Czesław Przybylski
![]() Czesław Przybylski, ok. 1900 r. | |
Data i miejsce urodzenia |
19 maja 1880 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
14 stycznia 1936 |
Narodowość | |
Dziedzina sztuki | |
Epoka | |
Ważne dzieła | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BA_%D0%9C%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%B2%D1%96%D0%B9%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%85_%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2._%D0%90%D1%80%D1%85._%D0%A7._%D0%9F%D1%88%D0%B8%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%2801%29.jpg/220px-%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BA_%D0%9C%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%B2%D1%96%D0%B9%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%85_%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2._%D0%90%D1%80%D1%85._%D0%A7._%D0%9F%D1%88%D0%B8%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%2801%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Budynek_Teatru_Polskiego_w_Warszawie_w_latach_50.jpg/220px-Budynek_Teatru_Polskiego_w_Warszawie_w_latach_50.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Dom_Bez_Kant%C3%B3w_2021.jpg/220px-Dom_Bez_Kant%C3%B3w_2021.jpg)
Czesław Piotr Przybylski (ur. 19 maja 1880 w Warszawie, zm. 14 stycznia 1936 tamże) – polski architekt, reprezentant eklektyzmu i modernizmu.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Po ukończeniu w 1904 Politechniki Warszawskiej studiował do 1908 w Paryżu, Karlsruhe i Wiedniu[1]. Po powrocie do kraju pracował zawodowo w Warszawie[1], a w czasie I wojny światowej w Rosji, m.in. w Kijowie.
Od 1919 był profesorem Politechniki Warszawskiej[1] i wychowawcą oraz promotorem wielu wybitnych architektów, m.in. Bohdana Pniewskiego. Publikował wielokrotnie w prasie branżowej, działał w Kole Architektów przy Stowarzyszeniu Techników (poprzedniku SARP), a od 1908 także w Towarzystwie Opieki nad Zabytkami Przeszłości.
W swojej twórczości początkowo nawiązywał do spuścizny historycznej (zwłaszcza do klasycyzmu), uwzględniając jednak zasady funkcjonalności budynku i nowoczesności konstrukcji. Po I wojnie światowej jego budynki uzyskiwały coraz prostsze, minimalistyczne formy przy coraz bardziej monumentalnej skali.
Pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 198-6-4)[2].
Ważniejsze projekty i realizacje
[edytuj | edytuj kod]- pawilon wystawowy Zagroda Włościańska w Częstochowie (1908–1909, wspólnie ze Zdzisławem Kalinowskim),
- pasaż handlowy Galeria Luxenburga wraz z Grand Hotelem w Warszawie (1909, wspólnie z Leonem Drewsem),
- budynek Centralnego Towarzystwa Rolniczego w Warszawie (1911),
- restauracja Kamienicy Baryczkowskiej na Rynku Starego Miasta w Warszawie (1911, członek zespołu),
- konkurs na plan miasta-ogrodu w majątku Ronikierów w Ząbkach (1912, III nagroda),
- gmach Teatru Polskiego w Warszawie (1912),
- wille Mironówka i Halina w Milanówku (przed 1914, wspólnie ze Zdzisławem Kalinowskim),
- gmach Teatru Miejskiego w Wilnie (1914, niezrealizowany),
- gmach Teatru Miejskiego w Kaliszu (1920–1923, realizacja wnętrz do 1936),
- siedziba Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie (1922),
- gmach Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie (1923),
- dom własny na warszawskim Powiślu, ul. Górnośląska 43 (dziś siedziba władz Opus Dei) (1923–1926),
- dom z pracownią rzeźbiarską dla Mieczysława Lubelskiego przy ul. Jakubowskiej 16 na warszawskiej Saskiej Kępie (1928)[3],
- gmachy Wydziału Elektrotechniki i Wydziału Technologii Chemicznej Politechniki Warszawskiej (1929, realizacja do 1934),
- konkurs na projekt Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie (1931, II nagroda),
- dom Funduszu Kwaterunku Wojskowego (tzw. dom Bez Kantów) na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie (1933, realizacja do 1935),
- Dworzec Główny w Warszawie (1928–1932, realizacja do 1940),
- willa „Julisin” w Konstancinie (1934).
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 17 stycznia 1936)[4]
- Złoty Wawrzyn Akademicki (5 listopada 1935)[5]
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]- Tablica na budynku Teatru Polskiego w Warszawie zaprojektowana przez Mieczysława Lubelskiego[6].
- W styczniu 1979 jego imieniem nazwano ulicę na warszawskim Ursynowie[7].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Album inżynierów i techników w Polsce. T. 1, Cz. 1, Politechnika Lwowska : rys historyczny : informacje., Lwów: Tow. Bratniej Pomocy Stud. Polit. Lwowskiej, 1932, s. 169 .
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: ZOFIA PRZYBYLSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-02-24] .
- ↑ Dom Funkcjonalny. Lokatorzy. Wczoraj. domfunkcjonalny.org. [dostęp 2014-06-15].
- ↑ M.P. z 1936 r. nr 28, poz. 48 „za zasługi na polu pracy artystycznej i pedagogicznej”.
- ↑ M.P. z 1935 r. nr 257, poz. 305 „za wybitne zasługi dla polskiej sztuki wogóle”.
- ↑ Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 113. ISBN 83-912463-4-5.
- ↑ Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 399. ISBN 83-86619-97X.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 709. ISBN 83-01-08836-2.
- G. Jonkajtys-Luba, Czesław Przybylski, Warszawa 1996.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej
- Architekci modernizmu
- Architekci związani z Kaliszem
- Architekci związani z Warszawą
- Ludzie urodzeni w Warszawie
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim
- Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
- Polscy architekci
- Urodzeni w 1880
- Wykładowcy Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej
- Zmarli w 1936