Pruchnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Próchnik.
Pruchnik
Drewnina zabudowa rynku
Drewnina zabudowa rynku
Herb
Herb Pruchnika
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat jarosławski
Gmina Pruchnik
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie ok. 1370-1934; 2011
Populacja (2007)
• liczba ludności

3519
Strefa numeracyjna
(+48) 16
Kod pocztowy 37-560
Tablice rejestracyjne RJA
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Pruchnik
Pruchnik
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pruchnik
Pruchnik
Ziemia 49°54′22″N 22°30′58″E/49,906111 22,516111
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Pruchnik (ros. Прухник, łac. Prochnicensis) – miasto[1] w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, siedziba gminy Pruchnik.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Leży na południowych krańcach powiatu jarosławskiego, na drodze z Rzeszowa do Przemyśla. Miejscowość zabytkowa – charakterystyczne drewniane domy z podcieniami.

Okolica – tereny typowo rolnicze, krajobraz pagórkowaty, słabo zalesiony, od południa widoczne trochę wyższe, zalesione wzniesienia Pogórza Dynowskiego. Miasto leży nad rzeką Mleczką.

Miejscowość dość spokojna, leżąca z dala od głównych szlaków komunikacyjnych, zachowała sporo z charakteru XIX-wiecznych miasteczek galicyjskich, zarówno w wyglądzie domów, nazewnictwie ulic, jak i mentalności mieszkańców. Układ ulic z dużym rynkiem oraz nieformalny podział na Miasto, Pruchnik Dolny i Pruchnik Górny (te dwa ostatnie określane jako Pruchnik Wieś). Niegdyś miasteczko było ważnym dla okolicy ośrodkiem handlu i rzemiosła. Do dziś w czwartki odbywa się tu targ.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prawa miejskie ok. 1370, prywatna miejscowość kolejnych rodów szlacheckich bądź rycerskich, w XVII w. ok. 600 mieszkańców i kilka cechów rzemieślniczych. W późniejszych latach stopniowy spadek znaczenia ekonomicznego i w 1934 utrata praw miejskich.[potrzebne źródło]

Miasteczko zostało zdobyte przez wojska radzieckie 27 lipca 1944[2].

Po 77 latach 1 stycznia 2011 r. Pruchnik odzyskał prawa miejskie.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Centrum dawnego miasteczka zachowało oryginalny układ przestrzenny ukształtowany zapewne jeszcze w czasach lokacji miasta, z rynkiem i wybiegającymi zeń kilkoma uliczkami. Z mocno przetrzebionej, typowej drewnianej małomiasteczkowej zabudowy zachowało się jeszcze ok. 40 budynków, w większości z charakterystycznymi podcieniami – budynków będących niegdyś jednocześnie miejscem zamieszkiwania, warsztatem rzemieślniczym oraz punktem handlu. Część z nich jest odnowiona. Najstarsze pochodzą z XVIII wieku.

Osoby związane ze Pruchnikiem[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni w Pruchniku[edytuj | edytuj kod]

Inni[edytuj | edytuj kod]

  • Mieczysław Orłowicz – krajoznawca i popularyzator turystyki. Wychowywał się w Pruchniku[3].
  • Włodzimierz Szembek – Sługa Boży, męczennik za wiarę, polski ksiądz katolicki. Wieloletni kapłan w Pruchniku.
  • Konstantyn Birecki – ksiądz greckokatolicki w Paportnie, Chyrowie, Pruchniku, Korytnikach i Żurawicy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 lipca 2010 r. w sprawie ustalenia granic i nazw gmin oraz siedzib ich władz, ustalenia granic niektórych miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 929
  2. ВОВ-60 – Сводки.
  3. [1] PTTK w Przemyślu.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]