Zaduszki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Dzień Zaduszny)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zaduszki
Sanok cmentarz 2008.jpg
Cmentarz w Sanoku (1 listopada 2008).
Dzień 2 listopada
Kraje  Polska
Typ święta ludowe
Znaczenie pamięć o zmarłych
Inne nazwy Święto Zmarłych
Podobne święta Dzień Zaduszny,
Dzień Zmarłych
Liturgia Wspomnienia Wiernych Zmarłych w Katedrze Wawelskiej

Zaduszkipolski współczesny odpowiednik pogańskiego święta Dziadów[1]. W Kościele katolickim Dzień Zaduszny (tzw. Zaduszki), jest dniem modlitw za dusze zmarłych, przypada ono 2 listopada, po dniu Wszystkich Świętych[2].

Tego dnia ludzie wspominają wszystkich, którzy odeszli z tego świata, polscy katolicy modlą się za wszystkich wiernych zmarłych, których dusze według ich wiary mogą jeszcze przebywać w czyśćcu.Obecnie groby odwiedza się raczej w dzień Wszystkich Świętych[przez kogo?], który jest dniem wolnym od pracy[3].

Zwyczaje[edytuj | edytuj kod]

W Zaduszki odwiedza się cmentarze, groby zmarłych z rodziny i uczestniczy się w mszach, modląc się w intencji zmarłych. Tego dnia istnieje tradycja zapalania świeczek czy zniczy na grobach zmarłych oraz składania kwiatów, wieńców lub też innego typu ozdób mających być symbolem pamięci o tychże zmarłych. Tradycja stawiania zniczy na grobach wywodzi się z dawnego pogańskiego zwyczaju rozpalania ognisk na mogiłach, wierzono bowiem, że ogrzeją one błąkające się po ziemi dusze.

Dawniej zwyczaj zakazywał tego dnia wykonywania niektórych czynności, aby nie skaleczyć, nie rozgnieść czy w inny sposób nie znieważyć odwiedzającej dom duszy. Zakazane było: klepanie masła, deptanie kapusty, maglowanie, przędzenie i tkanie, cięcie sieczki, wylewanie pomyj i spluwanie.

Współcześnie w Zaduszki organizuje się zaduszkowe koncerty, wystawy i spektakle, poświęcone zmarłym artystom, wydaje okolicznościowe czasopisma i książki. W wielu miastach odbywają się koncerty o nazwie Zaduszki: Zaduszki Jazzowe, Zaduszki Bluesowe, np. Zaduszki Jazzowe w Bydgoszczy.

Inne oryginalne kulturowo sposoby obchodzenia tego święta to m.in. anglosaski Halloween (przypadające 31 października) i meksykański Dzień Zmarłych (hiszp.: Día de los Muertos).

Historia w Kościele katolickim[edytuj | edytuj kod]

Obchody Dnia Zadusznego zapoczątkował w chrześcijaństwie w roku 998 św. Odilon, opat z Cluny, jako przeciwwagę dla pogańskich obrządków czczących zmarłych. Na dzień modłów za dusze zmarłych – stąd nazwa „Zaduszki” – wyznaczył pierwszy dzień po Wszystkich Świętych. W XIII wieku ta tradycja rozpowszechniła się w całym Kościele katolickim. W XIV wieku zaczęto urządzać procesje na cmentarz do czterech stacji. Przy stacjach odmawiano modlitwy za zmarłych i śpiewano pieśni żałobne. Piąta stacja odbywała się już w kościele, po powrocie procesji z cmentarza.

W Polsce tradycja Dnia Zadusznego zaczęła się tworzyć już w XII wieku, a z końcem XV wieku była znana w całym kraju. W 1915 roku, papież Benedykt XV, na prośbę opata benedyktynów zezwolił, aby tego dnia każdy kapłan mógł odprawić trzy msze: w intencji poleconej przez wiernych, za wszystkich wiernych zmarłych i według intencji papieża.

W polskim Kościele katolickim Dzień Zaduszny ma rangę wspomnienia obowiązkowego, jako wspomnienia wszystkich wiernych zmarłych.

Kolorem liturgicznym jest czerń, bądź w zastępstwie fiolet. Może być wykonywana sekwencja "Dies irae". Lekcjonarz przewiduje 3 formularze mszalne na ten dzień.

Przypisy

  1. Виноградова Л. Н., Толстая С. М. Задушки // Славянские древности: Этнолингвистический словарь. Институт славяноведения и балканистики РАН / Под ред. Н. И. Толстого. — М.: Международные отношения, 1999. — Т. 2. — С. 246—247. — 697 с. — ISBN 5-7133-0982-7 (Publikacja Instytutu Slawistyki Rosyjskiej Akademii Nauk)
  2. Antoni Michalak, Tradycje i współczesność polskiej obrzędowości pogrzebowej, 1987, s. 43.
  3. Dz. U. z 1951 r. Nr 4, poz. 28 – Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy z późn. zm. Dz.U. 1990 nr 28 poz. 159 i 160.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]