Józef Kupny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Józef Kupny
Józef Kupny
Herb Józef Kupny Christus dilexit nos
Chrystus nas umiłował
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 23 lutego 1956
Dąbrówka Wielka
Arcybiskup metropolita wrocławski
Okres sprawowania od 2013
Biskup pomocniczy katowicki
Okres sprawowania 2006–2013
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Diakonat 28 lutego 1982
Prezbiterat 31 marca 1983
Nominacja biskupia 21 grudnia 2005
Sakra biskupia 4 lutego 2006
Odznaczenia
Komandor z Gwiazdą Orderu Bożogrobców
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Józef Kupny w Wikicytatach
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 4 lutego 2006
Miejscowość Katowice
Miejsce archikatedra Chrystusa Króla
Konsekrator Damian Zimoń
Współkonsekratorzy Stefan Cichy
Wiktor Skworc

Józef Piotr Kupny[1] (ur. 23 lutego 1956 w Dąbrówce Wielkiej) – polski biskup rzymskokatolicki, doktor nauk humanistycznych w zakresie filozofii i socjologii, rektor Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Katowicach w latach 2001–2006, biskup pomocniczy katowicki w latach 2006–2013, arcybiskup metropolita wrocławski od 2013.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 23 lutego 1956 w Dąbrówce Wielkiej (od 1975 w granicach Piekar Śląskich[2]). W latach 1971–1975 był uczniem Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Curie-Skłodowskiej w Chorzowie, które ukończył zdaniem egzaminu dojrzałości[3].

W 1975 został klerykiem Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie. Po kilku tygodniach otrzymał powołanie do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Przez 2 lata służył w specjalnej jednostce kleryckiej w Brzegu. Święcenia diakonatu otrzymał 28 lutego 1982 przez posługę biskupa diecezjalnego katowickiego Herberta Bednorza, który 31 marca 1983 w katedrze Chrystusa Króla w Katowicach udzielił mu również święceń prezbiteratu[3][4]. Tytuł magistra teologii uzyskał w Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie na podstawie pracy Nauczanie społeczne Jana Pawła II w czasie wizyty-pielgrzymki w Polsce (2–10.06.1979)[3].

Studia kontynuował w zakresie teologii praktycznej w Studium Pastoralnym Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie – Punkcie Konsultacyjnym w Katowicach. W 1986 na podstawie rozprawy Nauczanie społeczne Jana Pawła II w Polsce uzyskał stopień licencjata teologii. W latach 1986–1990 odbył studia na Wydziale Nauk Społecznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, które ukończył z tytułem magistra socjologii na podstawie pracy Społeczne uwarunkowanie rozwoju osoby w nauczaniu Jana Pawła II. W 1993 na podstawie dysertacji Antropologiczne podstawy nauczania społecznego Jana Pawła II uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie filozofii i socjologii[3].

Prezbiter[edytuj | edytuj kod]

W latach 1983–1984 pracował jako wikariusz w parafii Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Uzdrowienia Chorych w Katowicach. W 1984 rozpoczął pracę w stacji duszpasterskiej Matki Bożej Piekarskiej w Katowicach przy budowanym tam kościele. Kiedy w następnym roku przemieniono ją w parafię, został jej wikariuszem[3].

W 1992 został asystentem, a w 1998 adiunktem w Katedrze Katolickiej Nauki Społecznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Był wykładowcą katolickiej nauki społecznej w filii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Stalowej Woli oraz w Instytucie Wyższej Kultury Religijnej, Studium Teologicznym, Studium Katolickiej Nauki Społecznej w Katowicach. W 1993 został wykładowcą socjologii religii i socjologii parafii w Wyższym Śląskim Seminarium Duchownym w Katowicach. Prowadził również wykłady zlecone na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach[3].

W sierpniu 2001 został rektorem Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Katowicach. W tym samym roku objął również funkcję zastępcy dyrektora Wydziału Duszpasterstwa Ogólnego Kurii Metropolitalnej w Katowicach. W 2001 został członkiem archidiecezjalnej rady kapłańskiej, a w 2003 kolegium konsultorów. W 1999 wszedł w skład kolegium redakcyjnego „Śląskich Studiów Historyczno-Teologicznych[3].

W ramach prac II Polskiego Synodu Plenarnego współtworzył dokument Kościół wobec życia społeczno-gospodarczego[3].

W 2003 otrzymał godność kapelana Jego Świątobliwości[3].

Został członkiem Polskiego Towarzystwa Teologicznego, Polskiego Towarzystwa Socjologicznego i Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[5].

Biskup[edytuj | edytuj kod]

21 grudnia 2005 papież Benedykt XVI mianował go biskupem pomocniczym archidiecezji katowickiej i biskupem tytularnym Vanariony[6][7]. Święcenia biskupie otrzymał 4 lutego 2006 w archikatedrze Chrystusa Króla w Katowicach[8][9]. Udzielił mu ich Damian Zimoń, arcybiskup metropolita katowicki, z towarzyszeniem Wiktora Skworca, biskupa diecezjalnego tarnowskiego, i Stefana Cichego, biskupa diecezjalnego legnickiego[8]. Jako dewizę biskupią przyjął słowa „Christus dilexit nos” (Chrystus nas umiłował)[10]. 7 lutego 2006 został ustanowiony przez arcybiskupa Damiana Zimonia wikariuszem generalnym archidiecezji. Był członkiem archidiecezjalnej rady kapłańskiej, rady duszpasterskiej i kolegium konsultorów[3].

18 maja 2013 papież Franciszek mianował go arcybiskupem metropolitą wrocławskim[11][12]. Urząd kanonicznie objął 16 czerwca 2013. Tego samego dnia odbył ingres do archikatedry św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu[13]. Objął również urząd wielkiego kanclerza Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu[14]. Paliusz metropolitalny otrzymał od papieża Franciszka w Bazylice św. Piotra 29 czerwca 2013[15].

W ramach Konferencji Episkopatu Polski od października 2012 do maja 2013 należał do Rady Stałej jako jeden z dwóch biskupów pomocniczych. W czerwcu 2013 został ponownie wybrany do tego gremium, tym razem jako jeden z sześciu biskupów diecezjalnych[16][17]. W czerwcu 2011 został przewodniczącym Rady ds. Społecznych[18]. W czerwcu 2008 wybrano go na delegata ds. Ruchów i Stowarzyszeń Katolickich[19]. Główny autor dokumentu społecznego Episkopatu W trosce o człowieka i dobro wspólne z 2012 roku[3].

W 2009 został przyjęty w poczet członków Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie[20], w zakonie otrzymał rangę komandora z gwiazdą[21]. W 2013 został przewodniczącym kapituły Śląskiej Nagrody im. Juliusza Ligonia[22].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Józef Kupny w bazie catholic-hierarchy.org (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2013-05-18].
  2. Dąbrówka Wielka. mojepiekary.pl, 2006-08-05. [dostęp 2013-05-30].
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 Bp Józef Kupny – arcybiskupem metropolitą wrocławskim. ekai.pl, 2013-05-18. [dostęp 2013-05-18].
  4. Życiorys biskupa nominata ks. dra Józefa Kupnego. episkopat.pl (arch.), 2005-12-21. [dostęp 2013-05-18].
  5. Nowi biskupi w Przemyślu i Katowicach. ekai.pl, 2005-12-21. [dostęp 2013-05-18].
  6. Nomina di ausiliare di Katowice (Polonia) (wł.). press.vatican.va, 2005-12-21. [dostęp 2013-12-15].
  7. Nowy biskup pomocniczy w Katowicach. episkopat.pl (arch.), 2005-12-21. [dostęp 2013-05-19].
  8. 8,0 8,1 Katowice: Święcenia nowego biskupa pomocniczego Józefa Kupnego. ekai.pl, 2006-02-04. [dostęp 2013-05-18].
  9. Bp Józef Kupny świętował 25-lecie kapłaństwa. ekai.pl, 2008-04-13. [dostęp 2013-05-19].
  10. Józef Kupny na stronie Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl. [dostęp 2013-05-18].
  11. Rinuncia dell'arcivescovo metropolita di Wrocław (Polonia) e nomina del successore (wł.). press.vatican.va, 2013-05-18. [dostęp 2013-12-15].
  12. Wrocław: Abp Marian Gołębiewski przechodzi na emeryturę. Bp Józef Kupny – metropolitą wrocławskim. episkopat.pl, 2013-05-18. [dostęp 2013-05-18].
  13. Abp Kupny objął rządy w archidiecezji wrocławskiej. ekai.pl, 2013-06-16. [dostęp 2013-06-17].
  14. Ingres Metropolity Wrocławskiego. pwt.wroc.pl. [dostęp 2013-06-17].
  15. Franciszek wręczył paliusze 34 arcybiskupom-metropolitom. ekai.pl, 2013-06-29. [dostęp 2013-06-29].
  16. Nowi członkowie Rady Stałej Konferencji Episkopatu. ekai.pl, 2012-20-03. [dostęp 2013-05-18].
  17. Nowi członkowie Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski. ekai.pl, 2013-06-22. [dostęp 2013-06-23].
  18. Episkopat w Licheniu. ekai.pl, 2011-06-25. [dostęp 2013-05-18]. s. 4.
  19. Warszawa: debata o tym, jak uaktywnić laikat. ekai.pl, 2008-12-03. [dostęp 2013-05-18].
  20. L. Dudkiewicz. Polska ma 211 bożogrobców. „Niedziela”. 19/2009. s. 26. ISSN 0208-872X. [dostęp 2013-05-19]. 
  21. K. Bąk: 21 czerwca 2014 r. w Chorzowie Starym.. oessh.opoka.net.pl. [dostęp 2014-07-12].
  22. Dr hab. Marek Rembierz członkiem kapituły Śląskiej Nagrody im. Juliusza Ligonia. uś.edu.pl, 2013-01-17. [dostęp 2013-12-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]