Marek Papała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marek Papała
nadinspektor Policji nadinspektor Policji
Data i miejsce urodzenia 4 września 1959
Pruchnik
Data i miejsce śmierci 25 czerwca 1998
Warszawa
Przebieg służby
Stanowiska Komendant Główny Policji (3 stycznia 1997 – 29 stycznia 1998)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Medal "Milito Pro Christo"

Marek Władysław Papała (ur. 4 września 1959 w Pruchniku, zm. 25 czerwca 1998 w Warszawie) – polski oficer Milicji Obywatelskiej i Policji, od 3 stycznia 1997 roku do 29 stycznia 1998 roku Komendant Główny Policji.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Szkołę podstawową ukończył w rodzinnym Pruchniku. W 1978 roku został absolwentem I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Jarosławiu. Po nie dostaniu się na studia na lubelskim UMCS, wstąpił do wojska. Służył w Kędzierzynie-Koźlu i Krakowie. W 1980 roku został przyjęty, a w 1983 roku ukończył Wyższą Szkołę Oficerską Milicji Obywatelskiej w Szczytnie. W 1985 roku ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. W 1986 roku ukończył studia podyplomowe w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Olsztynie. W 1990 roku uzyskał stopnień doktora nauk prawnych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. Po uzyskaniu magisterium pracował i wykładał w Wyższej Szkole Oficerskiej.

Kariera zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Służbę w Milicji Obywatelskiej rozpoczął w 1979 roku jako ochotnik w Batalionie Centralnego Podporządkowania w ramach odbywania zasadniczej służby wojskowej będące częścią składową Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej. W latach 1980-1983 student-podchorąży Wyższej Szkoły Oficerskiej Milicji Obywatelskiej w Szczytnie, gdzie po ukończeniu pozostał jako nauczyciel akademicki zagadnień bezpieczeństwa ruchu drogowego. W 1984 roku został zatrudniony w Komendzie Głównej Milicji Obywatelskiej w Biurze Ruchu Drogowego, gdzie pracował m.in. jako inspektor, naczelnik wydziału, zastępca dyrektora i dyrektor Biura. W 1995 roku awansował na zastępcę Komendanta Głównego Policji Jerzego Stańczyka. 3 stycznia 1997 roku na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Leszka Millera, Prezes Rady Ministrów Włodzimierz Cimoszewicz mianował Papałę Komendantem Głównym Policji w stopniu inspektora. Jako komendant został następnie awansowany na stopień policyjny nadinspektora Policji.

Z funkcji Komendanta Głównego Policji został odwołany 29 stycznia 1998 roku przez ministra Janusza Tomaszewskiego.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Żonaty z Małgorzatą. Mieli córkę Natalię (ur. 1983).

Śmierć i śledztwo[edytuj | edytuj kod]

Okoliczności morderstwa[edytuj | edytuj kod]

25 czerwca 1998, dwie godziny przed śmiercią, Marek Papała był w Wilanowie na przyjęciu imieninowym[1] u emerytowanego generała brygady MSW PRL, Józefa Sasina przy ulicy Wiktorii Wiedeńskiej (tzw. „zatoka czerwonych świń”). W mieszkaniu znajdowali się: generał Józef Sasin, jego żona Janina oraz syn Jacek z żoną. Był też amerykański biznesmen polskiego pochodzenia Edward Mazur z kierowcą. Nadinspektor Papała zjawił się na ul. Wiktorii Wiedeńskiej około godziny 20:00. Mniej więcej godzinę wcześniej wyszedł stamtąd były funkcjonariusz Służby Bezpieczeństwa Hipolit Starszak z żoną. Początkowo to Mazur miał odwiedzić w domu Papałę. Około godziny 19:30 Papała i Mazur rozmawiali przez telefon. Chcieli doprecyzować miejsce spotkania. Mieli ustalić szczegóły wyjazdu Papały do Stanów Zjednoczonych jako oficera łącznikowego.

Nadinspektor Marek Papała nigdy wcześniej nie był w domu Sasinów. Widywali się na imprezach u innych znajomych. Przez telefon Józef Sasin wyjaśnił, jak znaleźć mieszkanie. Marek Papała przyjechał po około 20 minutach. Zjawił się na imieninach przypadkiem, był zaskoczony, że obchodzona jest uroczystość. Nie pił alkoholu, bo prowadził samochód. Według relacji Józefa Sasina, Papała rozmawiał z Mazurem o wyjeździe do Stanów Zjednoczonych Ameryki. Zaraz po Papale (około pół godziny później) z domu Sasinów wyszedł Edward Mazur. Wcześniej proponował nadinspektorowi, by pojechali razem. Nadinspektor Marek Papała nie skorzystał z tej propozycji i wyszedł sam[2]. Pojechał na Dworzec Centralny, skąd miał odebrać matkę, która przyjeżdżała do niego w odwiedziny[3]. Pociąg się spóźniał, więc wrócił tymczasowo do domu[4]. Według ustaleń prowadzących śledztwo Marek Papała w czwartek, 25 czerwca 1998 roku, około godziny 22:00, podjechał samochodem marki Daewoo Espero pod budynek przy ul. Wincentego Rzymowskiego 17 w Warszawie, gdzie znajdowało się jego mieszkanie. Został zastrzelony przy swoim aucie. Sprawca oddał strzał w głowę z pistoletu z tłumikiem. Pocisk z wystrzału utkwił w oparciu fotela pojazdu i został odnaleziony przez policjantów prowadzących oględziny[5].

Marek Papała został pochowany na cmentarzu w rodzinnym Pruchniku[6].

Śledztwo[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z przyjętą wersją śledczą polskich organów ścigania o podżeganie do zabójstwa byłego Komendanta Głównego Policji nadinspektora Marka Papały podejrzany jest Edward Mazur. O współudział w zabójstwie podejrzewany jest Ryszard Bogucki skazany wcześniej za zabójstwo Andrzeja Kolikowskiego pseudonim Pershing, a także Andrzej Zieliński pseudonim Słowik[7].

Istnieją także publikacje sugerujące jako sprawcę Igora Ł. ps. Patyk, jednak z powodu objęcia go ochroną jako świadka koronnego w innej sprawie (sporej skali kradzież samochodów), nie postawiono mu zarzutów.

Na początkowym etapie śledztwa brano pod uwagę udział rodziny zmarłego w morderstwie, w tym celu zamontowano aparaturę podsłuchową w trumnie Papały. Liczono, że żona zmarłego wyjawi nad trumną coś co okaże się kluczowe dla sprawy, jednak nic takiego nie miało miejsca[8].

W lutym 2010 roku w Sądzie Okręgowym w Warszawie odbyła się kolejna rozprawa w sprawie zabójstwa generała, na ławie oskarżonych zasiedli Andrzej Zieliński ps. Słowik i Ryszard Bogucki[9].

W kwietniu 2012 roku Prokuratura Okręgowa w Łodzi ogłosiła, że zabójstwo nadinspektora Marka Papały było wynikiem przypadkowego strzału oddanego przez złodzieja samochodów i świadka koronnego Igora Ł. pseudonim Patyk. Motywem ataku miała być próba kradzieży należącego do Papały samochodu Daewoo Espero[10]. Wersja ta spotkała się z aprobatą ze strony byłego Ministra Spraw Wewnętrznych Marka Biernackiego[11], byłych Ministrów Sprawiedliwości: Zbigniewa Ćwiąkalskiego i Krzysztofa Kwiatkowskiego, a także dziennikarza, Sylwestra Latkowskiego[potrzebne źródło]. Z uwagi na liczne nieścisłości w przedstawionej wersji śledczej skrytykowali ją byli funkcjonariusze policji oraz dziennikarze śledczy zajmujący się sprawą zabójstwa nadinspektora Marka Papały: Jerzy Jachowicz[12] i Kazimierz Turaliński[13]. Wskazywano na niezgodne z modus operandi złodziei samochodów zachowanie zabójcy (wskazujące nie na próbę rozboju, a planowaną egzekucję), brak zaboru pojazdu, fakt, że wykorzystany do zabójstwa pistolet TT z tłumikiem nie był powszechnie dostępny wśród złodziei samochodów, a także nielogiczny powód dla którego jeden z przywódców tzw. mafii pruszkowskiej Andrzej Zieliński pseud. Słowik miałby ochraniać przed odpowiedzialnością karną drobnego przestępcę stojącego dużo niżej w hierarchii świata przestępczego.

Igor Ł. (lub M. - jest to nazwisko panieńskiego jego matki) urodził się w 1974 roku na Mokotowie. W wieku 16 lat zaczął kraść samochodu, wkrótce został głową gangu. W 1994 roku został porwany przez grupę "Sznyta" i musiał zapłacić 20 tys. dolarów okupu. Po tym wydarzeniu przystąpił do grupy pruszkowskiej, gdzie szybko awansował w hierarchii. Oprócz kradzieży aut, jego gang parał się legalizacją samochodów, przebijaniem numerów, fabrykowaniem dokumentów. Po wyjściu z więzienia w 1996 roku stał się podopiecznym Jarosława Sokołowskiego "Masy". W kwietniu 2000 roku został zatrzymany w związku z kradzieżami na Śląsku. Dzięki zeznaniom w sprawie Papały uzyskał status świadka koronnego.[14]

W kwietniu 2013, po wniosku prokuratury apelacyjnej w Łodzi prokurator generalny przedłużył do końca października 2013 śledztwo w sprawie zabójstwa gen. Marka Papały[15]. Równolegle w tym czasie przed Sądem Okręgowym w Warszawie trwał proces sądowy, w którym Ryszard Bogucki i Andrzej Zieliński, pseud. "Słowik", zostali oskarżeni o nakłanianie do zabójstwa gen. Marka Papały[16]. 31 lipca 2013 r. zapadł nieprawomocny wyrok uniewinniający obu oskarżonych.[17]

Motyw morderstwa[edytuj | edytuj kod]

Pomimo postawienia zarzutów w sprawie zabójstwa nadinspektora Marka Papały nieznany jest motyw zbrodni. Wskazywanych jest kilka prawdopodobnych powodów, wśród których najbardziej prawdopodobnym jest obawa ujawnienia przez nadinspektora organizatorów międzynarodowego przemytu narkotyków[18]. Proceder ten monopolizowali współpracujący z Edwardem Mazurem gangster Jeremiasz Barański ps. Baranina oraz Andrzej Zieliński ps. Słowik.

Publicysta Sylwester Latkowski wskazuje na spór rodzinny lub obawę ujawnienia korupcji w strukturach policyjnych związanej z ustawianiem przetargów na zakup sprzętu dla policji[19].

Kolejny możliwy motyw sygnalizowany przez Kazimierza Turalińskiego to korupcja przy bezcłowym imporcie milionów ton zboża z Uzbekistanu i Kazachstanu, organizowanym przez Edwarda Mazura, biznesmenów powiązanych z Jeremiaszem Barańskim pseud. Baranina, Andrzejem Kuną i Aleksandrem Żaglem oraz oficerem rosyjskiego wywiadu Władimirem Ałganowem. Ałganow był przesłuchiwany w sprawie zabójstwa nadinspektora Marka Papały, odmówił jednak odpowiedzi na wszelkie pytania, twierdząc, iż mogą go one narazić na odpowiedzialność karną[20].

Inny motyw związany jest z działalnością mafii paliwowej, na który powołuje się były Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach nadinspektor Mieczysław Kluk. Rzekomo, na krótko przed śmiercią nadinspektor Marek Papała miał nakazać Mieczysławowi Klukowi obserwację przywódców tej grupy przestępczej oraz poinformować o ich powiązaniach z urzędnikami państwowymi[21].

Śledztwa dziennikarskie[edytuj | edytuj kod]

W 2008 ukazała się książka i powstał film dokumentalny dotyczący śmierci Marka Papały pod jednym tytułem Zabić Papałę autorstwa Sylwestra Latkowskiego)[22][23].

W książce pt. Cień tajnych służb z 2013 rozdział dotyczący śmierci Marka Papały zawarła Dorota Kania[24].

W 2013 ukazała się książka pt. Zabić Komendanta. Kulisy śmierci gen. Marka Papały autorstwa Leszka Szymowskiego[25].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dorota Kania: Cień tajnych służb. Kraków: Wydawnictwo M, 2013, s. 40. ISBN 978-83-7595-640-5.
  2. Super Express; 15 listopada 1998.
  3. Dorota Kania: Cień tajnych służb. Kraków: Wydawnictwo M, 2013, s. 39. ISBN 978-83-7595-640-5.
  4. Kim są Józef Sasin, Roman Kurnik i Ryszard Bieszyński, Gazeta Wyborcza 22 października 2006.
  5. Dorota Kania: Cień tajnych służb. Kraków: Wydawnictwo M, 2013, s. 39. ISBN 978-83-7595-640-5.
  6. Złożenie kwiatów na grobie gen. Marka Papały. gminapruchnik.pl. [dostęp 4 sierpnia 2014].
  7. Kazimierz Turaliński. Dokumentacja III RP: Objawy Mafii.
  8. Robert Zieliński. Trumna generała Papały była na podsłuchu. „Dziennik”, 2007-10-13. 
  9. Gangsterzy: jesteśmy niewinni – portal TVN24.pl – 10.02.2010>.
  10. Papałę zabił amator!
  11. Marek Biernacki wierzę w prozaiczne morderstwo Papały.
  12. Jerzy Jachowicz: wiele słabych punktów.
  13. Udało się – postawiono zarzut winnemu.
  14. Prawdziwa historia Igora M. (pol.). tvn24.pl. [dostęp 2014-02-12].
  15. Zabójstwo gen. Marka Papały. Śledztwo przedłużone do października (pol.). dzienniklodzki.pl, 2013-06-12. [dostęp 2013-06-12].
  16. Bliski finał procesu w sprawie zabójstwa gen. Marka Papały (pol.). rp.pl, 2013-06-12. [dostęp 2013-06-12].
  17. http://www.rp.pl/artykul/866633,1034714-Jest-wyrok-w-sprawie-zabojstwa-Papaly--Bogucki-i--Slowik--uniewinnieni.html
  18. WPROST Mafia !! !.
  19. Sylwester Latkowski „Zabić Papałę” Wyd. Rosner & Wspólnicy, Warszawa 2008.
  20. Kazimierz Turaliński „Przestępczość Zorganizowana w III RP” Wyd. Media Polskie, Radom 2009.
  21. Tajemnicze notatki generała Kluka Gazeta Wyborcza.
  22. Zabić Papałę. filmpolski.pl. [dostęp 30 czerwca 2014].
  23. Zabić Papałę. latkowski.com, 11 października 2011. [dostęp 30 czerwca 2014].
  24. Marek Papała – W pętli hipotez. W: Dorota Kania: Cień tajnych służb. Kraków: Wydawnictwo M, 2013, s. 37-52. ISBN 978-83-7595-640-5.
  25. Zabić Komendanta. Kulisy śmierci gen. Marka Papały. wp.pl. [dostęp 30 czerwca 2014].
  26. M.P. z 1998 r. Nr 29, poz. 408
  27. legitymacja – oficjalna strona nadinsp. Marka Papały.
  28. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 czerwca 1998 r. o nadaniu orderu. monitorpolski.gov.pl. [dostęp 30 czerwca 2014].
  29. M.P. z 1993 r. Nr 62, poz. 559 – pkt 170.
  30. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 października 1993 r. o nadaniu odznaczeń. monitorpolski.gov.p. [dostęp 30 czerwca 2014].
  31. medal i legitymacja – oficjalna strona nadinsp. Marka Papały.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Anna Marszałek, Kto zabił Papałę? Moje prywatne śledztwo. Wyd. Axel Springer Polska, Warszawa 2008, s. 168. Seria: Pod lupą Newsweek Polska. ISBN 978-83-7558-229-1 (dodatek do tygodnika Newsweek Polska, nr 4, z 21 stycznia 2008 r.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]