Zamek w Otmuchowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Otmuchowie
Obiekt zabytkowy nr rej. R.167 z 29.04.1949 oraz 888/64 z 18.05.1964
Zamek w Otmuchowie
Państwo  Polska
Miejscowość Otmuchów
Adres ul. Zamkowa 4
Typ budynku zamek
Styl architektoniczny gotyk, renesans
Położenie na mapie Otmuchowa
Mapa lokalizacyjna Otmuchowa
Zamek w Otmuchowie
Zamek w Otmuchowie
Położenie na mapie gminy Otmuchów
Mapa lokalizacyjna gminy Otmuchów
Zamek w Otmuchowie
Zamek w Otmuchowie
Położenie na mapie powiatu nyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nyskiego
Zamek w Otmuchowie
Zamek w Otmuchowie
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Zamek w Otmuchowie
Zamek w Otmuchowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek w Otmuchowie
Zamek w Otmuchowie
Ziemia50°27′48,5280″N 17°10′19,1280″E/50,463480 17,171980
Zamek w 1738 roku
Studnia na dziedzińcu
Arkady

Zamek w Otmuchowie – budowla wzniesiona w średniowieczu, rozbudowana latach 15851596 w stylu renesansowym, przebudowana w XVII w. w stylu barokowym, rezydencja biskupów wrocławskich do 1810.

Historia[edytuj]

Nie wiadomo dokładnie, kiedy zostały wzniesione mury średniowiecznego zamku. Gród kasztelański, wzmiankowany w bulli papieskiej Hadriana IV już w 1155, został ostatecznie przekazany przez Henryka Probusa, na mocy testamentu z 1290, biskupom wrocławskim[1]. Tym samym zakończył się wieloletni lokalny spór Probusa z biskupem Tomaszem II o te dobra. W 1810 na skutek sekularyzacji miasto i zamek przeszły na własność państwa.

Po zakończeniu konfliktu odbudowano zamek na planie poprzednika, a główne prace budowlane prowadzone były w latach 13411376, za czasów biskupa Przecława z Pogorzeli[1]. Budowla, z powodu mieszczącego się tam skarbca biskupów, była wielokrotnie atakowana, głównie przez husytów i zbrojnie sprawdzała się w walce. W latach 14841485 warownię rozbudował Jan IV Roth w stylu późnego gotyku, kładąc nacisk na modernizację systemu obronnego[1].

Kolejną zmianę przyniosły lata 15851596, kiedy to biskup Andrzej Jerin przekształcił średniowieczny zamek w renesansową rezydencję. Zrujnowany wojną trzydziestoletnią został odbudowany w latach 16251665 przez Karola Ferdynanda Wazę[1]. Kolejne innowacje zamek zawdzięczał Ludwikowi Franciszkowi Neuburgowi. Za jego bytności w Otmuchowie powstało w zachodniej części skrzydło mieszkalne oraz nowy budynek zwany dolnym zamkiem (1706–1707)[1]. W początkowej fazie wojny śląskiej w 1741 budowla uległa zniszczeniu od północnej oraz zachodniej strony; została wprawdzie odbudowana, jednak tylko częściowo, i pełniła od tej pory jedynie funkcję administracyjną[1]. Biskup wyprowadził się z miasta przejętego przez Prusy.

Po wprowadzeniu w życie sekularyzacji zamek stał się własnością Hohenzollernów, którzy darowali go, za zasługi dla państwa pruskiego, Wilhelmowi von Humboldtowi (1830)[1]. Nowy właściciel zamieszkał w dolnym zamku i polecił rozbiórkę południowej oraz zachodniej części warowni, by uzyskany budulec przeznaczyć na renowację najlepiej zachowanego północnego skrzydła. W miejscu powstałej wolnej przestrzeni założono ogród. W 1929 zamek przeszedł na własność gminy Otmuchów, sprzedany przez prawnuka Wihelma – Bernarda von Humboldta-Dachroedena[1].

Architektura[edytuj]

Warownia zbudowana na granitowym wzniesieniu (225 m n.p.m.) góruje nad okolicą[1]. Pierwotny średniowieczny zamek mieścił się tam, gdzie obecnie znajduje się wschodnia część północnego skrzydła budowli. Był to budynek trójdzielny na planie prostokąta o wymiarach 11,5 × 22 m. Z tego samego okresu pochodzi, zachowana do dziś, wysoka czworoboczna wieża zwieńczona machikułami[1]. Całość połączona była murami obronnymi i otoczona fosą[1]. Północną ścianę wieży zdobił herb biskupa Jerina w otoczeniu Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty[1]. Wewnątrz zachowały się pomieszczenia dla skazańców i więźniów.

W ramach przebudowy zamek zyskał strzelnice do obrony artyleryjskiej, basteje i nową szyję bramną. W XVI w. dobudowano zachodnie i południowe skrzydła z arkadowymi krużgankami, a tym samym zamknięto wewnętrzny dziedziniec. Zamkowe pomieszczenia urządzono w stylu renesansowym, wykonano portale ozdobione motywami roślinnymi i zwierzęcymi w technice sgraffitowej. Zachowały się fragmenty renesansowego stropu z przełomu XVI i XVII w. z profilowanymi belkami pokrytymi malowidłami kwiatowymi[1].

Kolejne przebudowy w okresie baroku zmieniły wygląd zamku. Przede wszystkim zmieniono wystrój komnat, powiększono okna, dobudowano wewnętrzną klatkę schodową, a na zewnątrz, od strony dziedzińca, kolisty pawilon wejściowy z szerokimi, łagodnie wznoszącymi się schodami, umożliwiającymi wnoszenie biskupa w lektyce (tzw. końskie schody). Stara, głęboka studnia zbudowana na dziedzińcu zyskała w XIX w. obudowę przypominającą altankę[1]. Zachowane zabudowania są niewielką częścią pierwotnego założenia.

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h i j k l m n Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, s. 282-286. ISBN 978-83-89102-63-8.

Bibliografia[edytuj]