Pozorty (powiat iławski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Pozorty
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat iławski
Gmina Zalewo
Strefa numeracyjna (+48) 89
Tablice rejestracyjne NIL
SIMC 0490837
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Pozorty
Pozorty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pozorty
Pozorty
Ziemia 53°52′16,69″N 19°41′41,82″E/53,871303 19,694950Na mapach: 53°52′16,69″N 19°41′41,82″E/53,871303 19,694950

Pozorty (niem. Posorten) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo. Przed wojną w obrębie Kreis Mohrungen (dawny powiat Morąg).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś wzmiankowana w dokumentach z roku 1353, jako wieś pruska na 16 włókach. Pierwotna nazwa wsi – Pasortin. W roku 1782 we wsi odnotowano 8 domów (dymów), natomiast w 1858 w pięciu gospodarstwach domowych było 65 mieszkańców. W latach 1937–39 było 97 mieszkańców. W roku 1973 wieś należała do powiatu morąskiego, gmina i poczta Zalewo.

We wsi znajduje się dwór o charakterze willowym, położony nad jeziorem Pozorty. W Pozortach był niewielki majątek ziemski należący do tzw. klucza w Małdytach (do połowy XIX w.). W 1845 r. majątek z dworem zakupiony został przez Carla Schäfera, przybyłego z Saksonii, pozostawał we własności rodziny do 1945 r. Pierwszy dwór został zniszczony w pożarze w 1913 r., nowy wybudowano w 1924 r. Z dawnego założenia zachował się dwór, duży park graniczący z jeziorem (z częściowo wyciętym starodrzewem) oraz pozostałości zabudowań gospodarczych. Przy drodze do majątku znajduje się dawny cmentarz rodziny Schäfer oraz pracowników majątku.

Budynek dworu usytuowany jest na wysokim wzgórzu z widokiem na jezioro, dwukondygnacyjny, założony na planie kwadratu, z dachem czterospadowym. Wejście ze schodami z betonowymi kulami u podnóża. Z drugiej strony (od jeziora) usytuowana jest murowana weranda i taras. W elewacji bocznej wieloboczny wykusz. Zachował się oryginalny układ wnętrz z boazeriami, elementami stałego wyposażenia oraz resztkami pierwotnych dekoracji malarskich.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec, 2001. Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich. Dobra utracone czy ocalone? (wydanie III poszerzone i uzupełnione). Wyd. Studio Arta, Olsztyn.
  • "Morąg – z dziejów miasta i powiatu", Pojezierze, Olsztyn 1973.