Marek Papała

Marek Papała nadinsp.
Data i miejsce urodzenia	4 września 1959 Pruchnik
Data i miejsce śmierci	25 czerwca 1998 Warszawa
Komendant Główny Policji
Okres urzędowania	od 3 stycznia 1997 do 29 stycznia 1998
Poprzednik	Jerzy Stańczyk
Następca	Jan Michna
Odznaczenia

Marek Papała (ur. 4 września 1959 w Pruchniku, zm. 25 czerwca 1998 w Warszawie) – polski oficer Policji, Komendant Główny Policji.

Wykształcenie

• 1978 – ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Jarosławiu
• 1983 – ukończył Wyższą Szkołę Oficerską MO w Szczytnie
• 1985 – ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego
• 1986 – ukończył studia podyplomowe w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Olsztynie
• 1990 – uzyskał stopnień doktora nauk prawnych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego

Kariera zawodowa

Służbę w Milicji Obywatelskiej rozpoczął w 1979 jako ochotnik w Batalionie Centralnego Podporządkowania w ramach odbywania zasadniczej służby wojskowej będące częścią składową Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej. W latach 1980-1983 student-podchorąży Wyższej Szkoły Oficerskiej MO w Szczytnie, gdzie po ukończeniu pozostał jako nauczyciel akademicki zagadnień bezpieczeństwa ruchu drogowego. W 1984 został zatrudniony w Komendzie Głównej Milicji Obywatelskiej w Biurze Ruchu Drogowego, gdzie pracował m.in. jako inspektor, naczelnik wydziału, zastępca dyrektora i dyrektor Biura. W 1995 awansował na zastępcę Komendanta Głównego Policji Jerzego Stańczyka. 3 stycznia 1997 na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Leszka Millera, Prezes Rady Ministrów Włodzimierz Cimoszewicz mianował Papałę Komendantem Głównym Policji w stopniu inspektora. Jako komendant został następnie awansowany na stopień policyjny nadinspektora Policji. Z funkcji Komendanta Głównego Policji został odwołany 29 stycznia 1998 przez ministra Janusza Tomaszewskiego.

Życie prywatne

Żoną Marka Papały była Małgorzata, mieli jedno dziecko, córkę Natalię (ur. 1983)

Śmierć

Okoliczności morderstwa

Dwie godziny przed śmiercią Marek Papała był w Wilanowie u emerytowanego generała brygady MSW PRL, Józefa Sasina przy ulicy Wiktorii Wiedeńskiej (tzw. "zatoka czerwonych świń"). W mieszkaniu znajdowali się: gospodarz – generał Józef Sasin, jego żona – Janina oraz syn generała Jacek z żoną. Był też amerykański biznesmen polskiego pochodzenia Edward Mazur z kierowcą. Nadinspektor Papała zjawił się na ul. Wiktorii Wiedeńskiej około godziny 20:00. Mniej więcej godzinę wcześniej wyszedł stamtąd były esbek Hipolit Starszak z żoną. Początkowo to Mazur miał odwiedzić w domu Papałę. Około godziny 19:30 Papała i Mazur zdzwonili się jeszcze kontrolnie. Chcieli doprecyzować miejsce spotkania. Mieli dograć szczegóły wyjazdu Papały do USA jako oficera łącznikowego. Nadinsp Marek Papała nigdy wcześniej nie był w domu Sasinów. Widywali się na imprezach u innych znajomych. Przez telefon gen. bryg. w st. spocz. Józef Sasin wyjaśnił b. Komendantowi Głównemu Policji, jak znaleźć mieszkanie. Marek Papała przyjechał po około 20 minutach. Zjawił się na imieninach przypadkiem, był zaskoczony, że obchodzona jest uroczystość. Nie pił alkoholu, bo prowadził samochód. Według relacji Józefa Sasina, Papała rozmawiał z Mazurem o wyjeździe do Stanów Zjednoczonych Ameryki. Zaraz po Papale (około pół godziny później) z domu Sasinów wyszedł Edward Mazur. Wcześniej proponował nadinspektorowi, by pojechali razem. Nadinsp. Marek Papała nie skorzystał z tej propozycji i wyszedł sam. Pojechał na Dworzec Centralny, skąd miał odebrać matkę. Pociąg się spóźniał, więc wrócił do domu. Według ustaleń prowadzących śledztwo Marek Papała w czwartek 25 czerwca 1998 około godziny 22:00 podjechał samochodem marki Daewoo Espero pod budynek przy ul. Rzymowskiego 17 w Warszawie, gdzie znajdowało się jego mieszkanie. Został zastrzelony, gdy wysiadał z samochodu. Sprawca oddał strzał w głowę z pistoletu z tłumikiem.

Zgodnie z przyjętą wersją śledczą polskich organów ścigania o podżeganie do zabójstwa b. Komendanta Głównego Policji nadinsp. Marka Papały podejrzany jest Edward Mazur. O współudział w zabójstwie podejrzewany jest Ryszard Bogucki – skazany wcześniej za zabójstwo Andrzeja Kolikowskiego pseudonim Pershing, a także Andrzej Z. pseudonim Słowik.

Istnieją także publikacje sugerujące jako sprawcę Igora Ł. ps. Patyk, jednak z powodu objęcia go ochroną jako świadka koronnego w innej sprawie (sporej skali kradzież samochodów), nie postawiono mu zarzutów.

W lutym 2010 w Sądzie Okręgowym w Warszawie odbyła się kolejna rozprawa w sprawie zabójstwa generała, na ławie oskarżonych zasiedli Andrzej Zieliński ps. Słowik i Ryszard Bogucki.

Motyw morderstwa

Pomimo postawienia zarzutów w sprawie zabójstwa Marka Papały nieznany jest motyw zbrodni. Wskazywanych jest kilka prawdopodobnych powodów, wśród których najbardziej prawdopodobnym jest obawa ujawnienia przez generała organizatorów międzynarodowego przemytu narkotyków. Proceder ten monopolizowali współpracujący z Edwardem Mazurem gangster Jeremiasz Barański ps. Baranina oraz Andrzej Zieliński ps. Słowik.

Publicysta Sylwester Latkowski wskazuje na spór rodzinny lub obawę ujawnienia korupcji w strukturach policyjnych związanej z ustawianiem przetargów na zakup sprzętu dla policji.

Kolejny możliwy motyw sygnalizowany przez Kazimierza Turalińskiego to korupcja przy bezcłowym imporcie milionów ton zboża z Uzbekistanu i Kazachstanu, organizowanym przez Edwarda Mazura, biznesmenów powiązanych z Jeremiaszem Barańskim ps. Baranina Andrzejem Kuną i Aleksandrem Żaglem oraz oficerem rosyjskiego wywiadu Władimirem Ałganowem. Ałganow był przesłuchiwany w sprawie zabójstwa gen. Papały, odmówił jednak odpowiedzi na wszelkie pytania, twierdząc, iż mogą go one narazić na odpowiedzialność karną..

Powszechnie krytykowany z uwagi na niską wiarygodność jest motyw związany z działalnością mafii paliwowej, na który powołuje się były szef śląskiej policji gen. Mieczysław Kluk. Rzekomo, na krótko przed śmiercią gen. Papała miał nakazać Klukowi obserwację przywódców tej grupy przestępczej oraz poinformować o ich powiązaniach z urzędnikami państwowymi..

Odznaczenia

• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1998, pośmiertnie);
• Srebrny Krzyż Zasługi (1993)
• Medal Milito Pro Christo (2001, pośmiertnie).

Bibliografia

• Anna Marszałek, Kto zabił Papałę? Moje prywatne śledztwo. Wyd. Axel Springer Polska, Warszawa 2008, ss. 168. Seria: Pod lupą Newsweek Polska. ISBN 978-83-7558-229-1 (dodatek do tygodnika Newsweek Polska, nr 4, z 21 stycznia 2008 r.)

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona internetowa nadinsp. Marka Papały
• CV na stronie Komendy Głównej Policji