Piotr II (metropolita kijowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piotr
metropolita kijowski
Piętnastowieczna ikona Piotra
Piętnastowieczna ikona Piotra
Data i miejsce urodzenia nieznana
Wołyń
Data i miejsce śmierci 20/21 grudnia 1326
Moskwa
metropolita kijowski
Okres sprawowania 1305/1308-1326
Wyznanie prawosławie
Kościół Patriarchat Konstantynopolitański
Chirotonia biskupia 1305
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Piotr (zm. 20/21 grudnia 1326 w Moskwie) – metropolia kijowski w latach 1305 lub 1308–1326.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na Wołyniu w rodzinie Feodora i Marii (według innych źródeł - Jewpraksji[1]. W wieku siedmiu lat został oddany do cerkiewnej szkoły w celu nauki czytania i pisania, zaś jako dwunastolatek złożył wieczyste śluby mnisze, po czym nauczył się ikonopisania[2]. Następnie założył samodzielny monaster Przemienienia Pańskiego w Werchracie nad rzeką Ratą. W czasie swojej podróży do Konstantynopola klasztor ten odwiedził metropolita kijowski Maksym, któremu Piotr podarował napisaną własnoręcznie ikonę[2]. Tradycja cerkiewna łączy również jego osobę z przypuszczalnym powstaniem monasteru Zaśnięcia Matki Bożej w Nowym Dworze i uznaje go za twórcę związanej z tą wspólnotą cudotwórczej ikony maryjnej[3].

Po śmierci Maksyma w 1305 patriarcha konstantynopolitański Atanazy, który w 1303 dokonał podziału metropolii kijowskiej na kijowską i halicką, zmienił swoją decyzję i wyświęcił Piotra, przedłożonego mu jako kandydat do chirotonii biskupiej przez księcia halicko-wołyńskiego Jerzego I, na metropolitę całej Rusi[2]. Piotr, podobnie jak jego poprzednik, rezydował we Włodzimierzu nad Klaźmą, chociaż bezpośrednio po swoim przyjeździe do miasta został przyjęty negatywnie[2]. Według Antoniego Mironowicza Piotr został początkowo wyświęcony jedynie na metropolitę halickiego, a hierarchą kijowskim i całej Rusi został dopiero w 1308[4].

W 1311 w Perejasławiu Zaleskim odbył się sobór duchowieństwa ruskiego, zwołany wskutek skarg przeciwko metropolicie wystosowanych przez biskupa twerskiego Andrzeja. Piotr zdołał oczyścić się ze stawianych mu zarzutów, prawdopodobnie przy wsparciu książąt moskiewskiego i rostowsko-suzdalskiego[2]. Dwa lata później Piotr razem z księciem twerskim Michałem udał się do Złotej Ordy na uroczystość intronizacji chana Ozbega[2].

W r. 1316 lub 1317 patriarcha Konstantynopola erygował prawosławną metropolię litewską, wyodrębniając ją z metropolii kijowskiej[2] (zdaniem Antoniego Mironowicza doszło do tego już wcześniej, w 1299[5] i wyznaczając na jej zwierzchnika Teofila, rezydującego w Nowogródku[2].

W 1325 metropolita Piotr przeniósł rezydencję metropolitów kijowskich do Moskwy i nakazał swoim następcom rezydować w tym samym miejscu[6]. Być może jeszcze przed tą datą utworzył w Moskwie monaster św. św. Piotra i Pawła, nazwany po jego kanonizacji Wysoko-Pietrowskim[7]. Na jego prośbę Iwan Kalita wzniósł w obrębie Kremla moskiewskiego sobór Zwiastowania, w którym Piotr został następnie pochowany[2].

Piotra uważa się za pierwszego prawosławnego biskupa moskiewskiego, choć on sam posługiwał się tytułem metropolity całej Rusi[2].

Metropolici Piotrowi przypisuje się autorstwo sześciu listów do duchowieństwa ruskiego[2].

Kult[edytuj | edytuj kod]

W 1327 na soborze we Włodzimierzu Piotr został kanonizowany na podstawie spisanego przez biskupa rostowskiego Prochora wykazu cudów, jakie miały mieć miejsce po jego śmierci za jego pośrednictwem. W 1339 Piotra uznał za świętego także Patriarchat Konstantynopolitański. W okresie sprawowania urzędu metropolity kijowskiego przez Cypriana, Piotr był już uważany za patrona Moskwy[2].

Wspomnienie św. metropolity Piotra w Kościele prawosławnym przypada 24 sierpnia i 21 grudnia. Należy on również do Soboru Świętych Biskupów Moskiewskich (wspomnienie 5 października)[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Святитель Петр, митрополит Московский
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 G. Prochorow, Петр, митрополит всея Руси
  3. Mironowicz A.: Biskupstwo turowsko-pińskie w XI-XVI wieku. Trans Humana, 2011, s. 270. ISBN 978-83-61209-55-3.
  4. A. Mironowicz, Metropolia kijowska w strukturze patriarchatu konstantynopolitańskiego (988-1685) [w:] red. A. Mironowicz, U. Pawluczuk, P. Chomik, Autokefalie Kościoła prawosławnego w Polsce, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2006, ISBN 978-83-7431-062-8, s. 37
  5. A. Mironowicz, Metropolia kijowska w strukturze patriarchatu konstantynopolitańskiego (988-1685) [w:] red. A. Mironowicz, U. Pawluczuk, P. Chomik, Autokefalie Kościoła prawosławnego w Polsce, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2006, ISBN 978-83-7431-062-8, s. 35
  6. B. Gudziak, Kryzys i reforma. Metropolia kijowska, patriarchat Konstantynopola i geneza unii brzeskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2008, 978-83-227-2899-4, s.24
  7. Основание обители
Poprzednik
Maksym
Metropolita kijowski 1305/08 - 1326 Następca
Teognost