Zbigniew Ćwiąkalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zbigniew Ćwiąkalski
Zbigniew Cwiakalski.jpg
Data i miejsce urodzenia 9 marca 1950
Łańcut
Minister sprawiedliwości, prokurator generalny
Okres urzędowania od 16 listopada 2007
do 21 stycznia 2009
Poprzednik Zbigniew Ziobro
Następca Andrzej Czuma
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Zbigniew Ćwiąkalski (ur. 9 marca 1950 w Łańcucie) – polski polityk, adwokat, doktor habilitowany nauk prawnych, wykładowca akademicki, od 2007 do 2009 minister sprawiedliwości i prokurator generalny.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Ojciec, Czesław Ćwiąkalski (ur. 1908 w Buczaczu), przed II wojną światową był sędzią, a następnie radcą prawnym. Brat matki został skazany w 1950 w Łańcucie w procesie politycznym na karę 5 lat ciężkiego więzienia, którą odbywał w Rawiczu i Wronkach, za udział w organizacji „Orlęta”. Szwagier ojca, Jan Bieniarz, był jednym z dowódców Armii Krajowej w Małopolsce i więźniem stalinowskim.

Wykształcenie i działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

Zbigniew Ćwiąkalski został w 1968 absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza w Łańcucie. W 1972 ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Następnie odbył trzyletnią aplikację sądową, zakończoną w 1975 zdanym egzaminem sędziowskim. W 1979 obronił na Wydziale Prawa i Administracji dysertację doktorską, nagrodzoną w 1980 drugim miejscem w konkursie redakcji „Państwa i Prawa”[1]. Rozprawę habilitacyjną w zakresie prawa karnego materialnego obronił w 1991. Specjalizuje się w zakresie prawa karnego.

Odbywał półtoraroczne stypendium Humboldta (1986–1988) w Max-Planck-Institut für ausländisches und internationales Strafrecht we Freiburgu pod kierownictwem prof. Albina Esera[2]. Przebywał również w tym instytucie na stypendiach w latach 1991–1992 oraz 2005, odbywał staż także na Uniwersytecie w Kolonii pod kierunkiem profesora Hansa Joachima Hirscha.

Został profesorem nadzwyczajnym i pracownikiem naukowym Katedry Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Przemyślu. Wykładał również na Uniwersytecie Rzeszowskim (jako pracownik Zakładu Prawa Karnego i Postępowania Karnego).

Należy do Towarzystwa Naukowego Prawa Karnego. W latach 1978–1982 pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Asystentów UJ. Od 1982 do 1985 był przedstawicielem pomocniczych pracowników naukowych w pierwszej Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Należy także do Krakowskiego Towarzystwa Przemysłowego. Był współzałożycielem Pierwszego Polsko-Amerykańskiego Banku w Krakowie. Został członkiem Komitetu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk (w kadencjach 2007–2010 i 2011–2014).

Działalność społeczna i polityczna[edytuj | edytuj kod]

W latach 1972–1981 należał do PZPR, był przez dwuletnią kadencję szefem jednej z trzech wydziałowych Podstawowej Organizacji Partyjnej[3]. W 1981 wstąpił do „Solidarności”. W latach 1982–1985 jako przedstawiciel tzw. pomocniczych pracowników naukowych był członkiem Prezydium Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego (jedynym w niej prawnikiem). W skład rady wchodziło m.in. wielu usuniętych w stanie wojennym rektorów wyższych uczelni. Przewodniczył jej Roman Ciesielski, usunięty rektor Politechniki Krakowskiej. W skład wchodzili również August Chełkowski (usunięty rektor Uniwersytetu Śląskiego) Robert Głębocki (usunięty rektor Uniwersytetu Gdańskiego) oraz Andrzej Białas.

Według dokumentów IPN został zarejestrowany jako kandydat na tajnego współpracownika Służby Bezpieczeństwa w 1985[4]. Zbigniew Ćwiąkalski odmówił jakiejkolwiek propozycji współpracy, a sam fakt zarejestrowania powiązał z wyjazdem na półtoraroczne stypendium do RFN w 1986[5].

Po 1989 był nieformalnym doradcą kilku posłów Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. W latach 1991–1996 doradzał ministrom edukacji narodowej, a okresie 1992–1993 premier Hannie Suchockiej (odpowiadał wówczas m.in. za ustawę o świadku koronnym). Pełnił też funkcję eksperta komisji sejmowych. Był również członkiem organizowanej przez Andrzeja Olechowskiego rady programowej Platformy Obywatelskiej.

W okresie rządów PiS wypowiadał się krytycznie wobec działalności ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry.

W tym samym roku znalazł się wśród sygnatariuszy Ruchu na rzecz Demokracji, a także wszedł w skład Komitetu Honorowego Platformy Obywatelskiej w przedterminowych wyborach parlamentarnych. Nie należy do partii politycznej.

Od 16 listopada 2007 był ministrem sprawiedliwości i prokuratorem generalnym w pierwszym rządzie Donalda Tuska. 20 stycznia 2009 podał się do dymisji, która została przyjęta. Decyzję tę motywował odpowiedzialnością polityczną w związku z samobójstwem Roberta Pazika, skazanego za współudział w porwaniu i zabójstwie Krzysztofa Olewnika[6]. Dzień po złożeniu rezygnacji został odwołany.

Praktyka adwokacka[edytuj | edytuj kod]

Od 1995 wykonywał czynnie zawód adwokata. Był obrońcą m.in. w dwóch procesach byłego prezesa PKN Orlen Andrzeja Modrzejewskiego (prawomocnie uniewinnionego) oraz pilota Henryka Serdy, oskarżonego w procesie dotyczącym akcji ratunkowej w stosunku do uczniów liceum z Tychów pod Rysami (również prawomocnie uniewinnionego). Reprezentował także Donalda Tuska i Hannę Gronkiewicz-Waltz w procesie o zniesławienie wytoczonym im z oskarżenia prywatnego przez byłych działaczy PO związanych z Pawłem Piskorskim[7]. Napisał również opinię prawną (tzw. ekspercką w oparciu m.in. o orzeczenia Sądu Najwyższego) dowodzącą, że nie można postawić Ryszardowi Krauze zarzutów karnych[3]. Był ponadto obrońcą m.in. byłego senatora Henryka Stokłosy[8].

Zbigniew Ćwiąkalski przygotował opartą o napisany przez siebie artykuł ekspertyzę dotyczącą wykładni jednego z przepisów Kodeksu karnego na zlecenie kancelarii prawnej, reprezentującej m.in. Krzysztofa Popendę i Marka Dochnala[9].

Zbigniew Ćwiąkalski jest współzałożycielem kancelarii adwokatów i radców prawnych „SPCG T. Studnicki, K. Płeszka, Z. Ćwiąkalski, J. Górski Spółka Komandytowa” z siedzibą w Krakowie[10]. 15 listopada 2007 w związku z objęciem funkcji publicznej zawiesił wykonywanie praktyki adwokackiej.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W 2004 Zbigniew Ćwiąkalski zagrał samego siebie, egzaminatora głównego bohatera – Szerszenia, w komedii Juliusza Machulskiego Vinci[11].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Nadzwyczajne złagodzenie kary w praktyce sądowej, 1982
  • Kodeks karny. Komentarz (współautor), 1990
  • Błąd co do bezprawności czynu w polskim prawie karnym, 1991

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 2011 (za wybitne zasługi w pracy naukowo-badawczej, za osiągnięcia w działalności dydaktycznej i społecznej)[12]

Przypisy

  1. Krzysztof Burnetko: Sprawa Ćwiąkalskiego. polityka.pl, 15 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  2. Prof. Zbigniew Ćwiąkalski Ministrem Sprawiedliwości RP. humboldt.org.pl, 16 listopada 2007. [dostęp 24 października 2010].
  3. 3,0 3,1 Cezary Gmyz: Zbigniew Ćwiąkalski, czyli przeciwieństwo Ziobry. rp.pl, 7 listopada 2007. [dostęp 24 października 2010].
  4. IPN ujawnia kolejne katalogi osób publicznych. gazeta.pl, 4 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  5. Ćwiąkalski: Oblałem na egzaminie brata Ziobry. gazeta.pl, 9 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  6. Ćwiąkalski: Musiałem odejść, bo nie „uderzyłem pięścią w stół”. gazeta.pl, 26 stycznia 2009. [dostęp 24 października 2010].
  7. Tusk i Gronkiewicz-Waltz wygrali proces o zniesławienie. wp.pl, 27 września 2007. [dostęp 24 października 2010].
  8. Sąd bada ponowny wniosek o „list żelazny” dla Stokłosy. gazeta.pl, 29 października 2007. [dostęp 24 października 2010].
  9. Ćwiąkalski napisał ekspertyzę dla Dochnala?. interia.pl, 6 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  10. Obrońca oligarchów. wp.pl, 20 listopada 2007. [dostęp 24 października 2010].
  11. Zbigniew Ćwiąkalski w bazie filmpolski.pl. [dostęp 24 października 2010].
  12. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 września 2011 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2011 r. Nr 111, poz. 1131)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]