Albert Sasko-Cieszyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Albert Sasko-Cieszyński
książę cieszyński i saski
Albert Sasko-Cieszyński
Książę cieszyński
Okres panowania od 1766
do 1822
Poprzednik Józef II Habsburg
Następca Karol Ludwik Habsburg
Namiestnik Niderlandów Austriackich
Okres panowania od 1781
do 1787
Poprzednik Georg Adam von Starhemberg
Następca Joseph, hrabia Murray
Dane biograficzne
Dynastia Wettynowie
Urodziny 11 lipca 1738
Moritzburg
Śmierć 10 lutego 1822
Wiedeń
Ojciec August III Sas
Matka Maria Józefa Habsburżanka
Żona Maria Krystyna Habsburg
Odznaczenia
Order Orła Białego

Albert Kazimierz Sasko-Cieszyński (Albert Kasimir August Ignaz Pius Franz Xaver von Sachsen, ur. 11 lipca 1738 w Moritzburgu koło Drezna, zm. 10 lutego 1822 w Wiedniu) – książę cieszyński i saski, królewicz polski; syn króla polskiego Augusta III i Marii Józefy Habsburżanki.

Początkowo rodzice przewidywali dla niego karierę duchowną. Od 1759 roku wraz ze swoim bratem Klemensem służył w armii austriackiej.

Pełnił wiele funkcji wojskowych i politycznych. Od 1760 był generałem-porucznikiem w armii austriackiej, w latach 1765-1780 namiestnikiem cesarskim na Węgrzech, od 1780 do 1792 generalnym gubernatorem w austriackich Niderlandach. W 1794 książę został mianowany feldmarszałkiem Rzeszy, ale z przyczyn politycznych wkrótce zrezygnował i w 1795 przeszedł w stan spoczynku.

W kwietniu 1766 Albert Kazimierz ożenił się z arcyksiężną Marią Krystyną, ulubioną córką cesarzowej Marii Teresy. Niedługo po ślubie, 31 maja 1766, cesarzowa przekazała Księstwo Cieszyńskie jako niepodzielne lenno w ręce nowożeńców. Wtedy Albert Kazimierz przyjął tytuł księcia sasko-cieszyńskiego. Poprzez konsekwentną politykę gospodarczą doprowadził do znacznego wzrostu znaczenia Księstwa Cieszyńskiego w tej części Europy. Rozpoczął też powiększanie dóbr książęcych, zarządzanych bezpośrednio w imieniu księcia przez Komorę Cieszyńską.

Na początku konfederacji barskiej bardzo poważnie traktowano jego kandydaturę jako przyszłego króla Polski po usunięciu Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Gwałtowny rozwój Księstwa Cieszyńskiego, jaki dokonywał się za sprawą Alberta, przerwała śmierć jego żony Marii Krystyny w 1798. Pogrążony w smutku Albert mieszkał w Wiedniu, poświęcając się sztuce oraz swoim, zwanych od jego imienia Albertina, zbiorom rycin. Zlecił znanemu włoskiemu rzeźbiarzowi Antonio Canovie wykonanie w wiedeńskim kościele Augustianów nagrobka z dedykacją UXORI OPTIMAE (najlepszej żonie). Do końca życia Albert nie mógł pogodzić się ze śmiercią Marii Krystyny, stał się mało aktywny politycznie i przestał przywiązywać wagę do spraw gospodarczych.

Książę Albert zmarł 10 lutego 1822 w wieku 83 lat. Ponieważ nie miał własnych dzieci cały majątek odziedziczył jego przybrany syn, arcyksiążę Karol Ludwik Habsburg.

W 1738 w kołysce udekorowany Orderem Orła Białego[1].

Był protektorem lóż wolnomularskich Świętego Cesarstwa Rzymskiego w 1774 roku[2]. Był kolekcjonerem sztuki i założyciel Albertiny w Wiedniu, największej kolekcji rysunków i grafik starych mistrzów na świecie.

Przypisy

  1. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 167.
  2. Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 393.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Literatura uzupełniająca[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Georg Adam von Starhemberg
Flag of Austria.svg Namiestnik Niderlandów Austriackich; wspólnie z Marią Krystyną Habsburg
1781-1787
Flag of Austria.svg Następca
Joseph, hrabia Murray
Poprzednik
Józef II Habsburg
Cieszyn Piast dynasty COA.png Książę cieszyński
1766-1822
Cieszyn Piast dynasty COA.png Następca
Karol Ludwik Habsburg