Karol Ludwik Habsburg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karol Ludwik Habsburg
Archdukecharles1.jpg
Namiestnik Niderlandów Austriackich
Okres panowania od 1793
do 1794
Poprzednik Joseph, hrabia Murray
Następca urząd zlikwidowany
Wielki mistrz zakonu krzyżackiego
Okres panowania od 1801
do 1804
Poprzednik Maksymilian Franciszek Habsburg
Następca Antoni Wiktor Habsburg
Książę cieszyński
Okres panowania od 1822
do 1847
Poprzednik Albert Sasko-Cieszyński
Następca Albrecht Fryderyk Habsburg
Dane biograficzne
Urodziny 1771
Śmierć 1847
Ojciec Leopold II Habsburg
Matka Maria Ludwika Burbon
Żona Henrietta Nassau-Weilburg
Dzieci Maria Teresa Austriacka
Albrecht Fryderyk Habsburg
Karol Ferdynand Habsburg
Fryderyk Ferdynand Habsburg
Maria Karolina Habsburg
Wilhelm Franciszek Karol Habsburg

Karol Ludwik Jan Józef Habsburg (ur. 5 września 1771 we Florencji; zm. 30 kwietnia 1847 w Wiedniu) – arcyksiążę austriacki, książę cieszyński; teoretyk wojskowości; generał armii austriackiej w latach 1793-1800, od 1801 marszałek polny, generalissimus; w latach 1801-1805 minister wojny i marynarki wojennej, przewodniczący sztabu generalnego.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Karol urodził się 5 września 1771 r. we Florencji. Był synem księcia toskańskiego, późniejszego cesarza Leopolda II i Marii Ludwiki Burbon, księżniczki hiszpańskiej. W 1791 roku został adoptowany przez swą ciotkę arcyksiężną Marię Krystynę oraz jej męża Alberta Sasko-Cieszyńskiego. Przybrany ojciec zadbał o wojskowe wykształcenie Karola, dzięki czemu ten szybko awansował na kolejne stopnie oficerskie. W 1793 został mianowany generałem-majorem i namiestnikiem Niderlandów. Od 1796 roku bezpośrednio dowodził oddziałami frontowymi (m.in. we Włoszech i Niemczech) oraz pełnił ważne funkcje wojskowe i państwowe. W 1801 Maksymilian Franciszek Habsburg ustanowił go koadiutorem wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego, w kilka miesięcy później kapituła zakonu wybrała go na wielkiego mistrza. Nie potrafiąc pogodzić funkcji wojskowych z administracją zgromadzeniem, wyznaczył swoim koadiutorem młodszego brata Antoniego Wiktora Habsburga. W 1804 zrzekł się godności wielkiego mistrza i wystąpił z zakonu.

Jako dowódca wojsk cesarskich zwyciężył Napoleona w bitwie pod Aspern-Essling (21-22.V.1809), ale już kilka tygodni później odniósł dotkliwą porażkę w bitwie pod Wagram (5-6 VII 1809), w której został ranny. Po przegranej bitwie podpisał z Napoleonem rozejm, czego nie skonsultował ze swym bratem, cesarzem Franciszkiem I. Za ten czyn został odwołany ze stanowisk i odszedł z armii, do której powrócił tylko na kilka miesięcy w 1815 roku.

Jako właściciel Księstwa Cieszyńskiego, które odziedziczył po przybranych rodzicach, był jednym z najzamożniejszych Habsburgów. Kładł nacisk na rozwój rolnictwa i przemysłu w księstwie. Zlecił budowę tzw. nowego zamku w Cieszynie i budowę cieszyńskiego browaru zamkowego (1846). Nabył też w 1838 roku Państwo Żywieckie, które włączył do dóbr Komory Cieszyńskiej. W 1822 r. odziedziczył po swym przybranym ojcu majątek w położonym ówcześnie na terytorium Wolnego Miasta Krakowa Chrzanowie[1].

Małżeństwo[edytuj | edytuj kod]

W 1796 arcyksiążę miał ożenić się ze swoją siostrą cioteczną Marią Teresą Charlottą Burbon, córką zgilotynowanych Ludwika XVI, króla Francji i Marii Antoniny Austriaczki, ale Maria Teresa nie chciała zostać jego żoną.

17 września 1815 poślubił kalwinistkę, księżniczkę Henriettę von Nassau-Weilburg (1797-1829), z którą miał siedmioro dzieci:

Gdy jego żona umarła, wiedeńscy kapucyni nie chcieli jej pochować w krypcie rodzinnej Habsburgów. Arcyksiążę zagroził wówczas zbombardowaniem kościoła. Po interwencji cesarza, Henrietta spoczęła, jako jedyna protestantka, w krypcie Kościoła Kapucynów w Wiedniu. Już w 1815 - wbrew dyskryminacyjnym przepisom prawnym patentu tolerancyjnego - wykonano specjalnie dla niej prowadzące wprost z ulicy boczne wejście do kościoła reformowanego, tzw. Henriettentor (niezachowane). Sam Karol Ludwik zmarł 30 kwietnia 1847 roku, w Wiedniu.

Przypisy

  1. Jan Pęckowski: Chrzanów miasto powiatowe w województwie krakowskiem, Chrzanów 1934, str. 33/34

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Pizański, Poczet Wielkich Mistrzów Krzyżackich, Gdańsk 2003, ISBN 83-909057-7-9
  • Andrew Uffindell: Wielcy generałowie wojen napoleońskich oraz ich bitwy 1805-1815. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2006. ISBN 978-83-7301-873-0.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Maksymilian Franciszek Habsburg
Template - Grand Master of the Teutonic Order.svg Wielki mistrz zakonu krzyżackiego
18011804
Template - Grand Master of the Teutonic Order.svg Następca
Antoni Wiktor Habsburg
Poprzednik
Joseph, hrabia Murray
Flag of Austria.svg Namiestnik Niderlandów Austriackich
1793-1794
Flag of Austria.svg Następca
urząd zlikwidowany
Poprzednik
Albert Sasko-Cieszyński
Cieszyn Piast dynasty COA.png Książę cieszyński
1822-1847
Cieszyn Piast dynasty COA.png Następca
Albrecht Fryderyk Habsburg

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]