Święty Idzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Święty
Idzi
Gilles l'Ermite
eremita, opat
Saint Giles closeup.jpg
Data urodzenia ok. 640-650
Ateny (Grecja)
Data śmierci 1 września ok. 720-725
Saint-Gilles (Francja)
Kościół/
wyznanie
anglikański, rzymskokatolicki, prawosławny
Wspomnienie 1 września [a]

14 września[b]

Atrybuty łania, książka, laska pasterska
Patron m.in. karmiących matek, rybaków, myśliwych, pasterzy, handlarzy końmi, rozbitków, epileptyków oraz:
parafii w: Wyszkowie, Suchej i Zakliczynie a także:
Styrii i Karyntii, Edynburga, Norymbergi, Osnabrücku, Brunszwiku i Tuluzy
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons
Grób św. Idziego w kościele w Saint-Gilles.

Święty Idzi, łac. Sanctus Aegidius, fr. Saint Gilles l'Ermite (ur. ok. 640-650 w Atenach, zm. 1 września pomiędzy 720-725 w Saint-Gilles)[1]francuski opat, eremita z Gallii Narbonensis, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego[potrzebne źródło], jeden z Czternastu Świętych Wspomożycieli.

Żywot świętego[edytuj | edytuj kod]

Dane biograficzne dotyczące Idziego są bardzo skąpe. Podstawowym źródłem do jego losów jest list papieża Jana VIII z 878 roku. Życiorys Idziego z X wieku uchodzi za zbiór zapożyczeń z innych utworów hagiograficznych[2].

Idzi pochodził prawdopodobnie z królewskiego rodu Grecji. Urodził się w Atenach, jako syn Teodora i Pelagii[3]. Po wczesnej śmierci rodziców został pustelnikiem osiadłym nad Rodanem. Po 673 roku otrzymał od Wamby, króla Wizygotów, ziemię, gdzie założył klasztor wokół którego powstało później miasteczko Saint-Gilles.

Kult[edytuj | edytuj kod]

W średniowiecznej Europie był jednym z najpopularniejszych świętych (obok świętego Marcina). Ku jego czci wystawiono wiele kościołów we Francji, w Belgii, w Niemczech, a także w Polsce.

Relikwie

Relikwie św. Idziego znajdują się od XVI wieku w krakowskiej Katedrze i inowłodzkim kościele, od XVIII/XIX wieku Złotym Potoku (Cz) i Zrębicach.

Dzień obchodów

Jego wspomnienie liturgiczne w kościele katolickim obchodzone jest 1 września.

W prawosławiu kult św. Idziego nie jest tak rozpowszechniony. Wspominany jest 1/14 września[4], tj. 14 września według kalendarza gregoriańskiego[5].

Patronat

Wzywany jest w razie bezpłodności i przeciw chorobom psychicznym. Jest patronem karmiących matek, rybaków, myśliwych, pasterzy, handlarzy końmi, rozbitków, epileptyków, chorych, rannych, grzeszników, łuczników, żebraków, zbłąkanych, dobrej spowiedzi, Styrii i Karyntii, Edynburga, Norymbergi, Osnabrücku, Brunszwiku i Tuluzy.

Ikonografia

W ikonografii przedstawia się świętego w habicie zakonnym, często w jaskini lub na jej tle, z łanią i z ręką przebitą strzałą, czasem też z książką i laską pasterską w dłoni.

Kościoły i sanktuaria[edytuj | edytuj kod]

W Polsce, według Galla Anonima, kult św. Idziego rozpowszechnił się od drugiej połowy XI wieku, za sprawą Władysława Hermana i jego żony Judyty (księżniczki czeskiej)[6].

Romańskie kościoły pod jego wezwaniem zachowały się m.in. w Krakowie, we Wrocławiu, w Krobi, w Inowłodzu, w Tarczku, a także nowsze m.in. w Wyszkowie (parafia w 1378 r., kościół w 1793, sanktuarium 1 września 2014), w Zrębicach (sanktuarium) i Giebułtowie oral w Zakliczynie, Mikorzynie (sanktuarium)[3] i w Bałdrzychowie (powiat poddębicki).

W Rzymie powstał ekumeniczny ruch młodzieżowy pod patronatem św. Idziego – Wspólnota Św. Idziego (Communità di Sant'Egidio).

W Pradze w kościele św. Idziego znajduje się parafia polska[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. liturgia katolicka
  2. prawosławna liturgia według kalendarza gregoriańskiego

Przypisy

  1. Ägidius (Gilles) - Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.)
  2. H. Fros (SJ), F. Sowa, Księga imion i świętych, t. 3, kolumna 113.
  3. 3,0 3,1 Sanktuarium Świętego Idziego w Mokorzynie - oficjalna strona
  4. podwójne datowanie
  5. Kalendarz prawosławny (1/14 września) na pravoslavie.ru (ang.)
  6. Św. Idzi. - Parafia św. Idziego w Wyszkowie
  7. Kościół i parafia świętego Idziego w Pradze. - oficjalna strona (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]