Marian Gołębiewski (biskup)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Marian Gołębiewski
Marian Gołębiewski
Herb Marian Gołębiewski Ad imaginem Tuam
Na obraz i podobieństwo Twoje
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 22 września 1937
Trzebuchów
Arcybiskup metropolita wrocławski
Okres sprawowania 2004–2013
Biskup diecezjalny koszalińsko-kołobrzeski
Okres sprawowania 1996–2004
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 24 czerwca 1962
Nominacja biskupia 20 lipca 1996
Sakra biskupia 31 sierpnia 1996
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Marian Gołębiewski w Wikicytatach
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 31 sierpnia 1996
Miejscowość Koszalin
Miejsce katedra Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny
Konsekrator Józef Kowalczyk
Współkonsekratorzy Henryk Muszyński
Marian Przykucki

Marian Gołębiewski (ur. 22 września 1937 w Trzebuchowie) – polski biskup rzymskokatolicki, doktor habilitowany nauk teologicznych, biskup diecezjalny koszalińsko-kołobrzeski w latach 1996–2004, arcybiskup metropolita wrocławski w latach 2004–2013, arcybiskup senior archidiecezji wrocławskiej od 2013.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 22 września 1937 w Trzebuchowie. W latach 1952–1956 był uczniem Niższego Seminarium Duchownego im. Jana Długosza we Włocławku, które ukończył uzyskaniem wewnętrznej matury. Państwowy egzamin dojrzałości zdał eksternistycznie w 1956 w Liceum im. Jana Matejki w Poznaniu[1][2].

W latach 1956–1962 odbył studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku[2]. 24 czerwca 1962 otrzymał w katedrze włocławskiej święcenia prezbiteratu z rąk Antoniego Pawłowskiego, biskupa diecezjalnego włocławskiego[3][4].

W latach 1966–1968 odbył studia specjalistyczne w zakresie badania Pisma Świętego na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, które uwieńczył magisterium i licencjatem z teologii[5]. Następnie w latach 1969–1971 kontynuował studia biblijne w Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, uzyskując stopień licencjata nauk biblijnych. W 1976 uzyskał doktorat, który został nostryfikowany na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim[1].

W roku akademickim 1992/1993 był stypendystą w Instytucie Katolickim w Paryżu[2].

W 1994 w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie na podstawie dorobku naukowego i rozprawy Hymny samopochwalne Jahwe u Deutero-Izajasza (40-48). Studium literacko-krytyczno-teologiczne uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk teologicznych[1][6].

Prezbiter[edytuj | edytuj kod]

Po otrzymaniu święceń kapłańskich pracował jako wikariusz najpierw w latach 1962–1964 w parafii św. Mikołaja i Dobrego Pasterza w Ślesinie, następnie w latach 1964–1966 w parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Zduńskiej Woli[3][5].

W 1976 został wykładowcą Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku. Prowadził wykłady z Pisma Świętego Starego Testamentu oraz lektoraty języków: hebrajskiego, greckiego, łacińskiego i angielskiego[1][2]. W latach 1981–1982 pełnił funkcję prefekta studiów, zaś w latach 1983–1992 rektora włocławskiego seminarium. Prowadził także zajęcia w Wyższym Seminarium Duchownym Misjonarzy Ducha Świętego w Bydgoszczy oraz w Instytucie Pastoralnym i w Instytucie Wyższej Kultury Religijnej we Włocławku[2].

Od roku akademickiego 1979/1980 pracował w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W 1983 został adiunktem w Katedrze Pisma Świętego Starego Testamentu. W 1994 został mianowany kierownikiem Katedry Biblistyki Starego Testamentu, od następnego roku pełnił obowiązki kierownika Katedry Filologii Biblijnej. W 1995 został nominowany na stanowisko profesora nadzwyczajnego[2].

W strukturach diecezji włocławskiej był członkiem rady kapłańskiej i kolegium konsultorów, sędzią Sądu Biskupiego (1978–1989) i egzaminatorem prosynodalnym (od 1982)[2].

Jako prezbiter wchodził w skład: Komisji Episkopatu Polski ds. Seminariów Duchownych, Podkomisji (następnie Komisji) Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem oraz Komisji Presynodalnej ds. Wychowania Katolickiego[2].

W latach 1978–1986 był członkiem kolegium redakcyjnego „Ateneum Kapłańskiego”. Był również redaktorem „Ładu Bożego”, dwutygodnika diecezji włocławskiej[2].

Biskup[edytuj | edytuj kod]

20 lipca 1996 papież Jan Paweł II mianował go biskupem diecezjalnym diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. 31 sierpnia 1996 otrzymał święcenia biskupie i odbył ingres do katedry koszalińskiej[1]. Głównym konsekratorem był arcybiskup Józef Kowalczyk, nuncjusz apostolski w Polsce, a współkonsekratorami Henryk Muszyński, arcybiskup metropolita gnieźnieński, oraz Marian Przykucki, arcybiskup metropolita szczecińsko-kamieński[4]. 8 września 1996 odbył ingres do konkatedry w Kołobrzegu[2]. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „Ad imaginem Tuam” (Na obraz i podobieństwo Twoje)[3].

W 1998 został profesorem nadzwyczajnym Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu[2].

W trakcie pełnienia funkcji biskupa diecezjalnego koszalińsko-kołobrzeskiego w strukturach Konferencji Episkopatu Polski był członkiem Rady Naukowej i Komisji Nauki Wiary, w obrębie której pełnił funkcję przewodniczącego Sekcji Nauk Biblijnych[2]. Będąc na tym stanowisku, zainspirował w Kościele w Polsce ruch zwany Dziełem Biblijnym im. Jana Pawła II i wraz z ks. prof. Henrykiem Witczykiem oraz innymi biblistami doprowadził do rozwoju tego ruchu we wszystkich polskich diecezjach, jak również do powstania Kręgów Biblijnych w większości polskich parafii[7]. W 2001 Jan Paweł II powołał go na członka Papieskiej Rady Duszpasterstwa Migrantów i Podróżnych[8].

3 kwietnia 2004 po przyjęciu przez papieża Jana Pawła II rezygnacji Henryka Gulbinowicza ze względu na wiek został mianowany arcybiskupem metropolitą wrocławskim[9][1]. Ingres do katedry św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu odbył 24 kwietnia 2004. W dniu kanonicznego objęcia archidiecezji został wielkim kanclerzem Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu[1]. 29 czerwca 2004 otrzymał z rąk papieża paliusz metropolitalny[10].

Jako arcybiskup metropolita wrocławski w ramach Konferencji Episkopatu Polski został członkiem Rady Stałej, przewodniczącym Rady ds. Apostolstwa Świeckich, przewodniczącym Sekcji Biblijnej Komisji Nauki Wiary oraz członkiem Rady Naukowej[5].

18 maja 2013 papież Franciszek przyjął jego rezygnację z obowiązków arcybiskupa metropolity wrocławskiego[11][12]. Jednocześnie zlecił mu pełnienie funkcji administratora apostolskiego archidiecezji do czasu kanonicznego objęcia urzędu przez jego następcę[13].

Był głównym konsekratorem Andrzeja Siemieniewskiego (2006) oraz współkonsekratorem w trakcie święceń biskupich Adama Bałabucha (2008) i Marka Mendyka (2009)[4].

Tytuły[edytuj | edytuj kod]

W 2008 otrzymał tytuł doctora honoris causa Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu[14].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Nota biograficzna Mariana Gołębiewskiego na stronie Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. pwt.wroc.pl. [dostęp 2012-11-24].
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 Marian Gołębiewski – arcybiskup, metropolita wrocławski. „Niedziela”. 17/2004. ISSN 0208-872X.  [dostęp 2012-11-24].
  3. 3,0 3,1 3,2 M. Pietkiewicz. Na Boże podobieństwo. „Niedziela”. 26/2012. s. 8–9. ISSN 0208-872X.  [dostęp 2012-11-24].
  4. 4,0 4,1 4,2 Marian Gołębiewski w bazie catholic-hierarchy.org (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2012-11-24].
  5. 5,0 5,1 5,2 Jubileusz Metropolity Wrocławskiego. episkopat.pl (arch.), 2012-06-22. [dostęp 2013-05-18].
  6. Marian Gołębiewski w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska. nauka-polska.pl. [dostęp 2012-11-24].
  7. H. Szeloch: Dzieło Biblijne im. Jana Pawła II w Kościele w Polsce. W: W. Irek (red.): Ad imaginem Tuam. T. 1. 2012, s. 318. ISBN 978-83-7454-204-3.
  8. Bp Gołębiewski członkiem dykasterii watykańskiej. ekai.pl, 2001-02-17. [dostęp 2012-11-24].
  9. Rinuncia dell'’arcivescovo metropolita di Wrocław (Polonia) e nomina del successore (wł.). press.vatican.va, 2004-04-03. [dostęp 2014-02-06].
  10. Paliusze dla Polaków. kosciol.pl, 2004-07-01. [dostęp 2012-11-24].
  11. Rinuncia dell'arcivescovo metropolita di Wrocław (Polonia) e nomina del successore (wł.). press.vatican.va, 2013-05-18. [dostęp 2014-02-06].
  12. Wrocław: Abp Marian Gołębiewski przechodzi na emeryturę. Bp Józef Kupny – metropolitą wrocławskim. episkopat.pl, 2013-05-18. [dostęp 2013-05-18].
  13. M. Sudnik-Paluch, R. Kowalski: Biskup z Katowic metropolitą wrocławskim. katowice.gosc.pl, 2013-05-18. [dostęp 2013-05-18].
  14. Wrocław: doktorat honoris causa PWT dla abp. M. Gołębiewskiego. ekai.pl, 2008-11-13. [dostęp 2012-11-24].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]