Damian Zimoń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Damian Zimoń
Damian Zimoń
Herb Damian Zimoń Praedicamus Christum Crucifixum
Głosimy Chrystusa Ukrzyżowanego
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 25 października 1934
Niedobczyce
Biskup diecezjalny katowicki
Okres sprawowania 1985–2011 (od 1992 arcybiskup metropolita)
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 21 grudnia 1957
Nominacja biskupia 3 czerwca 1985
Sakra biskupia 29 czerwca 1985
Odznaczenia
Krzyż Wielki „pro piis meritis” MelitensiKomandor z Gwiazdą Orderu Bożogrobców
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Damian Zimoń w Wikicytatach
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 29 czerwca 1985
Miejscowość Katowice
Miejsce archikatedra Chrystusa Króla
Konsekrator Józef Glemp
Współkonsekratorzy Franciszek Macharski
Jerzy Stroba

Damian Zimoń (ur. 25 października 1934 w Niedobczycach) – polski biskup rzymskokatolicki, doktor nauk teologicznych w zakresie liturgiki, biskup diecezjalny katowicki w latach 1985–2011 (od 1992 arcybiskup metropolita katowicki), od 2011 arcybiskup senior archidiecezji katowickiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 25 października 1934 w Niedobczycach[1]. W latach 1948–1952 kształcił się w Państwowym Liceum w Rybniku, uzyskując w 1952 świadectwo dojrzałości[1][2].

W latach 1952–1957 odbył studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Śląskim Seminarium Duchownym w Krakowie[1][3]. Święceń prezbiteratu udzielił mu 21 grudnia 1957 w Katowicach miejscowy biskup pomocniczy Juliusz Bieniek[1].

Magisterium uzyskał w 1971 na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Licencjat z teologii w zakresie liturgiki otrzymał w 1973 na Papieskim Wydziale Teologicznym w Krakowie[1]. Tamże w 1977 na podstawie dysertacji Uczestnictwo wiernych we Mszy św. na ziemiach polskich w XIX wieku w świetle modlitewników i podręczników liturgicznych. Studium historyczno-liturgiczne uzyskał doktorat nauk teologicznych w zakresie liturgiki[1][3].

Działalność naukowo-dydaktyczna[edytuj | edytuj kod]

W latach 1969–1975 sprawował urząd wicerektora Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie[3].

Podjął wykłady z liturgiki i środków społecznego przekazu w Wyższym Śląskim Seminarium Duchownym w Krakowie oraz w Diecezjalnym Studium Pastoralnym, Diecezjalnym Studium Teologicznym i Diecezjalnym Studium Katechetycznym[1].

Został również wykładowcą na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego[2].

Prezbiter[edytuj | edytuj kod]

Pracował jako wikariusz w parafiach: św. Marii Magdaleny w Tychach (1958–1962), Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Pszowie (1962–1966), Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Katowicach (1966–1967). W latach 1967–1969 był wikariuszem adiutorem, a w latach 1975–1985 proboszczem w parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Katowicach. Równocześnie w latach 1975–1982 pełnił funkcję dziekana dekanatu Katowice-Północ[3].

W 1970 został powołany w skład diecezjalnej rady pastoralnej, a w 1975 diecezjalnej komisji „Pro Disciplina Seminarii”. W latach 1976–1985 był przewodniczącym diecezjalnej komisji liturgicznej[1]. Pełnił funkcję sekretarza diecezjalnej rady kapłańskiej[2]. Brał udział w pracach I Synodu Diecezji Katowickiej (1972–1975), zasiadając w komisjach liturgicznej i doktrynalnej[1][3]. Reprezentował diecezję katowicką na Synodzie Prowincjalnym Krakowskiej Prowincji Kościelnej[1].

Został członkiem Komisji Episkopatu Polski ds. Środków Społecznego Przekazu i ds. Duchowieństwa[1].

W 1974 wszedł w skład kolegium redakcyjnego „Gościa Niedzielnego[1].

Biskup[edytuj | edytuj kod]

3 czerwca 1985 został prekonizowany biskupem diecezjalnym diecezji katowickiej. 18 czerwca 1985 kanonicznie objął diecezję. Święcenia biskupie otrzymał 29 czerwca 1985 w katedrze Chrystusa Króla w Katowicach. Udzielił mu ich kardynał Józef Glemp, prymas Polski, w asyście kardynała Franciszka Macharskiego, arcybiskupa metropolity krakowskiego, i Jerzego Stroby, arcybiskupa metropolity poznańskiego. 30 czerwca 1985 odbył ingres do kościoła katedralnego[1]. Jako dewizę biskupią przyjął słowa „Praedicamus Christum Crucifixum” (Głosimy Chrystusa Ukrzyżowanego)[4]. 25 marca 1992, w związku z reorganizacją podziału administracyjnego Kościoła katolickiego w Polsce, w wyniku której utworzona została metropolia katowicka, został ustanowiony jej metropolitą. Paliusz metropolitalny odebrał 29 czerwca 1992 w Bazylice św. Piotra w Rzymie[1].

W 1993 założył Studium Katolickiej Nauki Społecznej i Archidiecezjalne Kolegium Teologiczne. W 1989 reaktywował diecezjalny oddział Caritas. Utworzył Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży i Radio Archidiecezji Katowickiej. W 1994 przeprowadził Archidiecezjalny Kongres Trzeźwości[1]. Przyczynił się do założenia Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego (został jego wielkim kanclerzem)[5] oraz do przeniesienia seminarium duchownego z Krakowa do Katowic[6]. Zaangażował się w wybudowanie Domu Świętego Józefa w Katowicach dla księży emerytów z archidiecezji katowickiej. Popierał ośrodki edukacji młodzieży Kana, a także utworzył system funduszu stypendialnego dla młodzieży[5].

29 października 2011 papież Benedykt XVI przyjął jego rezygnację z obowiązków arcybiskupa metropolity katowickiego[7][8].

W Konferencji Episkopatu Polski był członkiem Rady Głównej (od 1996 Rady Stałej)[1][9]. Pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Duszpasterstwa Ogólnego (1989–2006), a także podjął obowiązki opiekuna Duszpasterstwa Głuchych w Polsce[9]. Wszedł w skład Komisji ds. Duszpasterstwa Ludzi Pracy[1], Komisji Duchowieństwa, Komisji ds. kontaktów z Episkopatem Niemiec i Rady ds. Ekumenizmu[9]. Uczestniczył w pracach Komisji Głównej II Ogólnopolskiego Synodu Plenarnego i Krajowego Komitetu Obchodów Wielkiego Jubileuszu 2000[9][3].

W 1994 z nominacji papieża Jana Pawła II brał udział w IX Synodzie Biskupów w Rzymie, obradującego nad sprawami życia konsekrowanego i jego posłannictwa w Kościele i świecie[1][3].

Konsekrował biskupów pomocniczych katowickich: Stefana Cichego (1988) i Józefa Kupnego (2006)[10][11], a także był współkonsekratorem podczas sakry biskupa pomocniczego warszawskiego Józefa Zawitkowskiego (1990) i biskupa diecezjalnego opolskiego Andrzeja Czai (2009)[10].

W 1994 ufundował doroczną nagrodę Lux ex Silesia[12].

Odznaczenia, tytuły, wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przyznano mu honorowe obywatelstwo: Rybnika (2000)[13], Chorzowa (2004)[14], Tychów (2004)[15], Piekar Śląskich (2005)[16], Katowic (2011)[17] i Rudy Śląskiej (2011)[18]. W 2011 otrzymał Złotą Odznakę Honorową „Za zasługi dla Województwa Śląskiego”[19].

W 2007 nadano mu tytuł doctora honoris causa Uniwersytetu Śląskiego[20].

W 2002 odebrał Wielki Krzyż Pro Piis Meritis zakonu maltańskiego[21]. W zakonie bożogrobców otrzymał rangę komandora z Gwiazdą[22].

W 2003 został honorowym członkiem katowickiego Klubu Inteligencji Katolickiej[23]. W 2008 otrzymał Honorowe Wyróżnienie „Niezawodnemu Przyjacielowi” Związku Harcerstwa Polskiego[24], a w 2012 odznakę Adwokatura Zasłużonym[25].

Został uhonorowany szeregiem regionalnych wyróżnień: Nagrodą im. Karola Miarki (1999)[26], Śląską Nagrodą im. Juliusza Ligonia (2002)[27], tytułem Honorowego Ślązaka Roku (2003)[28], Nagrodą im. Wojciecha Korfantego (2003)[29], Śląskim Szmaragdem (2004)[30], nagrodą Ślązaczki (2005)[31], Złotą Lampką Górniczą (2009)[32] i Nagrodą im. bł. ks. Emila Szramka (2011)[33].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 K.R. Prokop: Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 1998, s. 168–169. ISBN 83-7052-900-3.
  2. 2,0 2,1 2,2 Abp Damian Zimoń kończy dziś 77 lat. ekai.pl, 2011-10-25. [dostęp 2014-08-02].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 G. Polak: Kto jest kim w Kościele. Warszawa: Katolicka Agencja Informacyjna, 1999, s. 434. ISBN 83-911554-0-4.
  4. Damian Zimoń na stronie Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl. [dostęp 2014-08-02].
  5. 5,0 5,1 Apb Damian Zimoń Honorowym Obywatelem Miasta Katowice. katowice.eu, 2011-05-12. [dostęp 2014-08-02].
  6. Abp Damian Zimoń kończy w poniedziałek 70 lat (sylwetka). ekai.pl, 2004-10-24. [dostęp 2014-08-03].
  7. Rinuncia dell’Arcivescovo Metropolita di Katowice (Polonia) e nomina del successore (wł.). press.vatican.va, 2011-10-29. [dostęp 2014-08-02].
  8. Komunikat Nuncjatury: Arcybiskup metropolita katowicki. episkopat.pl, 2011-10-29. [dostęp 2014-08-02].
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 Biskup Wiktor Skworc metropolitą katowickim. episkopat.pl, 2011-10-29. [dostęp 2014-08-02].
  10. 10,0 10,1 Damian Zimoń w bazie catholic-hierarchy.org (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2014-08-02].
  11. K.R. Prokop: Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 1998, s. 18–19. ISBN 83-7052-900-3.
  12. Katowice: ks. prof. Wincenty Myszor odebrał nagrodę „Lux ex Silesia”. ekai.pl, 2013-10-13. [dostęp 2014-08-02].
  13. Uchwała Nr 477/XXI/2000 Rady Miasta Rybnika. bip.um.rybnik.eu, 2000-10-16. [dostęp 2014-08-03].
  14. Uchwała Nr XVIII/370/04 Rady Miasta Chorzów. bip.chorzow.eu, 2004-03-25. [dostęp 2014-08-03].
  15. Ksiądz Arcybiskup Doktor Damian Zimoń. umtychy.pl. [dostęp 2011-12-22].
  16. Abp Zimoń honorowym obywatelem Piekar Śl.. ekai.pl, 2005-10-27. [dostęp 2014-08-03].
  17. Uchwała Nr IX/136/11 Rady Miasta Katowice. bip.um.katowice.pl, 2011-05-12. [dostęp 2014-08-02].
  18. Uchwała Nr PR.0007.255.2011 Rady Miasta Ruda Śląska. rudaslaska.bip.info.pl, 2011-11-24. [dostęp 2014-08-02].
  19. Uroczysta sesja Sejmiku. slaskie.pl, 2011-12-19. [dostęp 2014-08-02].
  20. Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Śląskiego. us.edu.pl. [dostęp 2011-02-21].
  21. Odznaczenia zakonu kawalerów maltańskich. wp.pl, 2002-01-13. [dostęp 2014-07-21].
  22. Damian Zimoń na stronie archidiecezji katowickiej. archidiecezja.katowice.pl. [dostęp 2014-08-02].
  23. Abp Zimoń i Henryk Mikołaj Górecki honorowymi członkami katowickiego KIK-u. ekai.pl, 2003-12-01. [dostęp 2014-08-03].
  24. Katowice: abp Damian Zimoń otrzymał harcerskie odznaczenie. ekai.pl, 2008-02-22. [dostęp 2014-08-03].
  25. Abp Damian Zimoń otrzymał odznakę Adwokatura Zasłużonym. adwokatura.pl, 2012-06-04. [dostęp 2014-09-07].
  26. Katowice: abp Zimoń wyróżniony nagrodą im. Karola Miarki. ekai.pl, 1999-10-23. [dostęp 2014-08-03].
  27. Abp Zimoń – wśród lauretatów śląskiej Nagrody im. Ligonia. ekai.pl, 2002-12-21. [dostęp 2014-08-03].
  28. Honorowi Ślązacy Roku. ponaszymu.com.pl. [dostęp 2014-08-03].
  29. Laureaci Nagrody im. Wojciecha Korfantego. zg.org.pl. [dostęp 2014-08-03].
  30. Najwyższe wyróżnienie katowickich ewangelików dla abp. Zimonia i prof. Buzka. ekai.pl, 2004-10-31. [dostęp 2014-08-03].
  31. Abp Zimoń i Otylia Jędrzejczak otrzymali nagrodę Ślązaczki. ekai.pl, 2005-04-27. [dostęp 2014-08-03].
  32. Złota Lampka Górnicza dla abp. Zimonia. ekai.pl, 2009-10-19. [dostęp 2014-08-03].
  33. Abp Zimoń i bp Szurman laureatami nagrody im. bł. ks. Emila Szramka. ekai.pl, 2011-12-01. [dostęp 2014-08-02].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]