Zbigniew Ćwiąkalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zbigniew Ćwiąkalski
Zbigniew Cwiakalski.jpg
Data i miejsce urodzenia 9 marca 1950
Łańcut
Minister sprawiedliwości, prokurator generalny
Okres urzędowania od 16 listopada 2007
do 21 stycznia 2009
Poprzednik Zbigniew Ziobro
Następca Andrzej Czuma
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Zbigniew Ćwiąkalski (ur. 9 marca 1950 w Łańcucie) – polski polityk, adwokat, doktor habilitowany nauk prawnych, wykładowca akademicki, w latach 2007–2009 minister sprawiedliwości i prokurator generalny w pierwszym rządzie Donalda Tuska.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Ojciec, Czesław Ćwiąkalski (ur. 1908 w Buczaczu), przed II wojną światową był sędzią, a następnie radcą prawnym. Brat matki został skazany w 1950 w Łańcucie w procesie politycznym na karę 5 lat ciężkiego więzienia, którą odbywał w Rawiczu i Wronkach, za udział w organizacji „Orlęta”. Szwagier ojca, Jan Bieniarz, był jednym z dowódców Armii Krajowej w Małopolsce i więźniem stalinowskim.

Wykształcenie i działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

Zbigniew Ćwiąkalski został w 1968 absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza w Łańcucie. W 1972 ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Następnie odbył trzyletnią aplikację sądową, zakończoną w 1975 zdanym egzaminem sędziowskim. W 1979 obronił na Wydziale Prawa i Administracji dysertację doktorską, nagrodzoną w 1980 drugim miejscem w konkursie redakcji „Państwa i Prawa”[1]. Rozprawę habilitacyjną w zakresie prawa karnego materialnego obronił w 1991. Specjalizuje się w zakresie prawa karnego.

Odbywał półtoraroczne stypendium Humboldta (1986–1988) w Max-Planck-Institut für ausländisches und internationales Strafrecht we Freiburgu pod kierownictwem prof. Albina Esera[2]. Przebywał również w tym instytucie na stypendiach w latach 1991–1992 oraz 2005, odbywał staż także na Uniwersytecie w Kolonii pod kierunkiem profesora Hansa Joachima Hirscha.

Został profesorem nadzwyczajnym i pracownikiem naukowym Katedry Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Przemyślu. Wykładał również na Uniwersytecie Rzeszowskim (jako pracownik Zakładu Prawa Karnego i Postępowania Karnego).

Należy do Towarzystwa Naukowego Prawa Karnego. W latach 1978–1982 pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Asystentów UJ. Od 1982 do 1985 był przedstawicielem pomocniczych pracowników naukowych w pierwszej Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Należy także do Krakowskiego Towarzystwa Przemysłowego. Był współzałożycielem Pierwszego Polsko-Amerykańskiego Banku w Krakowie. Został członkiem Komitetu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk (w kadencjach 2007–2010 i 2011–2014).

Działalność społeczna i polityczna[edytuj | edytuj kod]

W latach 1972–1981 należał do PZPR, był przez dwuletnią kadencję szefem jednej z trzech wydziałowych Podstawowej Organizacji Partyjnej[3]. W 1981 wstąpił do „Solidarności”. W latach 1982–1985 jako przedstawiciel tzw. pomocniczych pracowników naukowych był członkiem Prezydium Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego (jedynym w niej prawnikiem). W skład rady wchodziło m.in wielu usuniętych w stanie wojennym rektorów wyższych uczelni. Przewodniczył jej Roman Ciesielski, usunięty rektor Politechniki Krakowskiej. W skład wchodzili również August Chełkowski (usunięty rektor Uniwersytetu Śląskiego) Roman Głębocki (usunięty rektor Uniwersytetu Gdańskiego) oraz Andrzej Białas.

Według dokumentów IPN został zarejestrowany jako kandydat na tajnego współpracownika Służby Bezpieczeństwa w 1985[4]. Zbigniew Ćwiąkalski odmówił jakiejkolwiek propozycji współpracy, a sam fakt zarejestrowania powiązał z wyjazdem na półtoraroczne stypendium do RFN w 1986[5].

Po 1989 był nieformalnym doradcą kilku posłów Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. W latach 1991–1996 doradzał ministrom edukacji narodowej, a okresie 1992–1993 premier Hannie Suchockiej (odpowiadał wówczas m.in. za ustawę o świadku koronnym). Pełnił też funkcję eksperta komisji sejmowych. Był również członkiem organizowanej przez Andrzeja Olechowskiego rady programowej Platformy Obywatelskiej.

W okresie rządów PiS wypowiadał się krytycznie wobec działalności ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry.

W tym samym roku znalazł się wśród sygnatariuszy Ruchu na rzecz Demokracji, a także wszedł w skład Komitetu Honorowego Platformy Obywatelskiej w przedterminowych wyborach parlamentarnych. Nie należy do partii politycznej.

Od 16 listopada 2007 był ministrem sprawiedliwości i prokuratorem generalnym w pierwszym rządzie Donalda Tuska. 20 stycznia 2009 podał się do dymisji, która została przyjęta. Decyzję tę motywował odpowiedzialnością polityczną w związku z samobójstwem Roberta Pazika, skazanego za współudział w porwaniu i zabójstwie Krzysztofa Olewnika[6]. Dzień po złożeniu rezygnacji został odwołany.

Praktyka adwokacka[edytuj | edytuj kod]

Od 1995 wykonywał czynnie zawód adwokata. Był obrońcą m.in. w dwóch procesach byłego prezesa PKN Orlen Andrzeja Modrzejewskiego (prawomocnie uniewinnionego) oraz pilota Henryka Serdy, oskarżonego w procesie dotyczącym akcji ratunkowej w stosunku do uczniów liceum z Tychów pod Rysami (również prawomocnie uniewinnionego). Reprezentował także Donalda Tuska i Hannę Gronkiewicz-Waltz w procesie o zniesławienie wytoczonym im z oskarżenia prywatnego przez byłych działaczy PO związanych z Pawłem Piskorskim[7]. Napisał również opinię prawną (tzw. ekspercką w oparciu m.in. o orzeczenia Sądu Najwyższego) dowodzącą, że nie można postawić Ryszardowi Krauze zarzutów karnych[3]. Był ponadto obrońcą m.in. byłego senatora Henryka Stokłosy[8].

Zbigniew Ćwiąkalski przygotował opartą o napisany przez siebie artykuł ekspertyzę dotyczącą wykładni jednego z przepisów Kodeksu karnego na zlecenie kancelarii prawnej, reprezentującej m.in. Krzysztofa Popendę i Marka Dochnala[9].

Zbigniew Ćwiąkalski jest współzałożycielem kancelarii adwokatów i radców prawnych „SPCG T. Studnicki, K. Płeszka, Z. Ćwiąkalski, J. Górski Spółka Komandytowa” z siedzibą w Krakowie[10]. 15 listopada 2007 w związku z objęciem funkcji publicznej zawiesił wykonywanie praktyki adwokackiej.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W 2004 Zbigniew Ćwiąkalski zagrał samego siebie, egzaminatora głównego bohatera – Szerszenia, w komedii Juliusza Machulskiego Vinci[11].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Nadzwyczajne złagodzenie kary w praktyce sądowej, 1982
  • Kodeks karny. Komentarz (współautor), 1990
  • Błąd co do bezprawności czynu w polskim prawie karnym, 1991

Przypisy

  1. Krzysztof Burnetko: Sprawa Ćwiąkalskiego. polityka.pl, 15 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  2. Prof. Zbigniew Ćwiąkalski Ministrem Sprawiedliwości RP. humboldt.org.pl, 16 listopada 2007. [dostęp 24 października 2010].
  3. 3,0 3,1 Cezary Gmyz: Zbigniew Ćwiąkalski, czyli przeciwieństwo Ziobry. rp.pl, 7 listopada 2007. [dostęp 24 października 2010].
  4. IPN ujawnia kolejne katalogi osób publicznych. gazeta.pl, 4 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  5. Ćwiąkalski: Oblałem na egzaminie brata Ziobry. gazeta.pl, 9 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  6. Ćwiąkalski: Musiałem odejść, bo nie „uderzyłem pięścią w stół”. gazeta.pl, 26 stycznia 2009. [dostęp 24 października 2010].
  7. Tusk i Gronkiewicz-Waltz wygrali proces o zniesławienie. wp.pl, 27 września 2007. [dostęp 24 października 2010].
  8. Sąd bada ponowny wniosek o „list żelazny” dla Stokłosy. gazeta.pl, 29 października 2007. [dostęp 24 października 2010].
  9. Ćwiąkalski napisał ekspertyzę dla Dochnala?. interia.pl, 6 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  10. Obrońca oligarchów. wp.pl, 20 listopada 2007. [dostęp 24 października 2010].
  11. Zbigniew Ćwiąkalski w bazie filmpolski.pl. [dostęp 24 października 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]