Polski Kontyngent Wojskowy w Afganistanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Polski Kontyngent Wojskowy w Islamskiej Republice Afganistanu
(do 2003: Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Sił Sojuszniczych w Islamskim Państwie Afganistanu, /od 2002 Emiracie Bahrajnu, Republice Kirgiskiej, Państwie Kuwejtu,/ Republice Tadżykistanu i Republice Uzbekistanu oraz na Morzu Arabskim i Oceanie Indyjskim)
Polish Task Force (2002-2007)
Task Force White Eagle (od 2008)
Stany Zjednoczone Operacja Enduring Freedom (do 2009)
 NATO ISAF Insignia NATO Army ISAF.svg (od 2004)
 NATO NTM-A (od 2009)
Afganistan CIA map PL.jpg
Afganistan
Historia
Państwa wystawiające  Polska
Państwa mandatowe  Afganistan
 Bahrajn (2002-2003)
 Kirgistan (2001-2003)
 Kuwejt (2002-2003)
 Tadżykistan (2001-2003)
 Uzbekistan (2001-2003)
Decyzja o użyciu 22 listopada 2001 (M.P. z 2001 r. Nr 42, poz. 674)
Rozpoczęcie misji 16 marca 2002
Zakończenie misji grudzień 2014
Liczba zmian 10 (OEF)
15 (ISAF)
Dowódcy
Pierwszej zmiany ppłk Marek Mecherzyński
Obecnej zmiany płk Adam Słodczyk
Konflikt zbrojny
Wojna w Afganistanie (2001-)
Organizacja
Typ inżynieryjny (2002-2007), logistyczny (2014), operacyjny (2007-2014), szkoleniowy (2008-2014)
Podporządkowanie Stany Zjednoczone Połączone Siły Zadaniowe Miecz (2002-2007)
Stany Zjednoczone Dowództwo Regionalne Wschód (od 2007)
Liczebność ok. 120 żołnierzy (2002)
ok. 180 żołnierzy (2002-2003)
ok. 100 żołnierzy (2003-2006)
ok. 150 żołnierzy (2006-2007)
ok. 1200 żołnierzy (2007-2008)
ok. 1600 żołnierzy (2008-2009)
ok. 2000 żołnierzy (2009-2010)
ok. 2200 żołnierzy (2010)
ok. 2600 żołnierzy (2010-2011)
ok. 2500 żołnierzy (2011-2012)
ok. 1800 żołnierzy (2012-2013)
ok. 1600 żołnierzy (2013)
ok. 1000 żołnierzy (2013-2014)
ok. 500 żołnierzy (2014)
Skład Struktura organizacyjna Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie
Dyslokacja Ghazni (prowincja) (2007-2014), Paktia (2007-2008), Paktika (2007-2008), Bagram (od 2002), Kabul (od 2004), Kandahar (2007-2009), Mazar-i Szarif (2006-2008)

Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Sił Sojuszniczych w Islamskim Państwie Afganistanu, Republice Tadżykistanu i Republice Uzbekistanu oraz na Morzu Arabskim i Oceanie Indyjskim; od 2002 Polski Kontyngent Wojskowy w składzie Sił Sojuszniczych w Islamskim Państwie Afganistanu, Emiracie Bahrajnu, Republice Kirgiskiej, Państwie Kuwejtu, Republice Tadżykistanu i Republice Uzbekistanu oraz na Morzu Arabskim i Oceanie Indyjskim, (PKW Enduring Freedom); od 2004 Polski Kontyngent Wojskowy w Islamskiej Republice Afganistanu (PKW Afganistan, PKW ISAF) – wydzielony komponent Sił Zbrojnych RP, przeznaczony do przywrócenia bezpieczeństwa i odbudowy Afganistanu, działający od 2002. Liczył początkowo ponad 100 żołnierzy, a obecnie ok. 500 (w latach 2010-2011 prawie 2600, przez co jest największym kontyngentem wojskowym w całej historii misji pokojowych i stabilizacyjnych Wojska Polskiego). Jednostka Wojskowa 4814.

W latach 2008-2014 główne siły PKW Afganistan stacjonowały w prowincji Ghazni i w strukturze ISAF występowały jako polsko-amerykańskie Task Force White Eagle (Polskie Siły Zadaniowe, właśc. Siły Zadaniowe Biały Orzeł). Wcześniej, w latach 2002-2007, w ramach OEF, kontyngent działał jako Polish Task Force (Polskie Siły Zadaniowe).

Historia[edytuj | edytuj kod]

"Enduring Freedom"[edytuj | edytuj kod]

Po atakach z 11 września i odmowie rządzących Afganistanem Talibów na wydanie podejrzanego o ten zamach Osamy bin Ladena wojska państw NATO pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych po raz pierwszy rozpoczęły działania zgodne z art. V traktatu waszyngtońskiego, dokonując zbrojnej inwazji na ten kraj w celu wyeliminowania Al-Kaidy.

Polska, po prośbie Amerykanów, swój udział w operacji Enduring Freedom (Trwała wolność) potwierdziła 22 listopada 2001[1]. Następnie rozpoczęto 3-miesięczne szkolenie 300-osobowego kontyngentu, z którego 16 marca 2002 do Afganistanu dotarło ok. 100 logistyków, saperów i ochraniających ich komandosów zostało rozlokowanych w Camp White Eagle (Obóz Biały Orzeł) w Bagram w prowincji Parwan (było to Zgrupowanie nr 1, nazwane Polish Task Force - Polskimi Siłami Zadaniowymi) - chemicy zostali w Polsce (lecz w kwietniu 2003 zostali wysłani do Jordanii). Ich zadania polegały na:

  • odbudowie infrastruktury bazy, lotniska i miasta,
  • rozminowaniu terenu wokół bazy,
  • zabezpieczeniu wojsk koalicyjnych na wypadek ataku chemicznego,
  • zabezpieczeniu logistycznym wojsk polskich i międzynarodowych.

Natomiast do GROM-u należała ochrona polskiej bazy, jak i również kwatery głównej wojsk amerykańskich w Afganistanie oraz dyplomatów. Ponadto komandosi uczestniczyli w patrolach m.in. w dolinie Pandższeru czy okolicach Mazar-i Szarif.

Reszta kontyngentu, czyli Zgrupowanie nr 2, składała się z okrętu ORP Kontradmirał Xawery Czernicki, patrolującego od lipca Zatoki Perskiej, gdzie wraz z przetransportowanymi w kwietniu drogą lotniczą komandosami nadzorował embargo na handel ropą u wybrzeży Iraku i Kuwejtu. Działało tam od kwietnia 2002, wciąż w ramach Operacji Trwała Wolność w składzie V Floty USA, a od marca 2003 jako samodzielny kontyngent.

W tym czasie wojska w Afganistanie (100 żołnierzy) kontynuowały swoje zadania, do których w 2006 zostało dodane szkolenie afgańskich sił bezpieczeństwa (Polska wysłała jednego oficera do Coalition Security Transition Command - Afghanistan, w 2009 włączonego do NATO Training Mission - Afghanistan ISAF). Oprócz tego od 2004 grupa oficerów służyła w dowództwie ISAF w Kabulu, stanowiąc symboliczny wkład Polski w te siły pokojowe NATO - powiększono go dopiero w 2006, wysyłając ok. 50 żołnierzy do Zespołu Odbudowy Prowincji w Mazar-i Szarif.

ISAF[edytuj | edytuj kod]

Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Polska wyśle 1000 żołnierzy do Afganistanu
Konwój z Polskiej Grupy Bojowej

Po redukcji w 2005 i zapowiedzi powrotu PKW Irak do kraju, we wrześniu 2006 oficjalnie ogłoszono rozpoczęcie przygotowań do znaczącego wzmocnienia (maksymalnie do 1200 żołnierzy) oraz modyfikacji charakteru kontyngentu w Afganistanie, który od tamtej pory miał być priorytetowy - zwłaszcza, że od sierpnia 2007 do lutego 2008 to Polska miała dowodzić siłami koalicji NATO w tym kraju[2], co ze względu na zmianę struktury dowodzenia ISAF ostatecznie nie doszło do skutku. W IV kwartale 2006 rozpoczęły się szkolenia personelu, który zaczęto wysyłać w rejon misji od 23 stycznia 2007 (razem z grupą rekonesansową, zasadniczą część żołnierzy i sprzętu przetransportowano pomiędzy lutym a kwietniem).

30 kwietnia 2007 oficjalnie kontyngent rozpoczął nową zmianę (wraz z nią rozpoczęto nową numerację), której różnice od poprzedniej polegały na:

  • powiększeniu PKW o ok. 1000 żołnierzy,
  • podporządkowaniu całości PKW dowództwu ISAF NATO,
  • utworzeniu ok. 750 osobowej Polskiej Grupy Bojowej, działającej w prowincjach Ghazni, Paktika i Paktija (początkowo batalion manewrowy miał działać tylko z bazy w Ghazni lub Bagram)[3],
  • utworzeniu kompanii inżynieryjnej na bazie PSZ w Bagram (gdzie stacjonowało dowództwo PKW),
  • utworzeniu Zgrupowania Sił Specjalnych, operującego w prowincji Kandahar,
  • wydzieleniu części kadry oficerskiej do dowództw oraz zespołów odbudowy prowincji (PRT) w różnych rejonach kraju,
  • uzbrojeniu kontyngentu w nowo zakupione KTO Rosomak (początkowo 24 sztuki).

Zadania PKW polegały na:

  • PGB: zapewnienie bezpieczeństwa i wsparcia ludności cywilnej, współpraca z Afgańską Armią Narodową, patrolowanie i kontrolowanie,
  • OMLT: szkolenie armii i policji afgańskiej,
  • PRT: pomoc w odbudowie infrastruktury kraju,
  • kompania inżynieryjna: odbudowa i rozminowanie terenów wokół bazy Bagram.

Już na początku zmiany polskie wojska napotkały liczne problemy - jednym z nich było uszkodzenie sprzętu bojowego podczas transportu, co znacznie opóźniło osiągnięcie pełnej gotowości operacyjnej przez kontyngent[4]. Spowodowało to, że oddziały PGB podejmowały głównie tylko działania defensywne i humanitarne (mimo, że letni okres wojny oznaczał znaczne natężenie ataków, w tym także na polsko-amerykańskie patrole - jeden z nich zakończył się incydentem kosztującym życie cywili, powodującym występowanie tzw. syndromu Nangar Khel)), co związane było także ze znacznym rozproszeniem PKW na terenie Afganistanu. II zmiana, przebiegająca podczas zimy 2007-2008, była spokojniejsza, z wyjątkiem ostatnich dwóch miesięcy przypadających na początek ofensywy rebelianckiej. Podobnie jak poprzednia nie prowadziła zdecydowanych operacji przeciwko wrogowi. Te rozpoczęto podczas III zmiany, jednak i ona nie przejęła inicjatywy w podległym obszarze. Powodem było przeformowanie PKW, przebiegające na przełomie III i IV zmiany, które polegało na:

  • skupieniu prawie wszystkich polskich sił w prowincji Ghazni, przez co dowódca kontyngentu miał kontrolę nie tylko narodową (formalną), ale i operacyjną (faktyczną) - była to jedna z większych operacji logistycznych Wojska Polskiego poza granicami kraju,
  • powiększeniu PKW do maksymalnie 1600 osób i przeformowaniu go na dwie batalionowe grupy bojowe (Alfa i Bravo),
  • utworzeniu Samodzielnej Grupy Powietrznej, złożonej ze śmigłowców Mi-17 i Mi-24, w lipcu przetransportowanej do bazy w Bagram,
  • dozbrojeniu kontyngentu w 32 pojazdy minoodporne MRAP Cougar (wymienionych za HMMWV) i 5 armatohaubic Dana oraz zwiększeniu liczby KTO Rosomak do ok. 50 sztuk.
Prowincja Ghazni

Zwieńczeniem reorganizacji było przejęcie odpowiedzialności za prowincję Ghazni przez nowo sformowane Polskie Siły Zadaniowe (Task Force White Eagle), dokonane 30 października 2008. Po tym wydarzeniu TF WE rozpoczęły dozbrajanie żołnierzy, by mogli bezpieczniej patrolować drogi prowincji, na czele z autostradą A1 z Kabulu do Kandaharu, tym bardziej że polskie i afgańskie patrole były coraz częściej atakowane. Innym rodzajem działalności sił amerykańsko-polskich było przywracanie normalności w Ghazni. W tym celu urządzały szury, pomagały w odbudowie infrastruktury czy udzielały podstawowej pomocy humanitarnej. Oprócz pomocy cywilom Polacy szkolili także organizujące się afgańskie siły bezpieczeństwa. W zimie 2008/2009 było to główne spektrum aktywności PKW, gdyż wojska rebelianckie wycofały się do kryjówek, aby przygotować się do wiosennej ofensywy i zakłócenia przebiegu wyborów. Lecz przeciwdziałać im już V zmiana polskiego kontyngentu, zorganizowanej na bazie 6 Brygady Desantowo-Szturmowej (podczas niej, od 1 kwietnia do 1 października działała 70-osobowa Grupa KAIA pod dowództwem płk. pil. Lesława Dubaja, sprawująca nadzór nad kabulskim lotniskiem).

Ta oficjalnie rozpoczęła działalność w dniu 29 kwietnia 2009[5] i po wstępnym rozpoznaniu rozpoczęła szereg działań połączonych, mających na celu uprzedzenie, a potem zahamowanie uderzenia Talibów poprzez niszczenie ich zgrupowań oraz arsenałów, po to, by zabezpieczyć przebieg wyborów prezydenckich, m.in w dystryktach Raszidan (Operacja Czysta przestrzeń, 21-25 VII), Giro (Operacja Orle Pióro, 12-18 VI) i Adżristan (Operacja Over the Top, 11 VII 2009 - 20 IV 2010). W wyniku tych działań siłom koalicji udało się odzyskać kontrolę nad częścią prowincji, jednak za cenę 6 poległych żołnierzy. Wiosenno-letnią kampanię formalnie zakończyła rotacja TF WE - 26 października zadania (początkowo poszerzone o ochronę II tury wyborów prezydenckich, do której ostatecznie nie doszło) przejęła VI zmiana.[6]. Ta, podobnie jak IV, odbywała się w zimie, czyli okresie spadku aktywności rebeliantów. W związku z tym działania PKW opierały się głównie na operacjach typu cordon & search (otocz i przeszukaj), polegających na wykrywaniu arsenałów partyzanckich i terrorystycznych oraz kontynuowaniu pomocy cywilom oraz szkolenia sił bezpieczeństwa, którym 20 kwietnia 2010 przekazano posterunek w Adżristanie[7]. Ponadto amerykański zespół szkoleniowy przekazał pod ochronę Polaków dwie bazy ogniowe: Vulcan w Ghazni i Band-e Sardeh.

Żołnierze 1 kzmot ZB B strzegący mostu 211

27 kwietnia 2010 rozpoczęła się VII zmiana PKW a IV Task Force White Eagle[8], licząca ok. 2600 polskich żołnierzy w terenie i ok. 400 w odwodzie w Polsce (przybyło głównie oddziałów niekinetycznych, typu OMLT (o 1) i POMLT (o 6) oraz 2 samoloty CASA C-295, znacząco wzrósł polski wkład w NATO Training Mission - Afghanistan). W związku z nastaniem wiosny i towarzyszącej jej ofensywie rebeliantów, TF WE ponownie rozpoczęło działania wyprzedzające, polegające z początku głównie na ponownej intensyfikacji niszczenia (często silnie bronionych) arsenałów wroga (jak w Moqur) w całej prowincji (w związku z tym polskie oddziały czasowo wróciły do Adżristanu) oraz aresztowań bojowników talibskich, w tym mułły Dawooda, taliba z połączonej listy priorytetowych efektów (Joint Prioritized Effects List), dokonane 26 IX 2010 przez pododdział 1 psk mający nazwę TF-50, SWW oraz Afgańskie Siły Bezpieczeństwa[9]. Do operacji tego typu dochodziło w ciągu zmiany praktycznie podczas każdego tygodnia. Spotkało się to ze zdecydowaną kontrreakcją talibów, polegająca na zwiększeniu częstotliwości coraz skuteczniejszych ataków na koalicyjne patrole oraz bazy. Walki się nasilały, przez co VII zmiana była najtrudniejszą ze wszystkich (zginęło 6, a zostało rannych ok. 40 Polaków), ale jednocześnie przyniosła najlepsze efekty - wyeliminowano 239, a pochwycono 243 partyzantów i przejęto kilka ton materiałów wybuchowych.

KTO Rosomak w wersji M1M - zmodyfikowanej dla potrzeb PKW

VIII zmiana, która 28 października 2010 przejęła odpowiedzialność za prowincję[10], była silniejsza o amerykańską batalionową grupę bojową (na przełomie sierpnia i września do południowo-wschodniej części prowincji Ghazni wkroczył 800-osobowy Task Force Iron Rakkasans ze 101 Dywizji Powietrznodesantowej, który 6 września został podporządkowany Polakom i rozpoczął pełnienie służby w FOB Andar[11]), 30 pojazdów MRAP MaxxPro (dostarczonych we wrześniu 2010) i o trzech ukraińskich lekarzy (od lutego 2011, pracowali w polskim szpitalu przez półtora roku). Dzięki wzmocnieniu siły polsko-afgańsko-amerykańskie, mimo zimy, działały z tą samą aktywnością jak latem, m.in. dokonywano kolejnych aresztowań dowódców rebelianckich w kluczowych dystryktach, jak np. Giro czy Andar. 20 kwietnia 2011 rozpoczęła się kolejna zmiana PKW, podtrzymująca tempo działań poprzedniej i realizująca te same zadania od przejęcia Ghazni przez TF WE - do jej zakończenia wojska koalicyjne wyeliminowały 140 i aresztowały 270 rebeliantów (w tym 6 z JPEL) oraz przechwyciły 8,5 tony materiałów wybuchowych. W przeciwieństwie do poprzednich zmian, walki rozpoczętą 1 maja ofensywą Talibów pod nazwą Badr (jednym z jej celów były wzmożone ataki na nową bazę PKW COP Ariana) polegały w większości na chirurgicznych uderzeniach, przeprowadzanych m.in. przez Zgrupowanie Sił Specjalnych[12]. VIII i IX zmiana PKW Afganistan zostały wyróżnione przez Ministra Obrony Narodowej tytułem honorowym "Przodujący Oddział Wojska Polskiego" (VIII w 2011[13], IX w 2012[14]).

Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Afganistan: zginęło pięciu polskich żołnierzy

Następna zmiana, X, została zmniejszona do 2500 żołnierzy (+ 200 w odwodzie). W związku z planowanym na 2012 zakończeniem misji bojowej polskiego kontyngentu, 12 stycznia 2012 rozpoczęła przekazywanie Afgańczykom odpowiedzialności za prowincję Ghazni[15] (Talibowie próbowali temu przeszkodzić, np. 21 grudnia 2011, dokonując najbardziej krwawego zamachu u historii PKW, kosztującego życie 5 żołnierzy) i 7 kwietnia 2012 zakończyła przegrupowanie sił Task Force White Eagle do północnej i wschodniej części prowincji, przekazując jej południową część (z główną bazą FOB Warrior) amerykańskiemu batalionowemu Task Force Ghazni, podległemu Task Force Devil (drugiemu obok podporządkowanemu polskiemu dowództwu TF Black Scarvers sojuszniczemu batalionowi stacjonującemu w prowincji Ghazni)[16]. Żołnierze X zmiany PKW Afganistan wykonali łącznie ponad 4500 operacji kinetycznych i ponad 7200 operacji niekinetycznych. Zajęto przeciwnikowi i zniszczono tony materiałów wybuchowych i amunicji. Pododdziały zgrupowań bojowych zatrzymały 234 (w tym dziewięciu z Joint Prioritized Effects List m.in. mułłę Abdula Wakhila i maulawiego Muhammada Waliego), a zabiły w walce 46 bojowników[17].

Latem 2012 wojska koalicyjne w prowincji Ghazni (w tym XI zmiana PKW) rozpoczęły ofensywę skierowaną przeciwko rebeliantom - uderzyły m.in. w dystryktach Waghez (Operacja Strong Protector)[18] i Khugiani (Operacja Tiger III)[19]. W przeciwieństwie do operacji z poprzednich lat ich głównym wykonawcą są Afgańskie Siły Bezpieczeństwa, wspierane przez wojska amerykańskie i polskie (jak na razie w obszarze administrowanym przez PKW Afganistan nie doszło do ataku afgańskich policjantów i żołnierzy na żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, tzw. green-on-blue (zieloni na niebieskich). Jest to efekt bardzo dobrego podejścia Polaków do innych kulturowo Afgańczyków[20]). XI zmiana polskiego kontyngentu była ostatnią stabilizacyjną - XII zmiana, rozpoczęta 24 października 2012 i mniejsza o ok. 700 żołnierzy, miała już status szkoleniowo-stabilizacyjny[21] – spektrum działalności PKW pozostało skupione na pomocy miejscowej ludności, doradztwie i szkoleniu policji oraz wojska afgańskiego przy przejmowaniu odpowiedzialności za prowincję m.in poprzez dokonywanie przez afgańskie siły specjalne i polskie Zgrupowanie Wojsk Specjalnych operacji precyzyjnych, wymierzonych przeciwko dowódcom rebelianckim, takim jak np. Abdul Kabir – najwyżej notowany na JPEL z terytorium Regional Command East, zatrzymany nocą z 2 na 3 stycznia 2013 przez policjantów PRC Ghazni i polskich żołnierzy TF-50 oraz na pomocy ludności cywilnej[22].

9 maja 2013 nastąpiło oficjalne przekazanie Afgańczykom odpowiedzialności za prowincję Ghazni[23].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Czas trwania zmian, ich dowódcy, liczebność i jednostki je wystawiające:

Zmiana Początek Koniec Dowódca Wystawiająca Liczebność
I OEF 16.03.2002 10.2002 ppłk Marek Mecherzyński 1 BSap ok. 120 (od lipca 180)[24]
II OEF 10.2002 04.2003 ppłk Adam Słodczyk ok. 180[25]
III OEF 04.2003 10.2003 ppłk Henryk Łukasiewicz ok. 100[25]
IV OEF 10.2003 04.2004 ppłk Krzysztof Klupa
V OEF 04.2004 07.10.2004
VI OEF 07.10.2004 03.2005 ppłk Lesław Kruczyński
VII OEF 03.2005 05.10.2005 ppłk Piotr Bednarczyk
VIII OEF 05.10.2005 10.04.2006 ppłk Dariusz Tulin
IX OEF 10.04.2006 09.10.2006 ppłk Bogdan Papierski 2 BSap
X OEF 09.10.2006 25.04.2007 ppłk Piotr Sołomonow 5 pinż ok. 150[26]
I ISAF 25.04.2007 31.10.2007 gen. dyw. Marek Tomaszycki 10 BKPanc ok. 1200[27]
II ISAF 31.10.2007 15.05.2008 gen. bryg. Jerzy Biziewski 17 BZ
III ISAF 15.05.2008 30.10.2008 gen. bryg. Grzegorz Buszka 12 BZ
IV ISAF 30.10.2008 29.04.2009 płk Rajmund Andrzejczak 12 DZ ok. 1600[28]
V ISAF 29.04.2009 26.10.2009 6 BDSz ok. 2000[29]
VI ISAF 26.10.2009 20.04.2010 gen. bryg. Janusz Bronowicz 21 BSP ok. 2200 (do marca - 2000)[30]
VII ISAF 27.04.2010 28.10.2010 gen. bryg. Andrzej Przekwas 1 DZ ok. 2600[31]
VIII ISAF 28.10.2010 20.04.2011 gen. bryg. Andrzej Reudowicz 10 BKPanc
IX ISAF 20.04.2011 26.10.2011 gen. bryg. Sławomir Wojciechowski 17 BZ
X ISAF 26.10.2011 18.04.2012 gen. bryg. Piotr Błazeusz 15 BZ ok. 2500[32]
XI ISAF 18.04.2012 24.10.2012 gen. bryg. Bogdan Tworkowski 6 BPD
XII ISAF 24.10.2012 08.05.2013 gen. bryg. Andrzej Tuz 12 BZ ok. 1800[33]
XIII ISAF 08.05.2013 26.11.2013 gen. bryg. Marek Sokołowski 25 BKPow ok. 1600[34]
XIV ISAF 26.11.2013 05.06.2014 gen. bryg. Cezary Podlasiński 10 BKPanc ok. 1000[35]
XV ISAF 05.06.2014 12.2014 płk Adam Słodczyk 10 BLog ok. 500[36]

Straty[edytuj | edytuj kod]

Według oficjalnych danych MON, od początku ISAF do 1 września 2010, zostało poszkodowanych w działaniach bojowych 459 polskich żołnierzy i pracowników cywilnych, w tym 231 rannych[37].

Lp. Data Miejsce Przyczyna Ofiara Jednostka Przypis
1 14.08.2007 Gardez wrogi ostrzał ppor. Łukasz Kurowski 10 BKPanc [38]
2 26.02.2008 Szarana wybuch miny-pułapki st. kpr. Szymon Słowik 16 bpd [39]
3 st. szer. Hubert Kowalewski 10 BKPanc
4 08.04.2008 Ghazni wybuch miny-pułapki? st. szer. Grzegorz Politowski 5 pinż [40]
5 21.06.2008 Wazacha wybuch miny-pułapki? ppor. Robert Marczewski 6 bdsz [41]
6 20.08.2008 Ghazni wybuch miny-pułapki? st. kpr. Waldemar Sujdak 2 BSap [42]
7 st. szer. Paweł Szwed
8 st. szer. Paweł Brodzikowski
9 10.02.2009 Ghazni wypadek drogowy chor. Andrzej Rozmiarek 12 BZ [43]
10 10.08.2009 Usman Khel kontakt ogniowy por. Daniel Ambroziński 25 BKPow [44]
11 04.09.2009 Giro wybuch miny-pułapki plut. Marcin Poręba 5 pinż [45]
12 22.05.2009 (ranny)
09.09.2009 (śmierć)
Ghazni
Lublin
wybuch miny-pułapki
nieodzyskanie przytomności
st. szer. Artur Pyc 18 bdsz [46]
13 10.09.2009 Andar kontakt ogniowy st. szer. Piotr Marciniak 6 BDSz [47]
14 09.10.2009 Giro wybuch miny-pułapki st. szer. Szymon Graczyk 5 pinż [48][49]
15 st. szer. Radosław Szyszkiewicz
16 19.12.2009 Ghazni kontakt ogniowy st. szer. Michał Kołek POLUKRBAT [50]
17 12.06.2010 Ghazni wybuch miny-pułapki kpr. Miłosz Górka 25 BKPow [51]
18 15.06.2010 Gelan wrogi ostrzał st. szer. Grzegorz Bukowski OS ŻW Mińsk Maz. [52]
19 26.06.2010 prowincja Ghazni wybuch miny-pułapki plut. Paweł Stypuła 2 BSap [53]
20 06.08.2010 Gelan wybuch miny-pułapki st. szer. Dariusz Tylenda 15 pplot [54]
21 27.09.2010 prowincja Ghazni wybuch miny-pułapki sierż. Kazimierz Kasprzak [55]
22 14.10.2010 Gelan wrogi ostrzał st. szer. Adam Szada-Borzyszkowski 1 bkpow [56]
23 22.01.2011 Qarabagh wybuch miny-pułapki st. szer. Marcin Pastusiak OS ŻW Mińsk Maz. [57]
24 Marcin Knap Pogotowie Ratunkowe w Lublinie
25 03.04.2011 Ghazni nieustalona mł. chor. Bartosz Spychała 1 psk [58]
26 09.10.2009 (ranny)
20.04.2011 (śmierć)
Wardak
Warszawa
wybuch miny-pułapki
niewydolność oddechowa
st. szer. Paweł Staniaszek 2 BSap [49][59]
27 02.06.2011 Ghazni wrogi ostrzał st. kpr. Jarosław Maćkowiak 17 BZ [60]
28 28.07.2011 Ghazni wybuch miny-pułapki st. szer. Paweł Poświat [61]
29 18.08.2011 prowincja Ghazni wybuch miny-pułapki st. szer. Szymon Sitarczuk 1 BSap [62]
30 04.10.2011 prowincja Ghazni wybuch miny-pułapki st. szer. Rafał Nowakowski 17 BZ [63]
31 23.10.2011 Ghazni wybuch miny-pułapki st. szer. Mariusz Deptuła 15 BZ [64]
32 21.12.2011 Ghazni wybuch miny-pułapki st. kpr. Piotr Ciesielski 20 BZ [65]
33 st. szer. Łukasz Krawiec
34 st. szer. Marcin Szczurowski
35 st. szer. Marek Tomala
36 szer. Krystian Banach
37 22.12.2011 Ghazni wstrząs septyczny sierż. Zbigniew Biskup 25 BKPow [66][67]
38 23.01.2013 prowincja Ghazni wrogi ostrzał kpt. Krzysztof Woźniak JW Grom [68]
39 20.03.2013 prowincja Ghazni wybuch miny-pułapki st. szer. Paweł Ordyński 12 BZ [69]
40 10.06.2013 prowincja Ghazni wybuch miny plut. Jan Kiepura 21 BSP [70] [71]
41 22.12.2012 (ranny)
03.08.2013 (śmierć)
prowincja Ghazni
Warszawa
wrogi ostrzał
nieodzyskanie przytomności
st. kpr. Łukasz Sroczyński 12 BZ [72]
42 23.08.2013 prowincja Ghazni wybuch miny-pułapki chor. Mirosław Łucki JW Komandosów [73][74]
43 28.08.2013 (ranny)
02.09.2013 (śmierć)
Ghazni
Ramstein
kontakt ogniowy
-
nie podano na prośbę rodziny zmarłego 25 BKPow [75]

Gwiazda Afganistanu[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Gwiazda Afganistanu.

Od 1 stycznia 2008 żołnierzom PKW Afganistan przysługuje pamiątkowe odznaczenie zwane Gwiazdą Afganistanu.

Kontyngent w kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

Główny bohater serialu Naznaczony, kreowany przez Piotra Adamczyka Tadeusz Kral, 7 lat przed prezentowanymi w nim wydarzeniami (czyli w 2002), służył jako porucznik w Afganistanie, w prowincji Ghazni (w której polscy żołnierze rozpoczęli stacjonowanie dopiero 5 lat później), gdzie wskutek jego błędu Amerykanie dokonali masakry ludności cywilnej[76].

W 2012 stacja Canal+ Polska wyemitowała serial wojenny Misja Afganistan.

W powieści www.1939.com.pl, fikcyjny 1 Samodzielny Batalion Rozpoznawczy ppłk. Jerzego Grobickiego miał zostać wysłany do Afganistanu, lecz wskutek działania amerykańskiej maszyny przenosi się w czasie do początku kampanii wrześniowej. Patrol żołnierzy polskiego kontyngentu został ukazany w epilogu powieści Andrzeja Sapkowskiego pt. Żmija.

Książki Marcina Ogdowskiego: Ostatni Świadek, (NIE)Potrzebni - opisują rzeczywistość żołnierzy PKW Afganistan, a "Z Afganistanu.pl" jest reportażem wojennym.

Przypisy

  1. M.P. z 2001 r. Nr 42, poz. 674
  2. Polacy będą dowodzić w Afganistanie. Rzeczpospolita. [dostęp 14 listopada 2010].
  3. Dowódcy: I zmiana: ppłk Adam Stręk, II zmiana: ppłk Piotr Zieja, III zmiana: ppłk Marcin Szymański
  4. Gotowość w Afganistanie. PKW Afganistan. [dostęp 9 września 2009].
  5. Zmiana warty w Ghazni.. PKW Afganistan. [dostęp 2 czerwca 2010].
  6. Nowa zmiana, te same cele.. PKW Afganistan. [dostęp 2 czerwca 2010].
  7. Polacy przekazali Ajiristan.. PKW Afganistan. [dostęp 2 czerwca 2010].
  8. VII zmiana wystartowała.. PKW Afganistan. [dostęp 2 czerwca 2010].
  9. Przywódca talibów w rękach polskich żołnierzy.. PKW Afganistan. [dostęp 16 października 2010].
  10. VII zmiana zakończyła misję. PKW Afganistan. [dostęp 28 października 2010].
  11. Task Force Iron Soldiers relocate to Ghazni Province; kill insurgents, recover weapons. (ang.). RC-East. [dostęp 16 października 2010].
  12. Podsumowanie IX zmiany PKW Afganistan.. PKW Afganistan. [dostęp 27 października 2011].
  13. Odprawa rozliczeniowo-koordynacyjna kierowniczej kadry Ministerstwa i Sił Zbrojnych RP. wojsko-polskie.pl, 8 września 2012. [dostęp 8 września 2012].
  14. Wyróżnienie dla generała Wojciechowskiego. sgwp.wp.mil.pl, 28 marca 2012. [dostęp 28 marca 2012].
  15. Transition w Ghazni.. PKW Afganistan. [dostęp 13 stycznia 2012].
  16. Komunikat Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych.. PKW Afganistan. [dostęp 7 kwietnia 2012].
  17. Podsumowanie X zmiany PKW Afganistan.. wojsko-polskie.pl. [dostęp 30 czerwca 2012].
  18. SILNY OBROŃCA w Waghez.. PKW Afganistan. [dostęp 20 lipca 2012].
  19. Operacja TIGER III zakończona.. PKW Afganistan. [dostęp 20 lipca 2012].
  20. Ghazni bez ataków green-on-blue.. Altair. [dostęp 24 października 2012].
  21. To była trudna, ale dobrze wypełniona misja.. PKW Afganistan. [dostęp 24 października 2012].
  22. Kolejny terrorysta z TOP listy zatrzymany przez polskich żołnierzy.. PKW Afganistan. [dostęp 18 stycznia 2013].
  23. Żołnierze XIII zmiany będą doradzać w Ghazni.. PKW Afganistan. [dostęp 10 czerwca 2013].
  24. Polskie mundury w Bazie Bagram. Rzeczpospolita. [dostęp 9 stycznia 2010]. + Zgrupowanie nr 2 ([1])
  25. 25,0 25,1 W cieniu Iraku. Rzeczpospolita. [dostęp 9 stycznia 2010].
  26. ISAF X materiał informacyjny. DO. [dostęp 9 stycznia 2010].
  27. ISAF placemat. ISAF. [dostęp 9 stycznia 2010].
  28. ISAF placemat. ISAF. [dostęp 12 stycznia 2010].
  29. ISAF placemat. ISAF. [dostęp 12 stycznia 2010].
  30. ISAF placemat. ISAF. [dostęp 15 marca 2010].
  31. ISAF placemat. ISAF. [dostęp 24 czerwca 2011].
  32. ISAF placemat. ISAF. [dostęp 11 marca 2012].
  33. Generał Tuz zostanie dowódcą na misji. Polska Zbrojna. [dostęp 30 czerwca 2012].
  34. XIII zmiana gotowa. Polska Zbrojna. [dostęp 12 maja 2013].
  35. Z podniesionym czołem. PKW Afganistan. [dostęp 5 czerwca 2014].
  36. Pożegnanie XV zmiany PKW Afganistan. BBN. [dostęp 5 czerwca 2014].
  37. Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 17700 w sprawie faktycznej liczby polskich żołnierzy rannych podczas misji w Afganistanie. [dostęp 30 października 2010].
  38. Śmierć polskiego żołnierza. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  39. Dwóch polskich żołnierzy w Afganistanie. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  40. Polski żołnierz zginął w Afganistanie. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  41. Polski żołnierz zginął w Afganistanie. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  42. Tragiczny wypadek. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  43. Wypadek drogowy w Afganistanie. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  44. Atak na polskich żołnierzy. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  45. Atak na polski konwój w Afganistanie. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  46. Nie żyje żołnierz ranny w Afganistanie. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  47. Polski żołnierz zginął w Afganistanie. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  48. Dwaj polscy żołnierze zginęli w Afganistanie (pol.). [dostęp 22 sierpnia 2010].
  49. 49,0 49,1 Zmarł żołnierz 2. Mazowieckiej Brygady Saperów. [dostęp 21 kwietnia 2011].
  50. Polski żołnierz zginął w Afganistanie. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  51. Polski żołnierz zginął w Afganistanie, ośmiu rannych. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  52. Atak na polską bazę. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  53. Polski saper poległ w Afganistanie. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  54. Atak na polskich żołnierzy. [dostęp 22 sierpnia 2010].
  55. Polski żołnierz zginął w Afganistanie. [dostęp 27 września 2010].
  56. Atak na polski patrol. Zginął żołnierz. tvn24.pl.
  57. Dwóch Polaków zginęło w Afganistanie. [dostęp 22 stycznia 2011].
  58. Komunikat Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych. [dostęp 3 kwietnia 2011].
  59. Saper, który nie dał się minie. [dostęp 24 kwietnia 2011].
  60. Atak na polski patrol w Afganistanie. [dostęp 2 czerwca 2011].
  61. Polski żołnierz zginął w Afganistanie. [dostęp 28 lipca 2011].
  62. W Afganistanie zginął polski saper. [dostęp 18 sierpnia 2011].
  63. Polski żołnierz zginął w Afganistanie. [dostęp 4 października 2011].
  64. Polski żołnierz zginął w Afganistanie. [dostęp 23 października 2011].
  65. Atak na polski patrol w Afganistanie. [dostęp 21 grudnia 2011].
  66. Komunikat Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych (pol.). [dostęp 22 grudnia 2011].
  67. Sierżant Zbigniew Biskup. [dostęp 1 listopada 2012].
  68. Zginął polski żołnierz w Afganistanie. [dostęp 23 stycznia 2013].
  69. Polski żołnierz zginął w Afganistanie. [dostęp 20 marca 2013].
  70. Afganistan. Mina-pułapka zabiła polskiego żołnierza (pol.). [dostęp 10 czerwca 2013].
  71. W Afganistanie zginął polski żołnierz. [dostęp 10 czerwca 2013].
  72. Zmarł żołnierz ranny w ubiegłym roku w Afganistanie. [dostęp 04 sierpień 2013].
  73. Polski żołnierz zginął w Afganistanie. [dostęp 24 sierpień 2013].
  74. http://www.polska-zbrojna.pl/home/articleshow/9229?t=W-Afganistanie-zginal-polski-komandos
  75. Zmarł polski żołnierz ranny w ataku talibów na bazę w Ghazni. [dostęp 02 wrzesień 2013].
  76. Tadeusz porucznikiem w Afganistanie. Plejada. [dostęp 19 lutego 2011].
Wikimedia Commons

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Oficjalna strona PKW Afganistan (pol.). [dostęp 21 maja 2010].
  • Bogusław Winid. Udział Polski w działaniach stabilizacyjnych w Afganistanie. „Polski Przegląd Dyplomatyczny 1/2007”. Warszawa: Polski Instytut Spraw Mie̜dzynarodowych. ISSN 1642-4069. 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]