Wiktor Amadeusz II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiktor Amadeusz II
ilustracja
książę Sabaudii
Okres panowania od 1675
do 3 września 1730
król Sycylii
Okres panowania od 1713
do 1720
król Sardynii
Okres panowania od 1720
do 3 września 1730
Dane biograficzne
Dynastia sabaudzka
Data i miejsce urodzenia 14 maja 1666
Turyn
Data śmierci 31 października 1732
Ojciec Karol Emanuel II
Matka Maria Joanna Baptisty de Savoie-Nemours
Żona 1. Maria Anna Orleańska,
2. Anna Teresa Canalis di Cumiana
Dzieci z Marią Anną Orleańską:
Maria Adelajda,
Maria Anna,
Maria Ludwika,
Wiktor Amadeusz,
Karol Emanuel III,
Emanuel Filibert;
nieślubne:
Wiktor Franciszek,
Katarzyna,
Maria Wiktoria
Odznaczenia
Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch)
Coat of arms of the Kingdom of Italy (1870).svg

Wiktor Amadeusz II (ur. 14 maja 1666 w Turynie, zm. 31 października 1732) – władca z dynastii sabaudzkiej. Książę Sabaudii (1675-1730), król Sycylii (1713-1720), król Sardynii (1720-1730).

Biografia[edytuj]

Urodził się w Turynie jako syn Karola Emanuela II, księcia Sabaudii i jego drugiej żony – Marii Joanny Baptisty de Savoie-Nemours.

Wiktor Amadeusz II musiał jako władca niezbyt potężnego państwa lawirować między wpływami i polityką dwóch potęg; Francji i Austrii. Był dobrym politykiem. Umiał zręcznie wygrywać silniejszych partnerów przeciw sobie. Po objęciu władzy zgodnie z nietolerancyjną polityką Ludwika XIV został zmuszony do podjęcia aktów represyjnych wobec zamieszkujących Piemont Waldensów. Ludwik XIV za pomoc w walce z waldensami naciskał na zawarcie sojuszu z Francją. Wiktor Amadeusz odmówił i przeszedł na stronę Ligi Augsburskiej, czyli na rzecz sojuszu utworzonego przez cesarza Leopolda I Habsburga i kilku z książąt z południowych Niemiec.

Mimo klęsk ponoszonych przez wojska sabaudzkie Wiktor Amadeusz II wyszedł z całej kampanii zwycięsko. W tajemnicy przed Ligą rozpoczął tajne rokowania z Francją, z którą zawarł ostatecznie pokój w Pinerolo w 1696 roku.

Gdy rozpoczęła się wojna o hiszpańską sukcesję (1700-1714), Księstwo Sabaudii-Piemontu początkowo poparło Francuzów, lecz w 1703 zdradziło Francję. Ludwik XIV wydał więc rozkaz ataku na Księstwo i opanował je. W latach 1704-1705 państwo sabaudzko-piemonckie znalazło się pod okupacja francuską.

W 1714 otrzymał Sycylię z tytułem królewskim oraz prawo do korony Hiszpanii po wygaśnięciu francuskiej linii Burbonów. W 1720 odstąpił Austrii Sycylię w zamian za Sardynię. Władca ten przeprowadził liczne reformy wewnętrzne. Jego głównym celem stało się zniesienie przywilejów szlachty i kleru, w tym przysługujących im immunitetów fiskalnych. Przeprowadził reorganizację administracji. Utworzył podpatrując wzory francuskie Radę Państwa i Generalną Radę Finansów. Za Wiktora Amadeusza państwo przejmowało opiekę nad instytucjami dobroczynnymi, co uradzało głównie w duchowieństwo. Opracowano kataster, który służył jako podstawa opodatkowania szlachty[1]. Nie zmienił się jednak stosunek powinności feudalnych.

Obok reformy administracji władca był patronem wielu inicjatyw gospodarczych. Usprawniono komunikację. Przebudowano wiele dróg i kanałów. Rozbudowano największy port Niceę.

3 września 1730 roku abdykował na rzecz swojego syna Karola Emanuela III.

Małżeństwa i potomstwo[edytuj]

W 1683 ożenił się z Marią Anną Orleańską, bratanicą króla Ludwika XIV (córką księcia OrleanuFilipa I i jego pierwszej żony – Henrietty Anny Stuart). Mieli 6 dzieci:

  1. Marię Adelajdę, (1685-1712), żonę Ludwika Burbona, księcia Burgundii, "Małego Delfina" (1682–1712), syna Wielkiego Delfina – Ludwika Burbona (1661-1711) i Marii Anny Wittelsbach (1660-1690), księżniczki bawarskiej,
  2. Marię Annę (1687-1690),
  3. Marię Ludwikę (1688-1714), pierwszą żonę króla Hiszpania – Filipa V Burbona,
  4. Wiktora Amadeusza (1699-1715), księcia Piemontu,
  5. Karola Emanuela III (1701-1773),
  6. Emanuela Filiberta (1705), księcia Chablais,

Jego drugą żoną została Anna Canalis di Cumiana (ur. 1679 – zm. 1769), było to małżeństwo morganatyczne.

Wiktor Amadeusz II miał również dzieci z Jeanne Baptiste d’Albret de Luynes, swoją kochanką (ur. 1670 – zm. 1736):

  • Wiktora Franciszka Sabaudzkiego, markiza di Susa. (1694-1762),
  • Katarzynę Sabaudzką (1713-1779), żonę hrabiego Giorgio Magro,
  • Marię Wiktorię Sabaudzką, markizę di Susa. (1690-1766).

Przypisy

  1. Józef Andrzej Gierowski, Historia Włoch, Wrocław 1986, s. 286

Bibliografia[edytuj]

  • Emanuel Rostworowski, Historia powszechna – wiek XVIII, Warszawa 1984.
  • Geoffrey Symcox, Victor Amadeus II. , Absolutism in the Savoyard State 1675-1730, London: Thames & Hudson 1983.
  • Józef Andrzej Gierowski, Historia Włoch, Ossolineum, Wrocław 2003 Zakład Narodowy im. Ossolińskich ISBN 83-04-04674-1.
  • Domenico Carutti, Storia del regno di Carlo Emanuele III, Torino 1959.
  • Giuseppe Silingardi, Ludovico Antonio Muratori e i re sabaudi Vittorio Amedeo II e Carlo Emanuele III, Torino 1872.
  • Michele Ruggiero, Storia della Valle di Susa. Pinerolo, Alzani Editore 1996. ISBN 88-8170-032-8
  • D. Carutti, Il Primo Re di Casa Savoia: Vittorio Amedeo II, Torino 1897.
  • D. Carutti, Storia del Regno di Vittorio Amedeo II, Torino 1863.
  • R. Palmarocchi, Sardegna Sabauda: il regno di Vittorio Amedeo II, Cagliari 1936.
  • G. Symcox, Vittorio Amedeo II. L'assolutismo sabaudo 1675 – 1730, Torino 1989.
  • V. E. Stellardi, Il Regno di Vittorio Amedeo II in Sicilia, Torino 1862-1866.
  • M. Viora, Storia delle leggi sui Valdesi di Vittorio Amedeo II, Bologna 1930.