Henryk Muszyński

Henryk Muszyński
prymas senior Polski
In verbo Tuo Na Twoje słowo
Kraj działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	20 marca 1933 Kościerzyna
arcybiskup metropolita gnieźnieński
Okres sprawowania	1992–2010
prymas Polski
Okres sprawowania	2009–2010
Wyznanie	katolickie
Kościół	łaciński
Prezbiterat	28 kwietnia 1957
Nominacja biskupia	23 lutego 1985
Sakra biskupia	25 marca 1985
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Henryk Muszyński w Wikicytatach

Sukcesja apostolska
Data konsekracji	25 marca 1985
Miejsce	katedra pelplińska
Konsekrator	Józef Glemp
Współkonsekratorzy	Marian Przykucki Zygfryd Kowalski
Konsekrowani biskupi Bronisław Dembowski 20 kwietnia 1992 Wojciech Polak 4 maja 2003
Współkonsekrowani biskupi Andrzej Śliwiński 15 czerwca 1986 Marian Gołębiewski 31 sierpnia 1996 Stanisław Gębicki 6 stycznia 2000 Józef Szamocki 27 maja 2000 Zbigniew Kiernikowski 20 maja 2002 Andrzej Dziuba 22 maja 2004

Henryk Józef Muszyński (ur. 20 marca 1933 w Kościerzynie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy chełmiński w latach 1985–1987, biskup diecezjalny włocławski w latach 1987–1992, arcybiskup metropolita gnieźnieński w latach 1992–2010, prymas Polski w latach 2009–2010, od 2010 arcybiskup senior gnieźnieński i prymas senior Polski.

Biografia

Dzieciństwo

Urodził się 20 marca 1933 w Kościerzynie jako syn Franciszka i Marii Muszyńskich. Wychowywany był w atmosferze głęboko religijnej. Z początkiem II wojny światowej całą rodzinę ewakuowano do samego Bugu. Wstrząsające wieści, które docierały ze wschodu, sprawiły, że nie zdecydowała się ona na jego przekroczenie. Matka wraz z dziećmi wróciła do rodzinnej wsi Wysin, niedaleko Kościerzyny, gdzie pozostali przez całą okupację. Ojciec ukrywał się przez wojnę do czasu zakończenia akcji specjalnych, mających na celu wymordowanie polskiej inteligencji na Pomorzu.

Wykształcenie

Po wojnie rozpoczął naukę w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Józefa Wybickiego w Kościerzynie. W 1951 rozpoczął studia w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie. Święcenia kapłańskie otrzymał 28 kwietnia 1957 w katedrze pelplińskiej z rąk Kazimierza Kowalskiego, biskupa diecezjalnego chełmińskiego.

W 1960 został skierowany na studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie w 1963 obronił pracę licencjacką Zwrot czynić prawdę w pismach św. Jana. W 1963 rozpoczął studia w Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, gdzie w 1964 obronił pracę licencjacką Barabbas – oder Jesus – Barabbas? Textkritische Untersuchung zur Authentizität von Mt 27,16-17. W 1965 rozpoczął studia w Studium Biblicum Franciscanum w Jerozolimie, gdzie w 1967 obronił pracę doktorską Der Fundamentbegriff im Alten Testament. Archäologie und Exegese. W latach 1967–1968 odbył studium i badania naukowe w Instytucie Badań Qumrańskich w Heidelbergu. W 1973 obronił w Rzymie pracę doktorską Fundament, Bild und Metapher in den Handschriften aus Qumran. Studium zur Vorgeschichte des ntl. Begriffs themelios i rozpoczął prace nad rozprawą habilitacyjną Chrystus – fundament i kamień węgielny Kościoła w świetle tekstów qumrańskich, którą obronił w 1979. W 1986 został profesorem nadzwyczajnym.

Biskupstwo

23 lutego 1985 został mianowany biskupem pomocniczym diecezji chełmińskiej i biskupem tytularnym Villa Regis. 25 marca 1985 w katedrze pelplińskiej otrzymał sakrę biskupią z rąk kardynała Józefa Glempa. 19 grudnia 1987 został mianowany biskupem diecezjalnym diecezji włocławskiej. 25 marca 1992, po rozwiązaniu unii personalnej archidiecezji gnieźnieńskiej i warszawskiej, został mianowany arcybiskupem metropolitą diecezji gnieźnieńskiej, pierwszym od 173 lat arcybiskupem rezydującym na stałe w Gnieźnie. Od 1997 jest inicjatorem i patronem zjazdów gnieźnieńskich. 2 stycznia 2008 w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego zgłosił gotowość ustąpienia z urzędu arcybiskupa gnieźnieńskiego. Papież Benedykt XVI rozpatrzył rezygnację nunc pro tunc (przyjęcie jej nastąpi w momencie mianowania następcy) i polecił metropolicie kontynuację posługi co najmniej do 20 marca 2010.

19 grudnia 2009 otrzymał tytuł Prymasa Polski, zastępując na tym urzędzie kardynała Józefa Glempa. 18 kwietnia 2010 podczas pogrzebu Lecha i Marii Kaczyńskich pożegnał parę prezydencką w imieniu Kościoła katolickiego w Polsce. Od 8 maja 2010 (dnia nominacji arcybiskupa Józefa Kowalczyka na metropolitę gnieźnieńskiego i prymasa Polski) do 26 czerwca 2010 (momentu odczytania bulli nominacyjnej podczas ingresu swego następcy do archikatedry gnieźnieńskiej) pełnił funkcję administratora apostolskiego archidiecezji gnieźnieńskiej. Odtąd jest biskupem seniorem gnieźnieńskim i prymasem seniorem Polski.

Funkcje

Od 1994 jest członkiem Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan. W latach 2002–2010 zasiadał w Kongregacji Nauki Wiary. W latach 1990–1994, 1994–2001, 2001–2005 był członkiem Rady Stałej Synodu Biskupów.

W latach 1996–2000 pełnił funkcję przewodniczącego Krajowego Komitetu Organizacji Wielkiego Jubileuszu Roku 2000.

Jako członek Konferencji Episkopatu Polski był m.in.: wiceprzewodniczącym KEP (1994–1999), członkiem Rady Stałej KEP (1994–1999, 2009–2010), przewodniczącym Komisji KEP ds. Dialogu z Judaizmem (1989–1994), przewodniczącym Komisji KEP ds. Nauki Wiary (1994–2002). Od 2010 przewodniczy Zespołowi KEP ds. Rozmów z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym.

Praca naukowa

Przez naukowców uznawany jest za jednego z nielicznych chrześcijańskich badaczy, którzy w sposób merytoryczny zajęli się rękopisami z Qumran (1967–1979).

Jest autorem licznych prac naukowych z zakresu biblistyki, kapłaństwa, dialogu chrześcijan z wyznawcami judaizmu, duchowej jedności Europy oraz kilku haseł do Encyklopedii Katolickiej, a także wielu homilii, orędzi i przesłań. Liczba wszystkich publikacji (książek, artykułów, recenzji, wywiadów w czasopismach polskich i zagranicznych) sięga ok. 370 pozycji.

Biegła znajomość języków biblijnych (łaciński, hebrajski, grecki) i nowożytnych (włoski, niemiecki, angielski) pozwala mu na bardzo szerokie kontakty międzynarodowe. Wygłaszał referaty na sympozjach krajowych i międzynarodowych w Londynie, Monachium, Genewie, Pradze, Wiedniu, Rzymie, Mediolanie, Asyżu, Jerozolimie, Chicago.

Odznaczenia, tytuły, nagrody

Prymasi seniorzy Józef Glemp i Henryk Muszyński

W 2010 został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski, wcześniej w 2001 został uhonorowany Krzyżem Komandorskim tegoż orderu. W 2001 otrzymał Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec.

Jest honorowym obywatelem polskich miast: Włocławka (1992), Kościerzyny (1998), Gołańczy (1999), Mogilna (2002), Gniezna (2007) i Bydgoszczy (2010).

Posiada tytuły doctora honoris causa: Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Friedricha Wilhelma w Bonn (2003) i Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy (2008)

W 1997 za zasługi w dziedzinie wzajemnego porozumienia polsko-żydowskiego otrzymał Nagrodę im. Leopolda Lucasa – Fakultetu Protestanckiego Uniwersytetu Eberharda Karola w Tybindze. W 1999 za budowanie porozumienia między chrześcijanami i Żydami oraz Polakami i Niemcami otrzymał medal Buber-Rosenzweig-Medaille, odznaczenie przyznawane przez Niemiecką Radę Koordynacji Towarzystw Współpracy Chrześcijańsko-Żydowskiej w Berlinie. W 2007 za za wybitne zasługi dla biblistyki polskiej odebrał Dyplom Honorowy Stowarzyszenia Biblistów Polskich. W 2007 „za zasługi w szerzeniu wartości dobra wspólnego, dialogu i poświęcenia na rzecz bliźnich” otrzymał nagrodę Pontifici – Budowniczemu mostów, przyznawaną przez Klub Inteligencji Katolickiej.

Zobacz też

• qumranologia

Linki zewnętrzne

• Nota biograficzna Henryka Muszyńskiego w serwisie Prymasa Polski [dostęp 2011-01-02]
• Nota biograficzna Henryka Muszyńskiego w serwisie urzędu miasta Kościerzyny (arch.) [dostęp 2011-01-02]
• Henryk Muszyński w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2011-01-02]
• Henryk Muszyński w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [data dostępu: 2011-03-30]

Poprzednik Jan Zaręba

Biskup diecezjalny włocławski 1987–1992

Następca Bronisław Dembowski

Poprzednik Józef Glemp

Prymas Polski 2009–2010

Następca Józef Kowalczyk