Candida albicans

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Candida albicans
Candida albicans.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa drożdżaki
Rząd drożdżakowce
Rodzina incertae sedis
Rodzaj Candida
Gatunek Candida albicans
Nazwa systematyczna
Candida albicans (C.P. Robin) Berkhout
De Schimmelgesl. Monilia, Oidium, Oospora en Torula, Disset. Ultrecht: 44 (1923)
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Mikroskopowy obraz grzyba
Grzyb wyhodowany na pożywce

Candida albicans (C.P. Robin) Berkhout – gatunek grzybów zaliczany do rzędu drożdżaków (Saccharomycetes)[1]. Jest to grzyb bezotoczkowy, wywołujący zakażenia oportunistyczne u chorych z obniżoną odpornością. Stanowi on florę fizjologiczną przewodu pokarmowego u 40-80% populacji.

Obecność 34 antygenów (zbudowanego głównie z mannanu) pozwala na różnicowanie w obrębie gatunku. Ze względu na różnicę jednego antygenu wyodrębniono C. albicans typ A (który posiada składnik antygenowy o numerze 6) od typu B, który tego składnika nie posiada[2].

Według analizy rRNA małej podjednostki rybosomu (18S), C. albicans razem z innymi przedstawicielami rodzaju Candida (C. tropicalis, C. parapsilosis i C. viswanathii) tworzy silnie wyodrębnioną od innych patogennych grzybów grupę[3].

Zakażenia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: drożdżyca.

Podobnie jak w przypadku pozostałych grzybic, także tutaj infekcji sprzyja przewlekła antybiotykoterapia, osłabienie odporności, sztuczne zastawki, cewniki, zabiegi inwazyjne etc. Zazwyczaj kandydozę dzieli się na powierzchowną oraz znacznie poważniejszą uogólnioną. Obecność grzybów w moczu określa się mianem kandydurii.

Diagnostyka[edytuj | edytuj kod]

Preparat bezpośredni

W przypadku kandydozy powierzchownej biomateriał zanurzany jest w roztworze KOH, który niszczy keratynę nie wpływając na komórki grzyba. W preparacie mikroskopowym C. albicans widoczne są balstospory (pączkujące komórki), pseudostrzępki, czasami strzępki prawdziwe.

Hodowla

Grzyb wzrasta na pożywce Sabourauda w ciągu 2-4 dni, tworząc białe do kremowych kolonie, o masłowatej konsystencji. Brzeg kolonii jest gładki, czasami frędzlowaty ze względu na wytwarzaną grzybnię.

Wstępna identyfikacja opiera się na stwierdzeniu w hodowli na podłożu zubożonym (podłoże ryżowe) pod szkiełkiem nakrywkowym charakterystycznych zarodników przetrwalnikowych – chlamidospor. Drugą metodą jest wykonanie testu filamentacji (ang. germ tube test), który polega na inkubacji komórek C. albicans w surowicy przez 2-3 godziny w temperaturze 37 °C. Po tym czasie komórki "kiełkują" tworząc rostki, które w przeciwieństwie do tworzonych pączków lub pseudogrzybni nie są oddzielone ścianą komórkową. Powyższe testy nie pozwalają na różnicowanie C. albicans od C. dubliniensis dlatego potrzebne są dalsze testy najczęściej auksanograficzne.

Testy serologiczne

Testy serologiczne wykorzystywane są do wstępnej diagnostyki zakażeń narządowych i uogólnionych oraz do monitorowania skuteczności leczenia. Nie pozwalają jednak na jednoznaczne określenie gatunku.

Diagnostyka oparta o metodę qPCR (reakcja łańcuchowa polimerazy w czasie rzeczywistym)

Metoda pozwala zidentyfikować poszczególne gatunki grzybów z rodzaju Candida (albicans, tropicalis, glabrata, krusei, para-ortho- metapsilosis) oraz określić ich liczebność a w przypadku zakażeń mieszanych podaje odsetkowy udział poszczególnych gatunków grzybów w pobranej od pacjenta próbce.

Profil biochemiczny[edytuj | edytuj kod]

Grzyb asymiluje glukozę, maltozę, sacharozę i galaktozę, ale nie laktozę. Dwa pierwsze węglowodany drobnoustrój fermentuje z wytworzeniem gazu, trzeci (galaktozę) tylko do kwasu. Fermentacja galaktozy jest zależna od szczepu. Grzyb nie wytwarza ureazy[2].

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

W przypadku zakażenia stosowane są[4] następujące leki przeciwgrzybicze:

  • Najskuteczniejsze, ale równocześnie najbardziej toksyczne środki – amfoterycyna B i jej mniej nefrotoksyczne pochodne: Ambisome, Amphocil oraz Abelcet używane są wyłącznie do leczenia groźnych fungemii.
  • Nystatyna używana jest do leczenia kandydoz powierzchownych.

Synonimy[edytuj | edytuj kod]

Index Fungorum podaje ponad 200 synonimów dla tego gatunku. Niektóre z nich to Candida stellatoidea (C.P. Jones & D.S. Martin) Langeron & Guerra i Oidium albicans C.P. Robin[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. 2,0 2,1 Mikrobiologia lekarska. Maria Lucyna Zaremba i Jerzy Borowski. Wydawnictwo PZWL, wydanie III (dodruk). ISBN 83-200-2896-5. Strony: 424-428
  3. SM. Barns, DJ. Lane, ML. Sogin, C. Bibeau i inni. Evolutionary relationships among pathogenic Candida species and relatives.. „J Bacteriol”. 173 (7), s. 2250-5, Apr 1991. PMID 2007550. 
  4. Antybiotykoterapia praktyczna. Danuta Dzierżanowska. ISBN 978-83-7522-013-1. Wydanie IV. Strony 189-225
Commons in image icon.svg

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.