Wojska Specjalne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wojska Specjalne
Godło
Orzeł Wojsk Specjalnych[1]
Państwo  Polska
Siły zbrojne Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
Nazwa skrócona WS
Data utworzenia 4 lipca 2007
Proporzec PL special forces flag IIIRP.svg
Liczebność 3380[2]
Najwyższe dowództwa
Cywilne Minister Obrony Narodowej
Wojskowe Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych
Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych

Wojska Specjalne (WS) – rodzaj Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Funkcjonowanie[edytuj | edytuj kod]

Wojska Specjalne powołane zostały ustawą o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw z dnia 24 maja 2007. W ich skład weszły istniejące wówczas trzy jednostki sił specjalnych, utworzone w latach 60 (Jednostka Wojskowa Komandosów), 70 (Jednostka Wojskowa Formoza), 90 XX w. (Jednostka Wojskowa Grom). Funkcje dowodzenia Wojskami Specjalnymi przejęło Dowództwo Wojsk Specjalnych. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 maja 2007 roku siły wydzielane z Wojsk Specjalnych nie były podporządkowane Dowódcy Operacyjnemu Sił Zbrojnych. Dzięki temu wojska te mogły realizować operacje specjalne samodzielnie bądź z innymi rodzajami Sił Zbrojnych RP.

Samodzielność dowodzenia Wojskami Specjalnymi zlikwidowano 1 stycznia 2014. W miejsce Dowództwa Wojsk Specjalnych powołano Inspektorat Wojsk Specjalnych znajdujący się w składzie Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych oraz Dowództwo Sił Specjalnych, które podlegało Dowództwu Generalnemu RSZ. Ten drugi organ został następnie przekształcony w Centrum Operacji Specjalnych – Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych, które zostało podporządkowane Dowództwu Operacyjnemu RSZ.

W maju 2015 roku Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych, jako oddzielny organ, podporządkowano Dowództwu Generalnemu RSZ . Natomiast Centrum Operacji Specjalnych pozostawiono w dyspozycji. Dowództwa Operacyjnego RSZ.

Wojska Specjalne są prawdopodobnie jedynymi wojskowymi siłami specjalnymi na świecie jako wyodrębniony rodzaj sił zbrojnych niewchodzący w skład marynarki wojennej lub wojsk lądowych.

Śmigłowcowe wsparcie transportowe i wsparcie ogniowe z powietrza prowadzi wchodząca w skład 33 BLTr 7 Eskadra Działań Specjalnych z użyciem maszyn Mi-17-1W. Komponent Wojsk Specjalnych od grudnia 2019 roku posiada 4 śmigłowce Sikorsky S-70i Black Hawk[3][4][5].

Żołnierze Wojsk Specjalnych odbywają szkolenia w różnych warunkach klimatyczno-terenowych Polski i Świata[6][7][8]. Wojska Specjalne są certyfikowane do wystawienia kontyngentu i pełnienia dyżuru bojowego w składzie NATO Response Force 2015[9]. Planowano[kiedy?] wprowadzenie do WS przenośnego terminalu Link 16, umożliwi to dowodzenie w systemie sieciocentrycznym[10]. Za zadanie odpowiedzialny jest Inspektorat Uzbrojenia. Wojska Specjalne posiadają Ośrodek Szkolenia Poligonowego Wojsk Specjalnych – Strzepcz.

Struktura organizacyjna WS do 31 grudnia 2013[edytuj | edytuj kod]

Mapa lokalizacyjna Polski
JW Agat
JW Agat
JW Formoza
JW Formoza
JW Grom
JW Grom
JW Grom
JW Grom
JW Komandosów
JW Komandosów
JW Nil
JW Nil
7 eds
7 eds
Geographylogo.svg
Legenda
Wojska Specjalne:
Green 008000 pog.svg JW Agat, JW Formoza, JW Grom, JW Komandosów, JW Nil,
podległość operacyjna:
Steel pog.svg 7 eds (Siły Powietrzne)

Symbol[edytuj | edytuj kod]

Symbolem Wojsk Specjalnych jest Orzeł Wojsk Specjalnych. Jego cechą wyróżniającą jest wypełniona na czarno pelta (tarcza Amazonek), na której wsparty jest orzeł[1]. Czarny kolor jest kolorem wyróżniającym dla wielu jednostek specjalnych na całym świecie. Kolor ten ponadto symbolizuje tzw. „czarną taktykę” uznawaną przez żołnierzy Wojsk Specjalnych za najtrudniejszą formę szkolenia i prowadzonych działań.

Przeznaczenie[edytuj | edytuj kod]

Wojska Specjalne są przeznaczone do prowadzenia szeroko pojętej walki specjalnej (działania specjalne, kontrterroryzm, działania nieregularne, działania podjazdowe i inne) a także do obrony, działań ochronno-obronnych. Działać mogą na terytorium Ojczyzny oraz jako wojska operacyjne samodzielnie bądź z innymi Rodzajami Sił Zbrojnych RP, a także w sojuszniczych operacjach.

Działania zbrojne[edytuj | edytuj kod]

Ten rodzaj sił zbrojnych wystawiał żołnierzy do PKW Irak i do PKW Afganistan na front zewnętrzny w ramach ISAF. Obecnie (2016, 2017) wypełniają zadania w Afganistanie jako część Resolute Support, w Iraku pełniąc służbę na rzecz zwalczania daesz wydzieleni do Operation Inherent Resolve, patrolując Morze Śródziemne, będąc zaokrętowanymi na ORP Gen. T. Kościuszko w ramach SNMG2 i na Ukrainie pełniąc służbę pomocną żołnierzom SZU biorącym udział w АТО.

Większa część kadry Wojsk Specjalnych jest weteranami operacji wojskowych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Dowódcy Wojsk Specjalnych[edytuj | edytuj kod]

Ustawa z 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw zlikwidowała stanowisko Dowódcy Wojsk Specjalnych. Od 1 stycznia 2014 r. dowódcami rodzajów Sił Zbrojnych są Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych i Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych, którym podlegają poszczególne jednostki wojskowe. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych jest następcą prawnym Dowódcy Wojsk Specjalnych.

Dowodzenie od 1 stycznia 2014[edytuj | edytuj kod]

Centrum Operacji Specjalnych – Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych (COS-DKWS) funkcjonuje od 3 sierpnia 2015 roku i powstało w wyniku kolejnych zmian będących następstwem reformy systemu kierowania i dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP, wprowadzonej 1 stycznia 2014 roku. DKWS podlega bezpośrednio Dowódcy Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych. W strukturze Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych (DG RSZ) znajduje się Inspektorat Wojsk Specjalnych (IWS), który stanowi komórkę wewnętrzną DG RSZ.

Inspektor Wojsk Specjalnych

  • gen. dyw. Piotr Patalong (1 I 2014 – 7 IX 2016)
  • gen. bryg. Wojciech Marchwica (8 IX 2016 – 14 III 2017)
  • wz. płk Krzysztof Banaszek (15 III 2017 – 4 I 2018, likwidacja Inspektoratu WS)

Dowództwo Sił Specjalnych (DSS)

  • gen. bryg. Jerzy Gut (1 I 2014 – 10 I 2014)

Dowódca Centrum Operacji Specjalnych – Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych (COS-DKWS)

  • gen. bryg. Jerzy Gut (10 I 2014 – 15 VII 2015)

Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych (DKWS)

Uzbrojenie Wojsk Specjalnych[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Symbole Wojsk Specjalnych – Dz.U. z 2009 r. nr 69, poz. 588
  2. http://www.dz.urz.mon.gov.pl/zasoby/dziennik/pozycje/zalaczniki/2020/02/zalaczniki-sig.pdf
  3. Zbiam, 8,5 mln złotych na szkolenie załóg lotniczych, Wydawnictwo militarne ZBIAM, 17 lipca 2020 [dostęp 2020-08-14] (pol.).
  4. S-70i Black Hawk dla Wojsk Specjalnych odebrane, DziennikZbrojny.pl [dostęp 2020-08-14] (pol.).
  5. Załogi lotnicze Jednostki Wojskowej GROM, Silent Heroes, 17 lipca 2020 [dostęp 2020-08-14] (pol.).
  6. Komandosi na lodospadach, www.polska-zbrojna.pl [dostęp 2017-11-27].
  7. Komandosi trenują w amazońskiej dżungli, www.polska-zbrojna.pl [dostęp 2017-11-27].
  8. Komandosi szkolili się w górach Kaukazu, www.polska-zbrojna.pl [dostęp 2017-11-27].
  9. Juliusz Sabak, Koniec ćwiczeń „Noble Sword -14”, defence24.pl, 21 września 2014 [dostęp 2017-11-27] [zarchiwizowane z adresu 2014-09-21].
  10. Sieciocentryczne Wojska Specjalne, dziennikzbrojny.pl, 18 listopada 2014 [zarchiwizowane z adresu 2014-11-29].
  11. Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych - Kierownictwo, dkws.wp.mil.pl [dostęp 2020-07-05].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]