Benedykt XV

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Benedykt XV
Benedictus Quintus Decimus
Giacomo Paolo Battista della Chiesa
Papież
Benedykt XV
Herb Benedykt XV In Te, Domine, speravi; non confundar in aeternum
Tobie Panie zaufałem, nie zawstydzę się na wieki.
Kraj działania  Włochy
Data i miejsce urodzenia 21 listopada 1854
Genua
Data i miejsce śmierci 22 stycznia 1922
Rzym
Papież
Okres sprawowania 1914-1922
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 21 grudnia 1878
Nominacja biskupia 18 grudnia 1907
Sakra biskupia 22 grudnia 1907
Kreacja kardynalska 23 maja 1914
Kościół tytularny Santi Quattro Coronati
Pontyfikat 3 września 1914
Podpis podpis}}}
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Benedykt XV w Wikicytatach
Grób Papieża Benedykta XV w Grotach Watykańskich
Kardynał Giacomo della Chiesa

Benedykt XV (łac. Benedictus XV, właśc. Giacomo della Chiesa; ur. 21 listopada 1854 w Genui, zm. 22 stycznia 1922 w Rzymie[1]) – papież w okresie od 3 września 1914 do 22 stycznia 1922[2].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Giacomo della Chiesa pochodził z rodziny patrycjuszowskiej i był synem Giuseppe della Chiesy i Giovanny Migliorati[3]. Pierwsze nauki pobierał w domu rodzinnym, a następnie dostał się do Istituto Donavaro e Giusso (1862-1868), który przygotowywał do stanu kapłańskiego. Na skutek nalegań ojca przerwał edukację w tym kierunku. W 1869 eksternistycznie ukończył studia filozoficzne w seminarium w Genui i rozpoczął w tym mieście studia prawnicze (rok 1871) na uniwersytecie królewskim, gdzie uzyskał w 1875 doktorat z pra­wa cywilnego. Dopiero wtedy ojciec pozwolił mu na studia przygotowujące do kapłaństwa. W latach od 1875 do 1879 studiował na uniwersytecie Gregorianum w Rzymie, na którym w 1879 uzyskał doktorat z teologii, a w rok później doktorat z prawa kanonicznego[3]. Od 1879 do 1885 studiował nauki dyplomatyczne na Papieskiej Akademii Kościelnej[3].

21 grudnia 1878 w Rzymie przyjął święcenia kapłańskie[3]. W latach 1882-1907 został zaangażowany w papieskiej służbie dyplomatycznej, gdzie zyskał sławę sprawnego dyplomaty[3]. W 1901 został zastępcą sekretarza stanu[3]. 22 grudnia 1907 papież Pius X mianował go arcybiskupem Bolonii i przyjął sakrę 4 dni później[3]. W czasie sprawowania tej funkcji odwiedził wszystkie parafie i kaplice. Największą uwagę arcybiskupa poświęcał wychowaniu kleru (nauce religii). Chciał w ten sposób przeciwstawić się wybuchającym w Bolonii zamieszkom wywoływanym przez socjalistów. Kapelusz kardynalski otrzymał dopiero 23 maja 1914 po śmierci kardynała Rampolli[3]. Mówiono, że najwyższe władze kościelne obawiały się wzrostu wpływów kardynała Rampolli, gdyby do Kolegium Kardynałów dołączono jego ucznia.

Wybór na papieża[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci Piusa X konklawe zebrało się już w trakcie pierwszej wojny światowej. O wyborze della Chiesy zadecydowało przekonanie kardynałów o potrzebie doświadczonego dyplomaty na Tronie Piotrowym[1]. W dziesiątym skrutynium, 3 września 1914 otrzymał 38 głosów na 57 wówczas oddanych. Jako papież przyjął imię Benedykta XV. Jego koronacja odbyła się w Kaplicy Sykstyńskiej[3].

Pontyfikat[edytuj | edytuj kod]

Pontyfikat Benedykta XV był uwarunkowany pierwszą wojną światową[2]. Podejmował wiele inicjatyw pokojowych oraz starał się łagodzić skutki wojny, m.in. organizował pomoc dla ofiar wojny[2]. W 1914 w Watykanie papież otworzył biuro opieki nad jeńcami oraz ośrodek informacyjny o jeńcach i zaginionych, który ułatwiał kontakt jeńców wojennych z ich rodzinami[1]. Organizował pomoc sanitarną i żywnościową dla jeńców i ludności krajów objętych działaniami wojennymi[2]. Wobec stron walczących starał się zachować maksymalną neutralność, przez co był oskarżany przez uczestników, o sprzyjanie stronie przeciwnej[1]. W encyklice Ad bestissimi Apostolorum Principis cathedram ogłoszonej 1 listopada 1914 zwrócił się z apelem do panujących o zachowanie pokoju. Dodatkowym kłopotem dla papieża, było włączenie się do wojny Włoch (1915), podczas gdy Watykan nie był niepodległy[2]. 1 sierpnia 1917 wydał notę pokojową skierowaną do walczących państw, w której wzywał do zawarcia pokoju bez zwycięzców i zwyciężonych[1]. Apelował o uwzględnienie żądań narodów bałkańskich i Ormian. Opowiadał się także za przyznaniem niepodległości Polsce. W 1915 nakazał odprawić w intencji pokoju w kościołach specjalne nabożeństwa do Serca Pana Jezusa. Francja i Hiszpania przemilczały wezwanie papieża, natomiast Niemcy, początkowo przychylni, zrezygnowali z propozycji papieża, gdy ich szanse na zwycięstwo urosły wobec wojny domowej w Rosji[1]. Po zakończeniu wojny, w wyniku tajnych ustaleń aliantów z Włochami, nie dopuszczono Stolicy Apostolskiej do rokowań pokojowych[1]. Papież natomiast 23 maja 1920 wydał encyklikę Pacem Dei munus, w której nawoływał o pojednanie między narodami, a także poparł Ligę Narodów[1]. Nawiązywał także stosunki dyplomatyczne z wieloma państwami, stwarzając warunki do zawierania konkordatów[1].

W listopadzie 1919 uchylił zasadę non expedit, która zabraniała katolikom włoskim działalności politycznej, a także pobłogosławił Luigiego Sturzo, założyciela Partii Ludowej[1]. Starał się znaleźć rozwiązanie kwestii rzymskiej, którą dzięki jego działaniom dyplomatycznym udało się zakończyć za czasów jego następcy[1].

Benedykt XV ogłosił przygotowany przez poprzednika papieża Piusa X kodeks prawa kanonicznego (obowiązujący do 1983)[2] i zniósł Kongregację Indeksu. Starał się o wznowienie katolickiej działalności misyjnej[2]. Listem apostolskim Maximum illud z 1919 zapoczątkował nową erę w misjach katolickich. W 1915 powołał Kongregację Seminariów i Uniwersytetów a w 1917 Kongregację Kościołów Wschodnich oraz Instytut Orientalistyczny w Rzymie[1]. Założył katolicki uniwersytet Najświętszego Serca Pana Jezusa w Mediolanie w 1921.

W encyklice Humani generis redemptionem wydanej w 15 czerwca 1917 zawarł teologiczne podstawy przepowiadania słowa Bożego w Kościele. 15 września 1920 ogłosił, z okazji 1500. rocznicy śmierci św. Hieronima, encyklikę Spiritus Paraclitus o inspiracji ksiąg biblijnych i ważności studium Pisma świętego. Wiernych zachęcał do czytania Biblii. Papież Benedykt XV wprowadził bullą Incrementum z 1919 prefację za zmarłych oraz przywilej odprawiania trzech mszy w Dzień Zaduszny. 9 maja 1920 dokonał kanonizacji Joanny d’Arc, a 5 października ogłosił Efrema Syryjczyka doktorem Kościoła[1].

Kreował 32 kardynałów na pięciu konsystorzach[3].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Benedykt XV zmarł 22 stycznia 1922 w Rzymie, na grypę, z której rozwinęło się zapalenie płuc[1]. Został pochowany w Bazylice św. Piotra.

Encykliki[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 441-443. ISBN 83-06-02633-0.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 167-168. ISBN 83-7006-437-X.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Della Chiesa, Giacomo (ang.). The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2013-10-06].


Poprzednik
Domenico Svampa
Template-Metropolitan Archbishop.svg Arcybiskup Bolonii
1907-1914
Template-Metropolitan Archbishop.svg Następca
Giorgio Gusmini
Poprzednik
Pius X
Emblem of the Papacy SE.svg Papież
1914-1922
Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Pius XI