HMS Ocean (1998)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy współczesnego śmigłowcowca HMS "Ocean" (L12). Zobacz też: inne okręty nazwane HMS "Ocean".
HMS Ocean (L12)
HMS "Ocean" - widoczna rozłożona rampa rufowa z pontonem oraz kutry desantowe przygotowane do wodowania
HMS "Ocean" - widoczna rozłożona rampa rufowa z pontonem oraz kutry desantowe przygotowane do wodowania
Historia
Stocznia Wielka Brytania Kvaerner Govan, Glasgow
Położenie stępki 30 marca 1995
Wodowanie 11 października 1995
 Royal Navy
Wejście do służby 30 września 1998
Los okrętu w służbie
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 21.687 t pełna
Długość 203,43 m
Szerokość 34,1 m
Zanurzenie 6,6 m
Napęd
2 silniki wysokoprężne 18.355 KM, 2 śruby
Prędkość 18 węzłów
Zasięg 8000 Mm
Uzbrojenie
3 x Phalanx CIWS
3 x 30 mm lub 20 mm plot
Wyposażenie lotnicze
18 śmigłowców (szczegóły w tekście)
Załoga 284 (bez grupy lotniczej i desantu)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

HMS Ocean (L12) – brytyjski śmigłowcowiec desantowy, w służbie od końca lat 90. XX wieku, jedyny okręt swojego typu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Brytyjska marynarka Royal Navy posiadała od lat 60. śmigłowcowce desantowe, przebudowywane ze starszych lotniskowców. Przydatność takich okrętów wykazały konflikty powojenne, w których brały udział siły brytyjskie. Po wycofaniu na początku lat 80. wszystkich okrętów tej klasy, rozważano budowę nowych, lecz na przeszkodzie przez dłuższy czas stały kolejne cięcia budżetu marynarki. W 1992 rozpisano kolejny przetarg na budowę jednej jednostki, lecz mimo to, program stał pod znakiem zapytania. Dopiero niezadowalające doświadczenia z wykorzystania w charakterze śmigłowcowca desantowego w 1993 u wybrzeży Jugosławii pomocniczego okrętu lotniczego HMS "Argus" (A135), zaadaptowanego ze statku handlowego, uwidoczniły potrzebę zbudowania wyspecjalizowanego okrętu tej klasy.

W przetargu zwyciężył projekt stoczni VSEL w Barrow-in-Furness, pokonując ceną bardziej doświadczoną stocznię Swan Hunter. Kształty kadłuba oparto na lekkich lotniskowcach typu Invincible, o zbliżonych rozmiarach, do których nowy okręt jest podobny. Umowę podpisano 11 maja 1993. W celu zmniejszenia kosztów, budowę kadłuba z nadbudówką, napędem i większością wyposażenia podzlecono stoczni Kvaerner Govan (KGL) w Glasgow, specjalizującej się w budowie statków handlowych, w oparciu o cywilne przepisy budowy statków rejestru Lloyda. Budowę rozpoczęto 20 maja 1994, lecz oficjalne położenie stępki miało miejsce dopiero 30 marca 1995. Do maja 1995 kadłub złożono na pochylni z 8 budowanych oddzielnie bloków. Wodowanie miało miejsce 11 października 1995. 28 listopada 1996 częściowo wyposażony okręt przeszedł z Govan do Barrow-in-Furness. 20 lutego 1998 okręt otrzymał nazwę "Ocean", noszoną wcześniej m.in. przez lotniskowiec. Okręt został przekazany marynarce brytyjskiej 26 czerwca 1998, a wcielony do służby 30 września 1998. Pełną gotowość operacyjną uzyskał 31 maja 1999. Jego bazą macierzystą jest Devonport.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Okręt ma typową architekturę dla śmigłowcowców desantowych, z płaskim pokładem lotniczym, stanowiącym zarazem pokład górny oraz z wąską i długą wyspową nadbudówką po prawej stronie pokładu lotniczego. W przedniej części nadbudówki na górze został umieszczony przeszklony pomost nawigacyjny i bojowy, połączony ze stanowiskiem kontroli lotów. Dla lepszej obserwacji, pomost ten charakterystycznie częściowo wystaje poza obrys nadbudówki, ponad pokładem lotniczym. Kadłub dzieli się na 17 głównych przedziałów wodoszczelnych. Napęd stanowią dwa 12-cylindrowe silniki wysokoprężne Crossley-Pielstick 12PC.6V o mocy po 9177,5 KM, rozmieszczone w osobnych, oddalonych od siebie przedziałach, w celu zwiększenia przeżywalności okrętu. Napędzają dwie pięciołopatowe śruby KaMeWa.

Pokład lotniczy znajduje się na wysokości 15,3 m nad linią wodną i ma szerokość w zasadniczej części 31,7 m. Na pokładzie po lewej stronie wytyczono pas długości 170 m z sześcioma stanowiskami startowymi dla dużych śmigłowców (Sea King lub Merlin), umożliwiającymi ich równoczesny start. Dodatkowo, na pokładzie wzdłuż nadbudówki parkują 4 śmigłowce Sea King ze złożonymi łopatami wirnika, dalsze 2 na rufie po prawej burcie, dodatkowo 4 mniejsze śmigłowce Lynx przed nadbudówką i 2 na rufie. Pod pokładem lotniczym znajduje się hangar o wymiarach 111,3 x 21 x 6,2 m, mieszczący 12 dużych śmigłowców - jest to największy pojedynczy hangar stosowany na okrętach brytyjskich. W przedniej części hangaru można zainstalować kontenery warsztatowe do naprawy śmigłowców. Hangar można podzielić na trzy części opuszczanymi przegrodami ogniowymi. Dwa podnośniki lotnicze znajdują się obok przedniej części nadbudówki oraz za nadbudówką. Przesunięte są one w prawo od osi wzdłużnej pokładu. Windy mają udźwig 19 ton i umożliwiają wysłanie w powietrze sześciu śmigłowców z hangaru w ciągu 40 minut.

Pierwotnie przewidziana grupa lotnicza obejmuje 12 ciężkich śmigłowców Westland Sea King HC.4 oraz 6 średnich Westland Lynx AH.7, z okrętu mogą operować także ciężkie śmigłowce AW101 Merlin, CH-47 Chinook (bez możliwości hangarowania), lekkie Westland Gazelle lub szturmowe WAH-64D Apache. Śmigłowce i załogi nie wchodzą do stałej grupy lotniczej okrętu, lecz są formowane w zależności od potrzeb ze składu 845. i 846. Dywizjonu Lotnictwa Morskiego lub jednostek brytyjskich sił powietrznych (Royal Air Force) lub lotnictwa Armii lądowej. Okręt może przewozić jako transportowiec 15 samolotów BAe Harrier, lecz bez możliwości ich operowania.

Na rufie okrętu, na poziomie o kondygnację wyższym, niż hangar, znajduje się pokład garażowy o wymiarach 47,5 x 23,25 x 4 m, dla pojazdów mechanicznych lub ładunków. Prowadzą do niego drzwi rufowe, w pawęży, ze składaną rampą oraz drzwi w prawej burcie z rampą. Ponadto, z prawej strony znajduje się pochyła rampa do wyjazdu na pokład lotniczy, na który można się dostać z garażu także za pomocą rufowej windy lotniczej. Przy użyciu rufowej rampy ze specjalnym pontonem, może być prowadzony załadunek lekkiego sprzętu i ludzi z garażu na kutry desantowe na morzu. Na pokładzie garażowym można pomieścić 40 samochodów terenowych wielkości Land Rovera, 34 przyczepy i 6 lekkich armat 105 mm. Okręt ma na wyposażeniu 4 kutry desantowe LCVP Mk.5, przewożone we wnękach w burtach (po dwie na burtę) i spuszczane na wodę za pomocą żurawików (wyporność pełna wynosi 23 t, prędkość z ładunkiem 16 w, ładunek - 2 lekkie pojazdy lub 35 żołnierzy). Zamiast nich można przenosić także holenderskie kutry Mk.2.

HMS "Ocean" w składzie wielonarodowego zespołu (w środku szyku, pomiędzy dwoma amerykańskimi lotniskowcami atomowymi i za francuskim lotniskowcem "Charles de Gaulle" (R 91)).

Załoga okrętu liczy 284 osoby, a personel grupy lotniczej 180. Blok desantu może mieścić 480 osób, maksymalnie można zaokrętować 803 żołnierzy, zajmując dodatkowe pomieszczenia. Ogółem, normalnie na okręcie mogą być zaokrętowane 972 osoby, maksymalnie 1275. Pomieszczenia i przejścia w bloku pomieszczeń desantu zapewniają wygodne i szybkie przemieszczanie się żołnierzy w pełnym oporządzeniu.

Uzbrojenie okrętu jest wyłącznie obronne i składa się z 3 zestawów artyleryjskich obrony bezpośredniej Vulcan Phalanx CIWS Mk.15 (jeden na pokładzie na dziobie i 2 na sponsonach na pawęży rufowej, poniżej pokładu). Ponadto, montowane są na okręcie 2-4 lekkie automatyczne armaty 30 mm Oerlikon GCM A-03, następnie zamienione na 20 mm Oerlikon GAM-B01.

Ogółem, okręt uważany jest za bardzo udany, czerpiący z doświadczeń użytkowania okrętów tej klasy. Umożliwia szybki przerzut oddziałów z lekkim sprzętem na brzeg i ewakuację rannych, może być także wykorzystywany do akcji humanitarnych w rejonach klęsk żywiołowych. Część specjalistów za wadę okrętu uważa jedynie za niską o 3-4 węzły prędkość.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Śmigielski Śmigłowcowiec desantowy HMS Ocean w: Morza Statki i Okręty nr 2/2005 (50), s.14-23