Guillermo del Toro

Guillermo del Toro
	; Guillermo del Toro (2025)
Prawdziwe imię i nazwisko	Guillermo del Toro Gómez
Data i miejsce urodzenia	9 października 1964 ; Guadalajara
Zawód	reżyser, scenarzysta, producent, aktor, powieściopisarz
Współmałżonek	Lorenza Newton; (1986-2017; rozwód)
Lata aktywności	od 1985
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Cytaty w Wikicytatach

Guillermo del Toro Gómez (ur. 9 października 1964 w Guadalajarze) – meksykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Trzykrotny laureat Oscara.

Życiorys

Wychowywany był przez babcię katoliczkę^[1]. Od najmłodszych lat fascynował się potworami i opowieściami grozy. Zaniepokoiło to jego babcię, która obawiając się jego obsesji na punkcie makabrycznych historii, próbowała go dwukrotnie egzorcyzmować^[2]. Kiedy miał 8 lat, zainteresował się tworzeniem filmu. W 1983 ukończył studia w Centro de Investigación y Estudios Cinematográficos na Uniwersytecie w Guadalajarze(inne języki). W 1985 założył własne przedsiębiorstwo Necropia(inne języki) zajmujące się efektami makijażu, a następnie charakteryzacją i efektami specjalnymi. Pierwsze swoje filmy zrealizował w 1986, mając 21 lat. Był założycielem meksykańskiego festiwalu filmowego w Guadalajarze. Wraz z innymi filmowcami założył wytwórnię filmową Tequila Gang(inne języki)^[3]^[4].

Del Toro zyskał międzynarodowe uznanie dzięki filmowi Labirynt Fauna (2006), za którego otrzymał nominację do Oscara za najlepszy scenariusz oryginalny. W kolejnych latach reżyserował takie filmy jak Pacific Rim (2013), Crimson Peak: Wzgórze krwi (2015) oraz Kształt wody (2017), za który otrzymał Oscary za najlepszy film i reżyserię. W 2022 roku jego animowany film Guillermo del Toro: Pinokio zdobył Oscara za najlepszy pełnometrażowy film animowany^[2].

Zasiadał w jury konkursu głównego na 68. MFF w Cannes (2015). Przewodniczył obradom jury na 75. MFF w Wenecji (2018).

Życie prywatne

W 1986 roku Guillermo Del Toro ożenił się z Lorenzą Newton, z którą ma dwie córki. Para rozwiodła się w 2017 roku. W 2021 roku poślubił Kim Morgan, krytyczkę filmową i scenarzystkę^[5].

Filmografia

Filmy pełnometrażowe

1992: Cronos(inne języki) (La invención de Cronos)
1997: Mutant(inne języki) (Mimic)
2001: Kręgosłup diabła (El espinazo del diablo)
2002: Blade: Wieczny łowca II (Blade II)
2004: Hellboy
2006: Labirynt fauna (El laberinto de fauno)
2008: Hellboy: Złota armia (Hellboy II: The Golden Army)
2013: Pacific Rim
2015: Crimson Peak. Wzgórze krwi (Crimson Peak)
2017: Kształt wody (The Shape of Water)
2021: Zaułek koszmarów(inne języki) (Nightmare Alley)
2022: Guillermo del Toro: Pinokio (Pinocchio)
2025: Frankenstein

Filmy krótkometrażowe

1985: Doña Lupe
1987: Geometria

Seriale telewizyjne

1988: La hora marcada (odcinki: Invasión, Con todo para llevar, Caminos de Ayer, Hamburguesas)
2013: Simpsonowie (The Simpsons) (sekwencja otwarcia odcinka Treehouse of Horror XXIV)
2014–2015: Wirus (The Strain)
2016–2018: Łowcy trolli: Opowieści z Arkadii (Trollhunters: Tales of Arcadia)
2018–2019: 3 nie z tej ziemi: Opowieści z Arkadii (3Below: Tales of Arcadia)

Nagrody

Nagroda Akademii Filmowej Najlepszy film: 2018 Kształt wody
Nagroda Akademii Filmowej Najlepszy reżyser: 2018 Kształt wody
Nagroda Akademii Filmowej Pełnometrażowy film animowany: 2023 Guillermo del Toro: Pinokio^[6]

Przypisy

↑ Lucia Bozzola: Guillermo del Toro Biography. AllMovie. [dostęp 2020-07-07]. (ang.).
↑ ^a ^b Guillermo del Toro’s grandma exorcised him and more facts to know [online], HOLA! USA, 21 listopada 2019 [dostęp 2025-06-04] (ang.).
↑ Guillermo del Toro. Rotten Tomatoes. [dostęp 2020-07-07]. (ang.).
↑ Daniel Zalewski: Show the Monster. Guillermo del Toro’s quest to get amazing creatures onscreen. www.newyorker.com, 2011-02-07. [dostęp 2025-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ang.).
↑ Guillermo del Toro and Kim Morgan married in secret [online], HOLA! USA, 12 listopada 2021 [dostęp 2025-06-04] (ang.).
↑ The 95th Academy Awards [online], oscars.org [dostęp 2024-09-25] (ang.).

Bibliografia

Guillermo del Toro w bazie IMDb (ang.)
Guillermo del Toro w bazie Filmweb
Guillermo del Toro w bazie Notable Names Database (ang.)

[1] Lucia Bozzola: Guillermo del Toro Biography. AllMovie. [dostęp 2020-07-07]. (ang.).

[:0-2] Guillermo del Toro’s grandma exorcised him and more facts to know [online], HOLA! USA, 21 listopada 2019 [dostęp 2025-06-04] (ang.).

[3] Guillermo del Toro. Rotten Tomatoes. [dostęp 2020-07-07]. (ang.).

[4] Daniel Zalewski: Show the Monster. Guillermo del Toro’s quest to get amazing creatures onscreen. www.newyorker.com, 2011-02-07. [dostęp 2025-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ang.).

[5] Guillermo del Toro and Kim Morgan married in secret [online], HOLA! USA, 12 listopada 2021 [dostęp 2025-06-04] (ang.).

[6] The 95th Academy Awards [online], oscars.org [dostęp 2024-09-25] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

1990–99	Cronos (1992) Mutant (1997)
2000–09	Kręgosłup diabła (2001) Blade: Wieczny łowca II (2002) Hellboy (2004) Labirynt fauna (2006) Hellboy: Złota armia (2008)
2010–19	Pacific Rim (2013) Crimson Peak. Wzgórze krwi (2015) Kształt wody (2017)
2020–29	Zaułek koszmarów (2021) Guillermo del Toro: Pinokio (2022) Frankenstein (2025)

1928–1940	Frank Borzage / Lewis Milestone (1928) Frank Lloyd (1929) Lewis Milestone (1930) Norman Taurog (1931) Frank Borzage (1932) Frank Lloyd (1933) Frank Capra (1934) John Ford (1935) Frank Capra (1936) Leo McCarey (1937) Frank Capra (1938) Victor Fleming (1939) John Ford (1940)
1941–1960	John Ford (1941) William Wyler (1942) Michael Curtiz (1943) Leo McCarey (1944) Billy Wilder (1945) William Wyler (1946) Elia Kazan (1947) John Huston (1948) Joseph L. Mankiewicz (1949) Joseph L. Mankiewicz (1950) George Stevens (1951) John Ford (1952) Fred Zinnemann (1953) Elia Kazan (1954) Delbert Mann (1955) George Stevens (1956) David Lean (1957) Vincente Minnelli (1958) William Wyler (1959) Billy Wilder (1960)
1961–1980	Robert Wise (1961) David Lean (1962) Tony Richardson (1963) George Cukor (1964) Robert Wise (1965) Fred Zinnemann (1966) Mike Nichols (1967) Carol Reed (1968) John Schlesinger (1969) Franklin J. Schaffner (1970) William Friedkin (1971) Bob Fosse (1972) George Roy Hill (1973) Francis Ford Coppola (1974) Miloš Forman (1975) John G. Avildsen (1976) Woody Allen (1977) Michael Cimino (1978) Robert Benton (1979) Robert Redford (1980)
1981–2000	Warren Beatty (1981) Richard Attenborough (1982) James L. Brooks (1983) Miloš Forman (1984) Sydney Pollack (1985) Oliver Stone (1986) Bernardo Bertolucci (1987) Barry Levinson (1988) Oliver Stone (1989) Kevin Costner (1990) Jonathan Demme (1991) Clint Eastwood (1992) Steven Spielberg (1993) Robert Zemeckis (1994) Mel Gibson (1995) Anthony Minghella (1996) James Cameron (1997) Steven Spielberg (1998) Sam Mendes (1999) Steven Soderbergh (2000)
2001–2020	Ron Howard (2001) Roman Polański (2002) Peter Jackson (2003) Clint Eastwood (2004) Ang Lee (2005) Martin Scorsese (2006) Joel i Ethan Coenowie (2007) Danny Boyle (2008) Kathryn Bigelow (2009) Tom Hooper (2010) Michel Hazanavicius (2011) Ang Lee (2012) Alfonso Cuarón (2013) Alejandro G. Iñárritu (2014) Alejandro G. Iñárritu (2015) Damien Chazelle (2016) Guillermo del Toro (2017) Alfonso Cuarón (2018) Bong Joon-ho (2019) Chloé Zhao (2020)
2021–2040	Jane Campion (2021) Daniel Kwan i Daniel Scheinert (2022) Christopher Nolan (2023) Sean Baker (2024)

1940–1959	Henry King (1943) Leo McCarey (1944) Billy Wilder (1945) Frank Capra (1946) Elia Kazan (1947) John Huston (1948) Robert Rossen (1949) Billy Wilder (1950) László Benedek (1951) Cecil B. DeMille (1952) Fred Zinnemann (1953) Elia Kazan (1954) Joshua Logan (1955) Elia Kazan (1956) David Lean (1957) Vincente Minnelli (1958) William Wyler (1959)
1960–1979	Jack Cardiff (1960) Stanley Kramer (1961) David Lean (1962) Elia Kazan (1963) George Cukor (1964) David Lean (1965) Fred Zinnemann (1966) Mike Nichols (1967) Paul Newman (1968) Charles Jarrott (1969) Arthur Hiller (1970) William Friedkin (1971) Francis Ford Coppola (1972) William Friedkin (1973) Roman Polański (1974) Miloš Forman (1975) Sidney Lumet (1976) Herbert Ross (1977) Michael Cimino (1978) Francis Ford Coppola (1979)
1980–1999	Robert Redford (1980) Warren Beatty (1981) Richard Attenborough (1982) Barbra Streisand (1983) Miloš Forman (1984) John Huston (1985) Oliver Stone (1986) Bernardo Bertolucci (1987) Clint Eastwood (1988) Oliver Stone (1989) Kevin Costner (1990) Oliver Stone (1991) Clint Eastwood (1992) Steven Spielberg (1993) Robert Zemeckis (1994) Mel Gibson (1995) Miloš Forman (1996) James Cameron (1997) Steven Spielberg (1998) Sam Mendes (1999)
2000–2019	Ang Lee (2000) Robert Altman (2001) Martin Scorsese (2002) Peter Jackson (2003) Clint Eastwood (2004) Ang Lee (2005) Martin Scorsese (2006) Julian Schnabel (2007) Danny Boyle (2008) James Cameron (2009) David Fincher (2010) Martin Scorsese (2011) Ben Affleck (2012) Alfonso Cuarón (2013) Richard Linklater (2014) Alejandro González Iñárritu (2015) Damien Chazelle (2016) Guillermo del Toro (2017) Alfonso Cuarón (2018) Sam Mendes (2019)
2020–2039	Chloé Zhao (2020) Jane Campion (2021) Steven Spielberg (2022) Christopher Nolan (2023) Brady Corbet (2024) Paul Thomas Anderson (2025)

1968–1969	Mike Nichols (1968) John Schlesinger (1969)
1970–1979	George Roy Hill (1970) John Schlesinger (1971) Bob Fosse (1972) François Truffaut (1973) Roman Polański (1974) Stanley Kubrick (1975) Miloš Forman (1976) Woody Allen (1977) Alan Parker (1978) Francis Ford Coppola (1979)
1980–1989	Akira Kurosawa (1980) Louis Malle (1981) Richard Attenborough (1982) Bill Forsyth (1983) Wim Wenders (1984) Woody Allen (1986) Oliver Stone (1987) Louis Malle (1988) Kenneth Branagh (1989)
1990–1999	Martin Scorsese (1990) Alan Parker (1991) Robert Altman (1992) Steven Spielberg (1993) Mike Newell (1994) Michael Radford (1995) Joel Coen (1996) Baz Luhrmann (1997) Peter Weir (1998) Pedro Almodóvar (1999)
2000–2009	Ang Lee (2000) Peter Jackson (2001) Roman Polański (2002) Peter Weir (2003) Mike Leigh (2004) Ang Lee (2005) Paul Greengrass (2006) Joel i Ethan Coenowie (2007) Danny Boyle (2008) Kathryn Bigelow (2009)
2010–2019	David Fincher (2010) Michel Hazanavicius (2011) Ben Affleck (2012) Alfonso Cuarón (2013) Richard Linklater (2014) Alejandro González Iñárritu (2015) Damien Chazelle (2016) Guillermo del Toro (2017) Alfonso Cuarón (2018) Sam Mendes (2019)
2020–2029	Chloé Zhao (2020) Jane Campion (2021) Edward Berger (2022) Christopher Nolan (2023) Brady Corbet (2024)