Józef Kowalczyk

Józef Kowalczyk
prymas Polski
Fiat voluntas Tua Bądź wola Twoja
Kraj działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	28 sierpnia 1938 Jadowniki Mokre
nuncjusz apostolski w Polsce
Okres sprawowania	1989–2010
arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski
Okres sprawowania	od 2010
Wyznanie	katolickie
Kościół	łaciński
Diakonat	18 marca 1961
Prezbiterat	14 stycznia 1962
Nominacja biskupia	26 sierpnia 1989
Sakra biskupia	20 października 1989
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Józef Kowalczyk w Wikicytatach
Strona internetowa duchownego

Sukcesja apostolska
Data konsekracji	20 października 1989
Miejscowość	Watykan
Miejsce	bazylika św. Piotra
Konsekrator	Jan Paweł II
Współkonsekratorzy	Edward Idris Cassidy Francesco Colasuonno
Konsekrowani biskupi Wacław Świerzawski 28 kwietnia 1992 Jan Chrapek 6 czerwca 1992 Antoni Dydycz 10 lipca 1994 Marian Gołębiewski 31 sierpnia 1996 Mariusz Leszczyński 4 lipca 1998 Andrzej Dzięga 24 listopada 2002 Wiesław Mering 26 kwietnia 2003 Tadeusz Płoski 30 października 2004 Ryszard Kasyna 2 kwietnia 2005 Romuald Kamiński 23 czerwca 2005 Krzysztof Nitkiewicz 4 lipca 2009
Współkonsekrowani biskupi Edward Janiak 30 listopada 1996 Mieczysław Cisło 2 lutego 1998 Zygmunt Zimowski 26 maja 2002 Stanisław Nagy 13 października 2003 Stanisław Budzik 3 kwietnia 2004 Jan Zając 15 września 2004 Józef Guzdek 15 września 2004 Wiesław Lechowicz 16 lutego 2008 Andrzej Jeż 28 listopada 2009 Zbigniew Stankiewicz 8 sierpnia 2010

Józef Kowalczyk (ur. 28 sierpnia 1938 w Jadownikach Mokrych) – polski biskup rzymskokatolicki, nuncjusz apostolski w Polsce w latach 1989–2010, arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski od 2010.

Życiorys

Urodził się 28 sierpnia 1938 w Jadownikach Mokrych jako syn Stanisława i Katarzyny z domu Łucarz. 4 września 1938 został ochrzczony w Wietrzychowicach.

W 1955 zdał egzamin maturalny w liceum ogólnokształcącym w Radłowie. W 1956 rozpoczął studia w Wyższym Seminarium Duchownym Metropolii Warmińskiej „Hosianum” w Olsztynie. 14 stycznia 1962 otrzymał święcenia kapłańskie z rąk biskupa pomocniczego gnieźnieńskiego Józefa Drzazgi. Pierwsze doświadczenia duszpasterskie zdobywał w parafii Świętej Trójcy w Kwidzynie.

W październiku 1963 rozpoczął studia na Wydziale Prawa Kanonicznego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. 24 lutego 1965 udał się do Rzymu, aby kontynuować studia na Wydziale Prawa Kanonicznego Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego, gdzie w 1968 uzyskał doktorat. Następnie odbył studia specjalistyczne w zakresie prawa kanonicznego w Studium Rotalnym, uzyskując dyplom adwokata rotalnego, i podjął pracę w Trybunale Roty Rzymskiej w charakterze obrońcy węzła małżeńskiego. Odbył również studia z zakresu archiwistyki i uzyskał dyplom archiwisty w Tajnym Archiwum Watykańskim.

W 1969 rozpoczął pracę w Kongregacji ds. Dyscypliny Sakramentów. W latach 1976–1978 wchodził w skład Zespołu do Spraw Stałych Kontaktów Roboczych Między Rządem PRL i Stolicą Apostolską. W październiku 1978 papież Jan Paweł II powierzył mu misję stworzenia polskiej sekcji w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej. Kierowana przez niego sekcja przygotowywała papieskie podróże do ojczyzny, kontakty Jana Pawła II z władzami oraz polskim Kościołem. W 1978 objął funkcję przewodniczącego Komisji ds. publikacji pism i przekładów obcojęzycznych dzieł Karola Wojtyły z okresu przed wyborem na papieża. Jednocześnie był redaktorem naczelnym polskojęzycznego wydania czternastu tomów nauczania Jana Pawła II.

26 sierpnia 1989 Jan Paweł II mianował go nuncjuszem apostolskim w Polsce, wynosząc jednocześnie do rangi arcybiskupa tytularnego Heraklei, a 20 października 1989 udzielił mu w bazylice watykańskiej sakry biskupiej. 26 listopada Kowalczyk zainaugurował kościelną misję apostolską w Polsce. 6 grudnia 1989 w Belwederze złożył listy uwierzytelniające na ręce prezydenta PRL Wojciecha Jaruzelskiego.

W 1991 doprowadził do przywrócenia Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego, przygotował i przeprowadził całościową reorganizację kościelnych struktur administracyjnych w Polsce (1992, 1996, 2004 i 2009), negocjował tekst umowy konkordatowej i 28 lipca 1993 podpisał konkordat między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską (ratyfikowany w 1998). Brał udział w przygotowaniach i towarzyszył w pielgrzymkach Jana Pawła II do Polski w latach 1991, 1995, 1997, 1999, 2002, a także Benedykta XVI w 2006.

W Jadownikach Mokrych, rodzinnej miejscowości, zainicjował budowę Ośrodka Opiekuńczo-Rehabilitacyjnego dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz Izby Pamięci Pontyfikatu Ojca Świętego Jana Pawła II przy tym ośrodku. Wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę ośrodka odbyło się w 1999, a otwarcie nastąpiło w 2003.

8 maja 2010 został mianowany arcybiskupem metropolitą archidiecezji gnieźnieńskiej i prymasem Polski na miejsce arcybiskupa Henryka Muszyńskiego. 24 czerwca 2010 zakończył misję nuncjusza apostolskiego w Polsce i dziekana Korpusu Dyplomatycznego. 26 czerwca 2010 odbył ingres do archikatedry gnieźnieńskiej.

Odznaczenia i tytuły

Abp Józef Kowalczyk podczas spotkania noworocznego z prezydentem RP (2007)

• Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski – 2010.
• Odznaka Honorowa "Bene Merito" – 2009
• Wielki Order św. Zygmunta
• Krzyż Wielki Orderu Zasługi – 2008, Portugalia

Otrzymał tytuł doctora honoris causa Akademii Rolniczej w Krakowie (1999), Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (2000), Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (2001), Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego (2004).

Publikacje

• 1969: De extraordinario confirmationis ministro (Rzym)
• 1998: Dojrzewanie czasu (Poznań)
• 1999: Na drodze konsekrowanej (Kraków)
• 2000: Służyć Słowu (Poznań)
• 2002: Fiat voluntas Tua. Arcybiskup Józef Kowalczyk, Nuncjusz Apostolski w Polsce (Warszawa)
• 2003: Tym, którzy Polskę stanowią (Warszawa)
• 2003: Otwórzcie serca Chrystusowi, który przychodzi z darem pokoju. Open Your Hearts to Christ, who comes with the Offer of Peace (Warszawa)
• 2005: Nuncjatura Apostolska – Dom Papieski w Warszawie. La Nunziatura Apostolica – Casa del Papa a Varsavia (Warszawa)
• 2006: Jestem wpisany w Ciebie nadzieją. Świadectwa po śmierci Jana Pawła II (Marki)
• 2008: Świadectwo i służba. Rozmowy o życiu i Kościele (Warszawa)

Doniesienia w sprawie kontaktów z rezydenturą wywiadu w Rzymie

Ze sprawozdania rezydentury wywiadu Baszta wiadomo, że 15 grudnia 1982 zarejestrowano duchownego (ówczesnego szefa sekcji polskiej watykańskiego Sekretariatu Stanu) jako współpracownika wywiadu PRL o pseudonimie Cappino w kategorii kontakt informacyjny. Według ówczesnych instrukcji kontaktem informacyjnym mógł być zarówno świadomy współpracownik, jak i osoba nieświadoma faktu jej rejestracji i wykorzystywania podawanych przez nią informacji. Przyczyny dokonania czynności rejestracji wyjaśnia dokument naczelnika Wydziału III Wywiadu.

Z dokumentu wynika, że ksiądz Józef Kowalczyk został zarejestrowany z przyczyn formalnych leżących po stronie organizacji pracy w służbach, gdyż jego kontakty z rezydentami wywiadu miały wyłącznie oficjalny charakter. Jak on sam twierdził, o fakcie rejestracji nie wiedział. Kościelna Komisja Historyczna w oświadczeniu z 6 stycznia 2009 poinformowała o tym, że nie był on tajnym i świadomym informatorem służb specjalnych. Ocena budziła jednak wtedy kontrowersje z uwagi na powierzchowność badań (oparcie jedynie na rejestrach). Większość materiałów dotyczących uzyskiwania informacji od księdza Józefa Kowalczyka została zniszczona w 1990.

Linki zewnętrzne

• Oficjalny serwis Prymasa Polski [dostęp 2010-12-06]
• Józef Kowalczyk w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2010-12-06]

Poprzednik Francesco Colasuonno

Nuncjusz apostolski w Polsce 1989–2010

Następca Celestino Migliore

Poprzednik Henryk Muszyński

Prymas Polski od 2010

Następca –