Denzel Washington
| Denzel Washington | |||||||||||||||||||||
 Denzel Washington na konferencji prasowej filmu Huragan podczas Berlinale w 2000 roku |
|||||||||||||||||||||
| Imię i nazwisko | Denzel Hayes Washington, Jr. | ||||||||||||||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 28 grudnia 1954 Mount Vernon, Nowy Jork |
||||||||||||||||||||
| Zawód | aktor, reżyser, scenarzysta, producent | ||||||||||||||||||||
| Współmałżonek | Pauletta Pearson (1983–obecnie) | ||||||||||||||||||||
| Lata aktywności | od 1977 | ||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||||||||
 Denzel Washington w Wikicytatach |
|||||||||||||||||||||
Denzel Hayes Washington, Jr. (ur. 28 grudnia 1954) – amerykański aktor, scenarzysta, reżyser i producent filmowy.
Washington jest zdobywcą dwóch Nagród Akademii Filmowej oraz dwóch Złotych Globów, a także drugim Afroamerykaninem w historii, który otrzymał Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego[1].
Spis treści |
Wczesne życie [edytuj]
Denzel Washington urodził się w Mount Vernon, nieopodal Nowego Jorku, w 1954 roku. Jego matka, Lennis "Lynne", właścicielka salonu piękności, urodziła się w Georgii i dorastała w Harlemie. Natomiast jego ojciec, wielebny Denzel Washington, Sr., był zielonoświątkowym kaznodzieją, który jednocześnie pracował w lokalnym sklepie S. Klein, a także dla Departamentu Zasobów Wodnych[2][3].
Washington uczęszczał do Pennington-Grimes Elementary School w Mount Vernon do 1968 roku, kiedy to matka wysłała go do prywatnej szkoły Oakland Military Academy w New Windsor, gdy miał 14 lat. O tym wydarzeniu aktor wypowiedział się ponad trzydzieści lat później: "Ta decyzja zmieniła moje życie, ponieważ nie przetrwałbym idąc drogą, którą zmierzałem. Ci, z którymi wtedy przebywałem, mają teraz, w sumie, czterdzieści lat spędzonych w więzieniach. Oni byli normalnymi chłopakami, jednak pochłonęło ich życie uliczne."[4] Po ukończeniu Oakland Military Academy, Denzel kontynuował edukację w Mainland High School w Daytona Beach na Florydzie[2]. Następnie był zainteresowany studiami na Texas Tech University: "Dorastałem w Boys Club w Mount Vernon, gdzie mieliśmy przydomek Red Raiders. Kiedy byłem w szkole średniej chciałem uczęszczać do Texas Tech, tylko dlatego, że studentów tego uniwersytetu również nazywano Red Raiders, a ich stroje były takie same, jak nasze."[5] W 1977 roku Washington uzyskał tytuł licencjata nowojorskiego Fordham University, gdzie dodatkowo grał w uczelnianej drużynie koszykarskiej[6][7]. Po krótkim okresie niezdecydowania związanego z kierunkiem dalszej nauki, Denzel porzucił szkołę na jeden semestr, w trakcie którego pracował jako opiekun na obozie letnim Camp Sloane YMCA w Lakeville, w stanie Connecticut. W jego trakcie wziął udział w konkursie talentów dla uczestników, a znajomi zasugerowali, aby spróbował swoich sił w aktorstwie[8]. Po powrocie do Fordham, Washington zapisał się na zajęcia aktorstwa w Lincoln Center, gdzie powierzono mu tytułowe role w sztukach Cesarz Jones oraz Otello. Krótko po tym otrzymał stypendium na naukę w American Conservatory Theatre, w San Francisco, gdzie kształcił się przez kolejny rok, po czym powrócił do Nowego Jorku, aby tam rozpocząć profesjonalną karierę aktorską[9].
Kariera [edytuj]
Wczesna kariera [edytuj]
Washington spędził lato 1976 roku w St. Mary's City, w stanie Maryland, gdzie w wakacyjnym teatrze występował w sztuce Wings of the Morning. Krótko po ukończeniu Fordham University, zadebiutował w profesjonalnym aktorstwie za pośrednictwem roli w filmie telewizyjnym Wilma z 1977 roku. W 1981 roku po raz pierwszy pojawił się w hollywoodzkiej produkcji, obrazie Dokładnie tacy sami. Rok później Denzel nagrodzony został statuetką Obie Award za występ w off broadwayowskiej sztuce A Soldier's Play[10].
Przełom w karierze Washingtona nastąpił, kiedy zdobył rolę doktora Phillipa Chandlera w serialu St. Elsewhere telewizji NBC. Stał się jednym z nielicznych aktorów, którzy byli regularnymi członkami obsady przez sześć lat trwania emisji produkcji. W tym okresie Denzel wystąpił również w m.in.: A Soldier's Story (1984), Hard Lessons (1986) i Żądzy władzy (1986). W 1987 roku zagrał pokojowego działacza ruchu przeciw apartheidowi w Republice Południowej Afryki, Stevena Biko, w obrazie biograficznym Krzyk wolności, a za swoją rolę otrzymał nominację do Nagrody Akademii Filmowej dla najlepszego aktora drugoplanowego.
W 1989 roku Washington wygrał Nagrodę Akademii Filmowej dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w Chwale. W tym samym roku wystąpił także w thrillerze Gliniarz na Karaibach oraz w filmie kryminalnym Za królową i ojczyznę.
Lata 90. [edytuj]
W 1990 roku Washington wystąpił jako Bleek Gilliam w filmie w reżyserii Spike'a Lee, Czarny blues. Dwa lata później zagrał Demetriusa Williamsa w dramacie Mississippi Masala. W 1992 roku Denzel ponownie współpracował z Lee, przy okazji kręcenia obrazu Malcolm X, w którym wcielił się w tytułową postać. Rola radykalnego przywódcy ruchu afroamerykańskiego przyniosła mu kolejną nominację do Nagrody Akademii Filmowej dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. W 1993 roku wystąpił w filmie Filadelfia, w którym zagrał homofobicznego adwokata, którego klientem został homoseksualista chory na AIDS. W połowie lat 90. Washington wystąpił również w m.in.: thrillerach Raport Pelikana i Karmazynowy przypływ, komedii Wiele hałasu o nic oraz w dramacie komediowym Żona pastora.
W 1995 roku, podczas kręcenia filmu Zabójcza perfekcja, Washington odmówił pocałowania aktorki Kelly Lynch w jednej ze scen. W późniejszym wywiadzie Lynch powiedziała: "Denzel był przekonany o tym, że biali mężczyźni, którzy oglądaliby obraz, nie chcieliby, aby pocałował białą kobietę."[11] Podobna sytuacja miała miejsce na planie Raportu Pelikana, kiedy Julia Roberts wyraziła pragnienie, aby dwójkę granych przez nich charakterów połączyły romantyczne relacje. Washington odrzucił także propozycję roli Nicka Currana w Nagim instynkcie, gdyż nie podobała mu się idea sceny przedstawiającej seks bohaterów.
W 1999 roku Washington wystąpił w filmie Huragan, opowiadającym o bokserze Rubinie "Huraganie" Carterze, który został oskarżony o potrójne morderstwo, aby po dwudziestu latach w więzieniu, doczekać uniewinnienia. Za swoją rolę Denzel otrzymał nominację do Nagrody Akademii Filmowej dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, a także wygrał Złotego Globa oraz Srebrnego Niedźwiedzia na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie. W tym samym roku zagrał również w obrazie Kolekcjoner kości, filmowej adaptacji powieści o tym samym tytule autorstwa Jeffery'ego Deavera, wcielając się w rolę sparaliżowanego detektywa.
Lata 00. [edytuj]
W 2001 roku Washington otrzymał Nagrodę Akademii Filmowej dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę w thrillerze Dzień próby. Wcielił się w nim w postać sierżanta Alonzo Harrisa, który stosuje radykalne metody dochodzeniowe, wykraczające poza granice prawa. Washington stał się drugim Afroamerykaninem w historii, który został nagrodzony Oscarem w tej kategorii, po Sidneyu Poitierze, który dodatkowo tej samej nocy przyjął Honorary Academy Award; ponadto jest rekordzistą wśród Afroamerykanów pod względem liczby nominacji do Nagrody Akademii Filmowej - otrzymał ich pięć.
W 2002 roku Washington wystąpił w kolejnym dobrze przyjętym obrazie, John Q, po czym podjął się reżyserii swojego pierwszego filmu, dramatu Antwone Fisher.
W latach 2003-04 Washington wystąpił w kilku thrillerach, a wśród nich były m.in.: Wyścig z czasem, Człowiek w ogniu oraz Kandydat[12]. W 2006 roku zagrał w kolejnym filmie w reżyserii Spike'a Lee, Plan doskonały.
W 2007 roku Washington wystąpił u boku Russella Crowe'a w filmie American Gangster, który stanowił inspirację dla rapera Jaya-Z do nagrania albumu o tym samym tytule. W 2009 roku zagrał w thrillerze Metro strachu, w którym wcielił się w rolę szefa ochrony, Waltera Garbera.
Od 2010 [edytuj]
W styczniu 2010 roku premierę miał film Księga ocalenia, w którym Washington wcielił się w główną rolę, czyli samotnego bohatera z postapokaliptycznego świata, strzegącego księgi, która dostarcza wiedzy mogącej uratować ludzkość.
W 2010 roku Denzel wygrał Nagrodę Tony dla najlepszego aktora pierwszoplanowego w sztuce za rolę w Fences[13][14].
W listopadzie 2010 roku premierę miał kolejny obraz z udziałem Denzela, Niepowstrzymany, w którym wcielił się w postać inżyniera, wyruszającego w pościg za pociągiem przewożącym toksyczne odpady.
W 2012 roku w kinach zadebiutował obraz Safe House, w którym aktor zagrał groźnego przestępcę, transportowanego do nowej kryjówki przez osamotnionego w działaniach agenta CIA.
Życie osobiste [edytuj]
W 1983 roku Washington ożenił się z aktorką Paulettą Pearson, którą poznał na planie filmu telewizyjnego Wilma. Para ma czwórkę dzieci: Johna Davida (ur. 28 lipca 1984), który jest graczem drużyny futbolu amerykańskiego St. Louis Rams[15]; Katię (ur. w listopadzie 1987), która ukończyła Yale University; oraz bliźniaków Olivię i Malcolma (nazwanego na cześć Malcoma X[16]) (ur. 10 kwietnia 1991). Malcolm studiuje na University of Pennsylvania, gdzie jest członkiem drużyny koszykarskiej[17]. W 1995 roku Denzel i Pauletta odnowili przysięgi małżeńskie w obecności biskupa Desmonda Tutu, podczas wizyty w Republice Południowej Afryki[18].
Washington jest zdeklarowanym chrześcijaninem, a w przeszłości rozważał zostanie kaznodzieją: "Pewna część mnie wciąż mówi, 'Może, Denzel, powinieneś zostać kaznodzieją. Może wciąż idziesz na kompromisy.' Miałem możliwość grania wspaniałych mężczyzn i, przez ich słowa, wygłaszać niezwykłe rzeczy. Korzystam z talentu, którym zostałem obdarowany i chcę wykorzystywać go w dobrych celach."[19][20] W 1995 roku aktor przekazał 2.5 miliony dolarów na pomoc w budowie nowego budynku West Angeles Church of God in Christ w Los Angeles[21].
W 2006 roku Rewolucyjne Siły Zbrojne Kolumbii wytypowały Washingtona jako jedną z trzech osób (innymi byli Oliver Stone i Michael Moore), do których wystosowały specjalne listy. W pismach zawarta została prośba o pomoc w rozmowach i negocjacjach z władzami Kolumbii; FARC gotowe były do wymiany 62 zakładników na 600 zatrzymanych rebeliantów[22]. Według CBC News przyczynić się do tego mógł dorobek artystyczny aktora, a w tym film Plan doskonały, gdzie wcielił się w rolę detektywa-negocjatora, a także fakt, że grał on takich aktywistów, jak Malcolm X i Steve Biko[22].
18 maja 1991 roku Washington otrzymał honorowy tytuł doctor honoris causa swojego alma mater, Fordham University, za "niezwykłe postępy w odkrywaniu krańców swojego talentu"[23]. Od 2007 roku jest on również posiadaczem doctor honoris causa nauk humanistycznych Morehouse College[24].
Filmografia [edytuj]
Przypisy
- ↑ Halle Berry, Denzel Washington get historic wins at Oscars
- ↑ 2,0 2,1 Nickson, Chris: Denzel Washington. St. Martin's Paperbacks, 1996, s. 9–11. ISBN 0-312-96043-3.
- ↑ Denzel Washington Biography (1954–)
- ↑ [http://www.parade.com/articles/editions/1999/edition_12-12-1999/Denzel_Washington Denzel Washington: 'I Try To Send A Good Message'
- ↑ Leach OK with star power
- ↑ Spurs Coach Sticks Neck Out for Calesimo
- ↑ Pro Basketball" Notebook; Chicago's Jordan-Jackson-Pippen Triangle, page 2
- ↑ Paisner, Daniel A Hand to Guide Me (Meredith Books, 2006), s. 17. ISBN 978-0-696-23049-3
- ↑ Denzel Washington Biography, AllMovie.com.
- ↑ A Soldier's Play, Lortel Archives
- ↑ The Skin Game : Why can’t Denzel Washington score with white women on screen?
- ↑ Denzel Washington Movie Box Office Results
- ↑ 2010 Tony Award Nominations: Denzel Washington, Scarlett Johansson Earn Nods
- ↑ BWW TV: 2010 Tony Winners- Washington & Davis
- ↑ Denzel Washington's son among Rams signees
- ↑ [http://www.imdb.com/name/nm0000243/bio Denzel Washington - Biography
- ↑ Malcolm Washington – Bio
- ↑ "Denzel Washington and Wife Celebrate Wedding Anniversary in Italy"
- ↑ The Observer Profile: Denzel Washington
- ↑ Denzel Washington: 'I Try to Send A Good Message'
- ↑ Magic gives $5 mil., Denzel gives $2.5 mil. to build new West Angeles COGIC facility in Los Angeles
- ↑ 22,0 22,1 Colombian rebels ask Denzel Washington to help broker hostage exchange
- ↑ COMMENCEMENTS: Fordham Graduates Urged to Defend the Poor
- ↑ Morehouse Celebrates an 'End of an Era' with a Special Commencement Message from Dr. Walter E. Massey
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Denzel Washington w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Denzel Washington w bazie filmweb.pl
- Denzel Washington w bazie stopklatka.pl
- Denzel Washington w bazie Internet Broadway Database (ang.)
- Denzel Washington w bazie Internet Off-Broadway Database (ang.)
- Denzel Washington w bazie People.com (ang.)
|
|
||
| Poprzednik Russell Crowe za Gladiator |
Nagroda Akademii Filmowej dla najlepszego aktora pierwszoplanowego 2001 za Dzień próby |
Następca Adrien Brody za Pianista |
| Poprzednik Kevin Kline za Rybka zwana Wandą |
Nagroda Akademii Filmowej dla najlepszego aktora drugoplanowego 1989 za Chwała |
Następca Joe Pesci za Chłopcy z ferajny |
| Poprzednik Jim Carrey za Truman Show |
Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym 1999 za Huragan |
Następca Tom Hanks za Cast Away: Poza światem |
| Poprzednik Martin Landau za Tucker. Konstruktor marzeń |
Złoty Glob dla najlepszego aktora drugoplanowego 1989 za Chwała |
Następca Bruce Davison za Długoletni przyjaciele |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
