Grenada (miasto w Hiszpanii)
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Grenada | |||||
|
|||||
 Grenada |
|||||
| Nazwa oficjalna | Grenada | ||||
| Państwo |  Hiszpania |
||||
| Wspólnota autonomiczna |  Andaluzja |
||||
| Prowincja | Prowincja Grenada | ||||
| Comarca | |||||
| Kod pocztowy | 18000 | ||||
| Położenie | 37°13' N 3°41' W |
||||
| Powierzchnia | 88,02 km² | ||||
| Wysokość | 738 m | ||||
| Odległość | 434 km od Madrytu | ||||
| Rzeki | Genil, Beiro, Darro | ||||
| Liczba mieszkańców | 234 325 | ||||
| Gęstość zaludnienia | 2662,18 mieszk./km² | ||||
| Alkad | José Torres Hurtado (Partido Popular) | ||||
Położenie na mapie Hiszpanii |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Grenada (Granada) – miasto w płd. Hiszpanii, w dolinie rzeki Genil (dopływ rzeki Gwadalkiwir), w Górach Betyckich, 271 tys. mieszkańców (1994). Stolica prowincji Grenada, w regionie Andaluzja. Ośrodek handlowy, przemysłowy i kulturalny. Jedna z najważniejszych miejscowości turystycznych w Hiszpanii, słynna z pięknego położenia, licznych zabytków i niezapomnianych krajobrazów. Szczególny urok Grenady polega na tym, że w ciągu kilku godzin można jeździć na nartach w górach Sierra Nevada, a potem kąpać się w Morzu Śródziemnym na Costa del Sol, oddalonym o ok. 70 km.
W mieście znajduje się stacja kolejowa Granada.
Spis treści |
[edytuj] Demografia
- Rozwój demograficzny Grenady (1900-2010)
[edytuj] Historia
- VII w. p.n.e. powstanie osady Iberoceltów utrzymującej kontakty z Fenicjanami, Kartagińczykami i Grekami;
- W V w. p.n.e. kolonia grecka o nazwie Elibyrge lub Elybirge;
- Po I wojnie punickiej opanowana przez Kartaginę;
- W czasie II wojny punickiej zdobyta przez Rzymian; zmiana nazwy na Illiberis. Cezar nadał osadzie nazwę Municipium Florentinum Iliberitanu, skróconą później do Florentia;
- Po najeździe Wizygotów siedziba biskupstwa oraz administracji świeckiej;
- 551–615 Granada pod panowaniem cesarstwa bizantyjskiego;
- 615–711 w królestwie Wizygotów;
- W 711 r. założona przez Arabów w pobliżu starożytnej osady iberyjskiej i rzymskiej o nazwie Garnata lub Garnata al-Yahud;
- Od 1013–1091 stolica niezależnego państewka berberyjskich Zirydów;
- 1091–1145 w państwie Almorawidów;
- 1147–1238 pod rządami Almohadów;
- W latach 1238–1492 stolica emiratu Grenady i rozkwit miasta po zawarciu przymierza z Kastylią. Schronienie znaleźli tutaj islamscy wygnańcy z Kordowy i Sewilli, po zajęciu przez chrześcijan zachodniej Andaluzji. Grenada stała się największym (ok. 400 000 mieszkańców) i najbogatszym miastem Półwyspu Iberyjskiego;
- 1246 pod zwierzchnictwem (lenno) Kastylii;
- 2 stycznia 1492 r. przejęta przez Kastylię jako ostatni punkt oporu muzułmanów;
- W 1492 r. utworzenie arcybiskupstwa;
- 1501 muzułmanom dano do wyboru – przymusowy chrzest lub wygnanie;
- 1504 budowa kaplicy królewskiej Capilla Real – miejsca pochówku Królów Katolickich;
- 1511 budowa Hospital Real;
- 1523 początek budowy katedry;
- W 1526 r. założenie uniwersytetu;
- 1526 – budowa pałacu Karola V a Alhambrze;
- Po wygnaniu w 1609–14 morysków (Arabów, którzy przeszli na katolicyzm) regres gospodarczy;
- 28 stycznia 1810–16 września 1812 pod okupacją francuską;
- W czasie wojny domowej po stronie Republiki. W sierpniu 1936 zdobyta przez wojska gen. Franco.
[edytuj] Zabytki
Kto nie widział Grenady, ten niczego nie widział – przysłowie hiszpańskie.
Alhambra, warowny zespół pałacowy zbudowany w XIII w. przez Nasrydów i rozbudowany w XIV w., arcydzieło architektury arabskiej w Hiszpanii, którą cechuje niezwykłe bogactwo dekoracji wnętrz, m.in. arkadowe galerie kolumnowe, stalaktytowe sklepienia, ściany wykładane płytkami azulejos i barwnymi stiukami z ornamentem oraz malowidła ścienne.
- Alcazaba, zamek, najstarsza część Alhambry, stoi wysoko na górskiej ostrodze nad rzeką Darro.
- Pałace, kompleks pałacowy składający się z kilku części:
- Mexuar, miejsce pracy urzędników dworskich i państwowych,
- Sala de Mexuar, gdzie odbywały się posiedzenia rządu i królewskiego sądu;
- Patio de Mexuar (dawny seraj), piękny dziedziniec z fontanną,
- Cuarto Dorado, imponujące dzieło nasrydzkiej sztuki, (służąca do audiencji prywatnych);
- Dziedziniec Mirtowy, centralny punkt Alhambry;
- Sala de la Barca (dawna poczekalnia), z sufitem w kształcie łodzi;
- Sala Ambasadorów, jedna z najpiękniejszych;
z kopułą – arcydziełem intarsji, wzorem zdobienia reprezentacyjnych sal; (centrum polityczne i dyplomatyczne arabskiej Grenady);
- Dziedziniec Lwów, najdoskonalszy przykład zdobnictwa mauretańskiego; z fontanną wspartą na 12 lwach;
- Sala Mozarabów;
- Sala Królów, z polichromowanymi malowidłami na suficie;
- Sala Dwóch Sióstr, z gipsowym sklepieniem stalaktytowym,
- Sala Abencerragów, z kopułą w kształcie gwiazdy.
- Mexuar, miejsce pracy urzędników dworskich i państwowych,
- Pałac Karola V, największy obiekt w kompleksie Alhambry, uważany za najpiękniejsze dzieło renesansu poza Włochami. Zbudowany w XVI w. na podstawie projektu hiszpańskiego architekta Pedra Machuca[1], jako "znak zwycięstwa" chrześcijaństwa, finansowany ze specjalnie utworzonego podatku płaconego przez Arabów. Jest to monumentalna budowla z galeriami i dwukondygnacyjną kolumnadą wokół okrągłego dziedzińca wewnętrznego. Fasada zewnętrzna jest utrzymana w stylu renesansu toskańskiego. W pałacu znajdują się dwa muzea: Muzeum Archeologiczne, gdzie przechowywane są znaleziska z Alhambry; Muzeum Sztuk Pięknych oferuje przegląd malarstwa szkół związanych z Grenadą oraz gromadzi dzieła pochodzące z rozwiązanych klasztorów Grenady.
- Generalife, na górnym zboczu Alhambry rozpościera się zespół ogrodowy z pawilonami, który był letnią rezydencją emirów mauretańskich. Obecnie jest wspaniałym przykładem islamskiej sztuki ogrodowej.
- Katedra,Santa María de la Encarnación, gotycko-renesansowa z XVI–XVIII w.; wnętrze o dług. 116 m, szer. 67 m, pięcionawowe, bogato zdobione rzeźbami, obrazami i wyposażone w dzieła sztuki.
- Kaplice:
- Capilla Real, miejsce pochówku Królów Katolickich – Izabeli i Ferdynanda oraz Joanny Szalonej i Filipa Pięknego.
- Capilla Mayor, w formie kulistej świątyni z bogatym wystrojem plastycznym.
- Ołtarze: główny – renesansowy z naturalistycznymi rzeźbami i reliefami oraz św. Jakuba (miejsce kultu – Santiago de Compostela)
- Zakrystia ze skarbcem i kolekcją malarstwa flamandzkiego, m.in. Rogiera van der Weydena, Hansa Memlinga.
- Kaplice:
- Klasztor kartuzów z kościołem, z XVI-XVII w., z zakrystią w stylu churrigueryzmu z XVIII w.; zaliczany do arcydzieł architektury barokowej.
- Klasztor św. Hieronima (hiszp. Monasterio de San Jerónimo), budowa rozpoczęta na polecenie Królów Katolickich w 1496[2]. Karol V wydał rozporządzenie żeby klasztor został poświęcony pamięci zmarłego wybitnego dowódcy wojsk hiszpańskich, wicekrólowi Neapolu Gonzalo Fernándezowi de Córdoba. Zwłoki księcia zostały złożone w tym klasztorze. Klasztorowi nadał ostateczny kształt Diego de Siloé, główny architekt budowy od 1528 roku.
- Kościoły: San Pedro y San Pablo, Santa Ana.
- Pałace: Casa del Cabildo Antiquo (dawna szkoła wyższa z czasów Maurów); pałac arcybiskupów z XVII w.
- Kamienice: Corral de Carbon, Casa de los Tiros, Casa del Castri.
- Albaicin, stara zabytkowa dzielnica z klimatem mauretańskiej Grenady.
[edytuj] Miasta partnerskie
Aix-en-Provence, Francja
Belo Horizonte, Brazylia
Coral Gables, Stany Zjednoczone
Fryburg Bryzgowijski, Niemcy
Marrakesz, Maroko
Szardża, Zjednoczone Emiraty Arabskie- Tetuan, Maroko
Tilimsan, Algieria
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Informacje o mieście z Andaluzyjskiego Instytutu Statystycznego (hiszp.)
- Alcazaba de La Alhambra na castillosnet.org
Przypisy
- ↑ Henri Stierlin: Perły architektury pałacowej. Warszawa: Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa. ISBN 978-83-60006-52-8.
- ↑ Brigitte Hintzen-Bohlen: Sztuka i Architektura – Andaluzja. Warszawa: Wydawnictwo Philip Wilson, 2008, s. 344-345. ISBN 978-3-8331-5106-4.
