaudzkiego, markiza di Susa. (1694-1762),
  • Katarzynę Sabaudzką (1713-1779), żonę hrabiego Giorgio Magro,
  • Marię Wiktorię Sabaudzką, markizę di Susa. (1690-1766).

Ordery[edytuj]

Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) od 1675 Wielki Mistrz[2]

Rodowód[edytuj]

 
 
 
 
 
Emanuel Filibert
 
 
Karol Emanuel I Wielki
 
 
 
 
 
 
Małgorzata Walezjuszka
 
 
Wiktor Amadeusz I
 
 
 
 
 
 
Filip II Habsburg
 
 
Katarzyna Michalina Habsburżanka
 
 
 
 
 
 
Elżbieta Walezjuszka
 
 
Karol Emanuel II
 
 
 
 
 
 
Antoni Burbon-Vendôme
 
 
Henryk IV Burbon
 
 
 
 
 
 
Joanna III z Nawarry
 
 
Krystyna Maria Burbon
 
 
 
 
 
 
Franciszek I Medyceusz
 
 
Maria Medycejska
 
 
 
 
 
 
Joanna Habsburżanka
 
Wiktor Amadeusz II
 
 
 
 
 
Jakub Sabaudzki-Nemours
 
 
Henryk I Sabaudzki-Nemours
 
 
 
 
 
 
Anna Este
 
 
Karol Amadeusz Sabaudzki-Nemours
 
 
 
 
 
 
Karol Guise-Aumale
 
 
Anna Lotaryńska
 
 
 
 
 
 
Maria Lotaryńska
 
 
Maria Joanna Baptysta Sabaudzka-Nemours
 
 
 
 
 
 
Henryk IV Burbon
 
 
Cezar Burbon-Vendôme
 
 
 
 
 
 
Gabriela z Estrées
 
 
Elżbieta Burbon
 
 
 
 
 
 
Filip Emanuel Lotaryński-Mercœur
 
 
Franciszka Lotaryńska-Mercœur
 
 
 
 
 
 
Maria Luksemburska
 

Przypisy

  1. Józef Andrzej Gierowski, Historia Włoch, Wrocław 1986, s. 286
  2. Federico Bona: I Cavalieri dell'Ordine Supremo del Collare o della Santissima Annunziata (wł.). W: Blasonario subalpino [on-line].


Bibliografia[edytuj]

  • Emanuel Rostworowski, Historia powszechna – wiek XVIII, Warszawa 1984.
  • Geoffrey Symcox, Victor Amadeus II. , Absolutism in the Savoyard State 1675-1730, London: Thames & Hudson 1983.
  • Józef Andrzej Gierowski, Historia Włoch, Ossolineum, Wrocław 2003 Zakład Narodowy im. Ossolińskich ISBN 83-04-04674-1.
  • Domenico Carutti, Storia del regno di Carlo Emanuele III, Torino 1959.
  • Giuseppe Silingardi, Ludovico Antonio Muratori e i re sabaudi Vittorio Amedeo II e Carlo Emanuele III, Torino 1872.
  • Michele Ruggiero, Storia della Valle di Susa. Pinerolo, Alzani Editore 1996. ISBN 88-8170-032-8
  • D. Carutti, Il Primo Re di Casa Savoia: Vittorio Amedeo II, Torino 1897.
  • D. Carutti, Storia del Regno di Vittorio Amedeo II, Torino 1863.
  • R. Palmarocchi, Sardegna Sabauda: il regno di Vittorio Amedeo II, Cagliari 1936.
  • G. Symcox, Vittorio Amedeo II. L'assolutismo sabaudo 1675 – 1730, Torino 1989.
  • V. E. Stellardi, Il Regno di Vittorio Amedeo II in Sicilia, Torino 1862-1866.
  • M. Viora, Storia delle leggi sui Valdesi di Vittorio Amedeo II, Bologna 1930.